Foedus Ruptum

Turnus, ubi Latīnōs frāctōs vīdit — sua prōmissa reposcī, sē signārī oculīs — ultrō (agnōscis!) implācābilis ārdet: “Nūlla mora in Turnō. CONGREDIAR sōlus: foedus ferīte — aut ego Aenēān mittam sub Tartara, aut ille mē victum habeat, Lāvīnia coniūnx eī cēdat.” Certāmen SINGULĀRE prōpōnit. Quid est singulāris? Singulāre est ūnīus sōlīus: certāmen singulāre — duo virī prō duōbus populīs, VĪTA prō BELLŌ. Latīnus lēniter (agnōscis mītem senem!) dissuādet: “sunt aliae innūptae Latiō — cēde: mē ōrāculum vetuit generō veterī fīliam iungere...” Amāta flēns eum tenet: “Turne, per hās lacrimās — ūnum ōrō: dēsiste! Quī tē cāsūs manent, et mē manent: nec ego generum Aenēān captīva vidēbō.” Et tum — LĀVĪNIA. Meministīne (capitulō septimō decimō nōtāvimus): in tōtō carmine nūllum verbum loquitur. Nunc — semel — “loquitur,” sed sine vōce. Audī textum ipsum, mox integrum: accēpit vōcem mātris lacrimīs, FLAGRANTĒS perfūsa GENĀS. Quid est gena? Gena est pars vultūs mollis sub oculīs, māla. Quid est flagrāre? Flagrāre est ārdēre, flammā afficī: genae eius flagrant — RUBOR per ōra calefacta cucurrit. Quid est rubor? Rubor est color ruber pudōris, quī in genās sponte ascendit: sanguis animae, quem cēlāre nēmō potest. Et similitūdō: ut Indum EBUR (agnōscis — ex portā eburnā!), sī quis sanguineō ostrō violāverit; ut alba līlia (agnōscis — Marcellī flōrēs!) mixtā rosā rubent: tālēs virgō dabat ōre colōrēs. ECCE ŌRĀTIŌ LĀVĪNIAE — rubor ūnus. Quid significat? Amōremne Turnī? pudōrem nōminis suī totiēns iactātī? īram? Duo mīlia annōrum quaerimus — et Turnus quoque nescīvit: “illum turbat amor, fīgitque in virgine vultūs: ārdet in arma magis.” Rubōrem vīdit — et ārsit: sīve amōris signum putāvit sīve dolōris, prō EĀ moritūrus est. (Tū iūdicā quid rubor dīxerit. Vergilius — mōre suō — tacet: fēminae huius fābulae aut nimium loquuntur aut nihil.)

• singulāris -e ūnīus sōlīus
• gena -ae (f) pars vultūs sub oculīs
• flagrō -āre ārdeō, flammā afficior
• rubor -ōris (m) color ruber pudōris