Rhēnus Iterum
Multīs dē causīs Caesar maiōrem Galliae mōtum exspectāns — incipit liber sextus, lēctor, et tōta Gallia sub cinere ārdet — per lēgātōs dīlēctum habēre īnstituit. Quid est dīlēctus? Dīlēctus est novōrum mīlitum ēlēctiō et cōnscrīptiō. Simul ab Gnaeō Pompeiō prōcōnsule petit ut eōs, quōs ex Cisalpīnā Galliā sacrāmentō rogāvisset, ad signa convenīre et ad sē proficīscī iubeat. Quid est prōcōnsul? Prōcōnsul est quī prō cōnsule imperium tenet. Quid est sacrāmentum? Sacrāmentum est iūsiūrandum mīlitāre: mīles sacrāmentō dīcit sē ducem secūtūrum. Magnī enim interesse exīstimābat, etiam in reliquum tempus, ad opīniōnem Galliae: tantās vidērī Ītaliae facultātēs ut, sī quid esset in bellō dētrīmentī acceptum, nōn modo id brevī tempore sarcīrī, sed etiam maiōribus augērī cōpiīs posset! Quid est sarcīre? Sarcīre est reficere quod ruptum est, damnum replēre. Quod cum Pompeius et reī pūblicae et amīcitiae tribuisset, celeriter cōnfectō dīlēctū, tribus ante exāctam hiemem et cōnstitūtīs et adductīs legiōnibus — duplicātōque eārum cohortium numerō quās cum Titūriō āmīserat — et celeritāte et cōpiīs docuit quid populī Rōmānī disciplīna atque opēs possent. Numerā mēcum: quīndecim cohortēs periērunt in convalle; trīgintā novae ante vēr stant in armīs. Ambiorīx ūnam legiōnem sustulit — et duae in eius locum nātae sunt. Contrā tālem cīvitātem quōmodo vincās? Hoc ipsum Gallia sē rogat.
- dīlēctus -ūs (m) cum novī mīlitēs vocantur
- prōcōnsul -is (m) prō cōnsule imperāns
- sacrāmentum -ī (n) fidēs quam mīles iūrat
- sarciō -īre damnum reficiō
- tribuisset (tribuō) dedit; tribuere = dare
- pāce (pāx, pācis, f) tempus sine bellō