verbthird conjugation
intendō
intendō (present infinitive intendere, perfect active intendī, supine intentum or intensum)
Classical[ɪnˈtɛn.doː]Ecclesiastical[inˈtɛn.do]
№ 895 of the 1,000 commonest wordsMille Verba core vocabulary
Meaning
- to stretch out; to strain
- to turn one's attention to, focus (on)
- to aim, turn, direct
- to intend to, aim, seek
- Medieval Latinto understand
- Medieval Latinto hear
- Medieval Latinto think, believe
- Medieval Latinto go to, travel
- Medieval Latinwith dativeto obey
Latīnē defined in Latin in our graded readers
oculōs et animum ad ūnam rem vertō; quī intendit, nihil aliud videt.intendō -ere -tendī — in Mille Verba, ch. Līmes: ad Carnuntum
Conjugation conjugation 3
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | intendō | intendēbam | intendam | intendī | intenderam | intenderō |
| 2nd sg. | intendis | intendēbās | intendēs | intendistī | intenderās | intenderis |
| 3rd sg. | intendit | intendēbat | intendet | intendit | intenderat | intenderit |
| 1st pl. | intendimus | intendēbāmus | intendēmus | intendimus | intenderāmus | intenderimus |
| 2nd pl. | intenditis | intendēbātis | intendētis | intendistis | intenderātis | intenderitis |
| 3rd pl. | intendunt | intendēbant | intendent | intendērunt intendēre | intenderant | intenderint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | intendam | intenderem | intenderim | intendissem |
| 2nd sg. | intendās | intenderēs | intenderīs | intendissēs |
| 3rd sg. | intendat | intenderet | intenderit | intendisset |
| 1st pl. | intendāmus | intenderēmus | intenderīmus | intendissēmus |
| 2nd pl. | intendātis | intenderētis | intenderītis | intendissētis |
| 3rd pl. | intendant | intenderent | intenderint | intendissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | intendor | intendēbar | intendar |
| 2nd sg. | intenderis intendere | intendēbāris intendēbāre | intendēris intendēre |
| 3rd sg. | intenditur | intendēbātur | intendētur |
| 1st pl. | intendimur | intendēbāmur | intendēmur |
| 2nd pl. | intendiminī | intendēbāminī | intendēminī |
| 3rd pl. | intenduntur | intendēbantur | intendentur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | intendar | intenderer |
| 2nd sg. | intendāris intendāre | intenderēris intenderēre |
| 3rd sg. | intendātur | intenderētur |
| 1st pl. | intendāmur | intenderēmur |
| 2nd pl. | intendāminī | intenderēminī |
| 3rd pl. | intendantur | intenderentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | intende | intendere |
| pres. 2nd pl. | intendite | intendiminī |
| fut. 2nd sg. | intenditō | intenditor |
| fut. 3rd sg. | intenditō | intenditor |
| fut. 2nd pl. | intenditōte | — |
| fut. 3rd pl. | intenduntō | intenduntor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | intendere | intendī |
| perfect infinitive | intendisse | intentum esse |
| future infinitive | intentūrum esse | intentum īrī |
| present participle | intendēns | — |
| perfect participle | — | intentus |
| future participle | intentūrus intentūra, intentūrā, intentūrae, intentūram, intentūrārum, intentūrās, intentūre, intentūrī, intentūrīs, intentūrō, intentūrōrum, intentūrōs, intentūrum | intendendus intendundus, intendenda, intendendā, intendendae, intendendam, intendendārum, intendendās, intendende, intendendīs, intendendōrum, intendendōs |
gerundintendendī, intendendō, intendendumsupineintentum, intentū
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- litem alicui intendere
- to go to law with, sue a person.
- intentum esse alicui rei
- to be engaged upon a matter.
- iter aliquo dirigere, intendere
- to journey towards a place.
- in omnes partes aciem (oculorum) intendere
- to gaze intently all around.
