Druidēs

Quoniam ad hunc locum perventum est, nōn aliēnum esse vidētur dē Galliae Germāniaeque mōribus, et quō differant hae nātiōnēs inter sēsē, prōpōnere. Sīc Caesar ipse — et nōs cum eō. Mīrāre, lēctor: in mediō bellō, inter pontem Rhēnī et silvās hostium, imperātor calamum sūmit et fit — quid dīcam? — explōrātor animōrum. Haec capitula inter clārissima tōtīus operis numerantur: nam sine Caesare dē druidibus paene nihil scīrēmus. In omnī Galliā eōrum hominum quī aliquō sunt numerō atque honōre genera sunt duo. Nam plēbēs paene servōrum habētur locō: nihil audet per sē, nūllō adhibētur cōnsiliō. Plērīque, cum aut aere aliēnō aut magnitūdine tribūtōrum aut iniūriā potentiōrum premuntur, sēsē in servitūtem dicant nōbilibus. Quid est aes aliēnum? Aes aliēnum est pecūnia dēbita: aes alterīus, nōn tuum. Quid est sē dicāre? Sē dicāre est sē tōtum trādere atque dēvovēre. Sed dē hīs duōbus generibus quae honōrem habent: alterum est druidum, alterum equitum. Druidēs rēbus dīvīnīs intersunt, sacrificia pūblica ac prīvāta prōcūrant, religiōnēs interpretantur. Quid est prōcūrāre? Prōcūrāre est cūram rēī gerere, administrāre. Equitēs autem, cum bellum incidit, omnēs in bellō versantur: et eōrum ut quisque est genere cōpiīsque amplissimus, ita plūrimōs circum sē ambactōs clientēsque habet. Quid est ambactus? Ambactus est servus armātus, satelles — verbum ipsum Gallicum est, nōn Latīnum! Ecce: etiam linguae hostium verba Caesar servāvit.

aes aliēnum pecūnia quam dēbēs
dicō -āre (mē) mē tōtum trādō
prōcūrō -āre cūram reī gerō
ambactus -ī (m) servus armātus (Gallicē)
gerere (gerō) agere, facere; bellum gerere = pugnāre
dēvovent (dēvoveō) prōmittunt et dant; deus accipit