- cogitationem, animum in aliquid intendere (Acad. 4. 46)
- to direct one's attention...
in-tendo, di, tum and sum, 3, v. a. (
I. part. intenditus, Fronto, Fer. Als. 3, 11 Mai.), to stretch out or forth, extend.
I. Lit.
A. In hunc intende digitum, hic lenost, point in scorn, Plaut. Ps. 4, 7, 45:
dextram ad statuam, Cic. Att. 16, 15: alicui manus, Sen. Clem. 1, 25: bracchia, Ov. M. 10, 58: manus, id. ib. 8, 107: jubet intendi bracchia velis, Verg. A. 5, 829: intenta bracchia remis, id. ib, 5, 136: ventis vela, id. ib. 3, 683: nervos aut remittere, Plin. 26, 10, 62, § 96: cutem, id. 8, 35, 53, § 125: jamque manus Colchis crinemque intenderat astris, Val. Fl. 8, 68.— B. To bend a bow, etc.:
ballistam in aliquem, Plaut. Bacch. 4, 4, 58: arcum, Verg. A. 8, 704: intentus est arcus in me unum, Cic. Sest. 7, 15.—C. To aim or direct at a thing:
tela in patriam, Cic. Prov. Cons. 9: tela intenta jugulis civitatis, id. Pis. 2: sagittam, Verg. A. 9, 590: telum in jugulum, Plin. Ep. 3, 9.—D. To stretch or spread out; to stretch, lay or put upon a thing:
tabernacula carbaseis intenta velis, pitched, Cic. Verr. 2, 5, 12, § 30; 2, 5, 31, § 80: sella intenta loris, Quint. 6, 3, 25: stuppea vincula collo Intendunt, Verg. A. 2, 237: duro intendere bracchia tergo, i. e. to bind with the cestus, id. ib. 5, 403: locum sertis, encircled, surrounded, id. ib. 4, 506: vela secundi Intendunt Zephyri, swell, fill, id. ib. 5, 33: intendentibus tenebris, spreading, Liv. 1, 57, 8.—II. Trop.
A. To strain or stretch towards, to extend:
aciem acrem in omnes partes intendit, turns keen looks on every side, Cic. Tusc. 4, 18, 38: aciem longius, id. Ac. 2, 25, 80: quo intendisset oculos, whithersoever he turns his eyes, Tac. A. 4, 70: aures ad verba, Ov. P. 4, 4, 36: cum putaret licere senatui, et mitigare leges et intendere, to stretch, i. e. increase the rigor of, Plin. Ep. 4, 9, 17: numeros intendere nervis, Verg. A. 9, 776 (per nervos intentos, Forbig.); cf.: strepitum fidis intendisse Latinae, Pers. 6, 4.—B. Esp.
1. To direct towards any thing, to turn or bend in any direction:
digna est res ubi tu nervos intendas tuos, Ter. Eun. 2, 3, 20: intendenda in senem est fallacia, id. Heaut. 3, 2, 2: ut eo quo intendit, cum exercitu mature perveniat, Cic. Mur. 9: iter, to direct one's course: ad explorandum quonam hostes iter intendissent, Liv. 31, 33, 6: a porta ad praetorem iter intendit, id. 36, 21: coeptum iter in Italiam, id. 21, 29, 6; 27, 46, 9.—Absol.: quo nunc primum intendam, whither shall I turn? Ter. And. 2, 2, 6.—2. Intendere animum, to direct one's thoughts or attention to any thing: quaero enim non quibus intendam rebus animum, sed, etc., Cic. Fragm. ap. Non. 329, 6:
parum defigunt animos et intendunt in ea, quae, etc., id. Ac. 2, 15, 46: quo animum intendat, facile perspicio, id. Verr. 1, 3; Liv. praef. 9: intentus animus tuus est ad fortissimum virum liberandum, Cic. Phil. 11, 9: oculi mentesque ad pugnam intentae, Caes. B. G. 3, 26: in ea re omnium nostrorum intentis animis, id. ib. 3, 22: intendere animum in regnum Adherbalis, Sall. J. 20, 1: ad bellum animum intendit, id. ib. 43, 2: animum studiis et rebus honestis, Hor. Ep. 1, 2, 36: considerationem in aliquam rem, Cic. Inv. 2, 33: omnes cogitationes ad aliquid, Liv. 40, 5: omnium eo curae sunt intentae, Liv. 9, 31; id. 25, 9: ad scribendum animum, oculos, manum, Plin. Ep. 7, 27, 7: ubi ingenium intenderis, valet, Sall. J. 51, 3: eruditionem tuam, Plin. Ep. 7, 27, 14. — 3. Hence, intendere alone, to urge on, incite:
intenderant eum ad cavendi omnia curam tot auditae proditiones, Liv. 24, 37: aliquem ad custodiae curam, id. 21, 49: vis omnis intendenda rebus, Quint. 10, 7, 21.—4. To enlarge, spread, extend, magnify:
intendetur socordia, si nullus ex se metus aut spes, Tac. A. 2, 38: amici accendendis offensionibus callidi, intendere vera. adgerere falsa, exaggerated, id. ib. 2, 57; 4, 11: gloriam, id. ib. 4, 26; 12, 35: tormentum, Cels. 4, 15 init.—C. Absol., to turn one's attention to, exert one's self for, to purpose, endeavor, intend:
pergin, sceleste, intendere hanc arguere? Plaut. Mil. 2, 4, 27 Brix: quod est tibi ante explicandum, quam illuc proficiscare, quo te dicis intendere, Cic. de Or. 2, 42: quod ubi secus procedit, neque quod intenderat, efficere potest, Sall. J. 25, 10: quocumque intenderat, id. ib. 74, 2; cf. id. ib. 64, 1; 102, 1: genera lectionum, quae praecipue convenire intendentibus, ut oratores fiant, Quint. 10, 1, 45: ad nuptias, Just. 13, 6.—D. Intendere se, to exert one's self, prepare for any thing:
se ad firmitatem, Cic. Tusc. 2, 23: se in rem, Quint. 4, 1, 39: qui se intenderunt adversarios in ejus tribunatum, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 4, 2.—E. Intendere animo, to purpose in one's mind, to intend:
si C. Antonius, quod animo intenderat, perficere potuisset, Cic. Phil. 10, 4, 9.—F. To maintain, assert:
eam sese intendit esse, Ter. Eun. 3, 3, 19.—Esp., as leg. t. t., to aver, maintain, assert as a plaintiff in court: quo modo nunc intendit, Cic. Quint. 29, 88: si quod intendit adversarius tuus, probationibus implere non possit, Vet. cujusd. Jurec. Consult. 6, 16 Huschke; Dig. 10, 4, 9, § 6. — G. To threaten with any thing, to seek to bring upon, to afflict with:
alicui actionem perduellionis, Cic. Mil. 14: alicui litem, id. de Or. 1, 10: periculum in omnes, id. Rosc. Am. 3: crimen in aliquem, Liv. 9, 26: injuriarum formulam, Suet. Vit. 7: probra et minas alicui, Tac. A. 3, 36: metum intendere, id. ib. 1, 28.— H. Intendere in se, to contemplate one's self: quid sit Deus: totus in se intendat, an ad nos aliquando respiciat, Sen. Q. N. praef. 1.—
I. Intendere alicui, to be intended for a person, Stat. S. 3 praef.—
K. In rhet., to premise, to state as the proposition of a syllogism, Quint. 5, 14, 10.—
L. In gram., to make long, to use (a syllable) as long:
primam syllabam intendit, tertiam corripuit, Gell. 13, 22. 18. — Hence, P. a. in two forms. 1. inten-tus, a, um.
B. Attentive to, intent upon, waiting for something.
(a). With dat.:
quem pueri intenti ludo exercent, Verg. A. 7, 380: intentus recipiendo exercitui esse, Liv. 10, 42, 1.— C. Absol., eager, intent:
at Romani domi militiaeque intenti festinare, Sall. C. 6, 5: senatus nihil sane intentus, id. ib. 16, 5: intenti exspectant signum, Verg. A. 5, 137: intenti ora tenebant, id. ib. 2, 1: totam causam quam maxime intentis, quod aiunt, oculis contemplari, Cic. Fl. 11: intentaque tuis precibus se praebuit aure, Tib. 4, 1, 132. — Comp.: intentiore custodia aliquem asservare, Liv. 39, 19.—Sup.: cum intentissima conquisitione ad triginta milia peditum confecisset, Liv. 29, 35: intentissima cura aliquid consequi, Quint. 10, 1, 111: haec omnia intentissima cura acta, Liv. 25, 22, 4. —D. Strict:
intentum et magnis delictis inexorabilem scias, Tac. A. 12, 42: intentius delectum habere, Liv. 8, 17: intentiorem fore disciplinam, Tac. A. 12, 42.— E. Raised:
intento alimentorum pretio, Tac. H. 1, 89. — F. Of speech and style, vigorous, nervous:
sermo, Cic. de Or. 1, 60, 255: pars orationis, id. ib. 2, 52, 211. — Adv.: in-tentē, with earnestness, attentively, intently: pronuntiare, Plin. Ep. 5, 19: audire, Quint. 2, 2, 13.— Comp. (cf. intense): cum delectus intentius haberetur, Liv. 8, 17: et quo intentius custodiae serventur, id. 25, 30, 5: apparare proelium, id. 8, 1: se excusare, Tac. A. 3, 35: premere obsessos, id. ib. 15, 13: adesse alicui rei, id. ib. 11, 11.—Sup.: exspectans intentissime, Lampr. Elag. 14. — 2. intensus, a, um.
A. Stretched, tightened, tight: per intensos funes ire, Sen. de Ira, 2, 13.—
B. Violent:
intensior impetus, Sen. Ira, 2, 35: virtus in mediocribus modice intensior, Nazar. Pan. ad Const. 23, 2.— C. Attentive; sup., Aug. Ep. 56 al.— Adv.: intensē, violently; comp.: intensius, Fronto de Fer. Als. 3 Mai.; Schol. Juv. 11, 15; sup.:
intensissime, Aug. Mor. Eccl. 19.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
in-tendō dī, tus, ere,
to stretch out, reach forth, extend: dextram ad statuam: manūs, O.: iubet intendi bracchia velis, V.—To stretch, spread out, lay, fasten, extend: intendentibus tenebris, spreading, L.: tabernacula carbaseis intenta velis, pitched: coronas Postibus, O.: duro intendere bracchia tergo, bind, V.: locum sertis, encircled, V.: vela secundi Intendunt zephyri, swell, V.: numeros nervis, V.—To bend, aim, direct: arcum: arma temptare, intendere, S.: tela in patriam.—Fig., to strain, extend, direct, bend, turn, aim: officia, to be zealous in, S.: aciem acrem in omnīs partes, turns keen looks: digna res est ubi tu nervos intendas tuos, your energies, T.: quonam hostes iter intendissent, direct their march, L.: coeptum iter in Italiam, L.: quo nunc primum intendam, whither shall I turn? T.—To turn, direct, assail with, aim: intendenda in senemst fallacia, T.: ubi Hannibal est, eo bellum intendis? L.: mihi actionem perduellionis: litem tibi.—To urge, incite: eum ad cavendi omnia curam, L.: se ad firmitatem, brace.— To direct, turn, give, lend (often with animus): intentum animum tamquam arcum habebat, kept on the stretch: quo animum intendat, facile perspicio: ad bellum animum intendit, S.: animum studiis, H.: ubi ingenium intenderis, valet, S.—To increase, magnify, intensify: vocem, raise, V.: spiritum, Cu.: formidinem, quod, etc., Ta.: huic negatus honor gloriam intendit, Ta.: vera, exaggerate, Ta.—To give attention to, purpose, endeavor, intend: quod consilium primum intenderam, T.: infecto quod intenderat negotio, S.: quod animo intenderat, perficere: quo ire intenderant, S.: altum petere intendit, L.: ut eo quo intendit, perveniat (sc. ire): quocumque intenderat, S.—To maintain, assert: Eam sese esse, T.: quo modo nunc intendit.
Origins
- Proto-Indo-European*h₁én
- Proto-Italic*en
- Proto-Italic*en-
- Latinintendō
Proto-Indo-European *ten- Proto-Indo-European *tend- Proto-Indo-European *-eti Proto-Indo-European *téndeti Proto-Italic *tendō Latin tendō Latin intendō From in- + tendō.
Insular Romance
- Sardinianintèndhere
- Sardinianintendi
- Sardinianintèndiri
- Sardinianintènnere
Balkano-Romance
- Romanianîntinde
- Romanianîntindere
- Aromanianntindu
- Aromanianãntindu
- Aromanianntindiri
Southern Gallo-Romance
- Catalanentendre
- Occitanentendre
Ibero Romance
- Portugueseentenderfrom Old Galician-Portuguese entender
- Spanishentenderfrom Old Spanish entender
- Aragoneseentender
- Asturianentender
- Mirandeseantender
- Galicianentenderfrom Old Galician-Portuguese entender
- Ladinoentenderfrom Old Spanish entender
Italo-Dalmatian
- Italianintendere
- Neapolitanntennire
- Sicilianntènniri
- Venetanintender
- Venetanintendar
Borrowings
- Germanintendieren
Rhaeto-Romance
- Friulianintindi
Northern Gallo-Romance
- Franco-Provençalentendre
- Old Frenchentendre