noun · neutersecond declension
īnstrūmentum
īnstrūmentum n (genitive īnstrūmentī)
Classical[ĩː.struːˈmɛn.tũː]Ecclesiastical[in.struˈmɛn.tum]
Mille Verba core vocabulary
Meaning
- An instrument, tool, utensil
- collectivesupply, provision
- generalparaphernalia, equipment
- records, documents
Latīnē defined in Latin in our graded readers
omne quō artifex opus suum facit.īnstrūmentum -ī n — in Mille Verba, Artēs et Litterae
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | īnstrūmentum | īnstrūmenta extrumentora |
| genitive | īnstrūmentī | īnstrūmentōrum |
| dative | īnstrūmentō | īnstrūmentīs |
| accusative | īnstrūmentum | īnstrūmenta extrumentora |
| ablative | īnstrūmentō | īnstrūmentīs |
| vocative | īnstrūmentum | īnstrūmenta |
instrūmentum, i, n. id.,
I. an implement of any kind, a utensil, tool, instrument (class.).
I. Lit.:
militare, Caes. B. G. 6, 30: culinarum argentea, Just. 38, 10, 4: crudelia jussae instrumenta necis, Ov. M. 3, 698.—2. Esp., sing. collect., instruments, apparatus, material, stock, furniture (freq. and class.):
instrumentum ac ornamenta villae, Cic. Dom. 24, 62: orationes magna impensā magnoque instrumento tueri, Cic. Verr. 2, 3, 21, § 53: belli instrumentum et apparatus, id. Ac. 2, 1, 3: rusticum, Phaedr. 4, 4, 24; Val. Max. 4, 4, 6: hostium spolia, monumenta imperatorum, decora atque ornamenta fanorum, in instrumento atque in supellectile Verris nominabuntur, Cic. Verr. 2, 4, 44, § 97; cf. Pall. 1, 43, 1: hibernorum, Caes. B. C. 5, 31: bellicum, Liv. 42, 53, 4: nauticum, id. 30, 10, 3: venatorium, Plin. Ep. 3, 19, 3: piscationis, Paul. Sent. 3, 6, 41.—Esp., in law, the personalty, chattels, or stock of a farm, business, trade, etc.: fundo legato, neque instrumentum fundi ... ad legatarium pertinet, Paul. Sent. 3, 6, 34: instrumento cauponio legato, ea debentur, quae in cauponis usum parata sunt, velut vasa, id. ib. 3, 6, 61: pistoris, id. ib. § 64: medici, Dig. 33, 7, 18, § 10; cf.: in fanis alia vasorum sunt et sacrae supellectilis, alia ornamentorum, quae vasorum sunt instrumenti instar habent, quibus sacrificia conficiuntur, apparatus, Macr. S. 3, 11, 5. — II. Trop.
A. Of writings, an instrument, document, record:
opus est intueri omne litis instrumentum, Quint. 12, 8, 12: aerearum tabularum tria milia ... instrumentum imperii pulcherrimum ac vetustissimum, Suet. Vesp. 8: publici instrumenti auctoritas, id. Calig. 8: emtionis, Dig. 24, 1, 58: si scriptum fuerit instrumento, promisisse aliquem, Paul. Sent. 5, 7, 2: instrumentorum obligatio desideratur, id. ib. 2, 17, 13. — B. Store, provision, supply, means, assistance, furtherance, etc.:
oratoris, provision, supply, Cic. de Or. 1, 36, 165: causarum, id. ib. 2, 34, 146.—Absol.: quid viatici, quid instrumenti satis sit, i. e. for a journey, Cic. Att. 12, 32, 2: instrumenta ad obtinendam sapientiam, means, id. Leg. 1, 22, 59: virtutis, id. Cat. 2, 5, 9: naturae, id. Brut. 77, 268: graviorum artium, id. ib. 97: dicendi, Quint. 12, 11, 24: ciborum, i. e. organs of digestion, Plin. 7, 50, 51, § 168.— C. Ornament, embellishment:
felices ornent haec instrumenta libellos, Ov. Tr. 1, 1, 9: anilia, apparel, dress, id. M. 14, 766; Suet. Aug. 73.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
īnstrūmentum ī, n
STRV-, an implement, utensil, tool, instrument: tela et cetera instrumenta militiae, S.: crudelia instrumenta necis, O.—Collect. in sing, instruments, apparatus, material, stock, furniture: instrumentum ac ornamenta villae: militare, Cs.: aratorum: nauticum, L.: artis, H. —Store, provision, supply, means: quid viatici, quid instrumenti satis sit, i. e. for a journey: instrumenta ad obtinendam sapientiam: virtutis.— Ornament, embellishment: felices ornent haec instrumenta libellos, O.: anilia, attire, O.—A commission, authorization: tribunatus.
Origins
- Proto-Indo-European*h₁én
- Proto-Italic*en
- Proto-Italic*en-
- Latinīnstrūmentum
Proto-Indo-European *ster- Proto-Indo-European *sterh₃- Proto-Indo-European *strew- Proto-Indo-European *-eti Proto-Indo-European *stréweti Proto-Italic *strowō Latin struō Latin īnstruō Proto-Indo-European *-mn̥ Proto-Indo-European *-mn̥tom Proto-Italic *-mentom Latin -mentum Latin īnstrūmentum From īnstruō (“build, construct; arrange”) + -mentum.
Descendants
- Catalaninstrument
- Englishinstrumentfrom Old French instrument
- Frenchinstrumentfrom Old French instrument
- GermanInstrumentfrom Middle High German instrument
- Italianstrumento
- Occitaninstrument
- Portugueseinstrumento
- Romanianinstrument
- Spanishinstrumento
- Dutchinstrumentfrom Middle Dutch instrument
In English words that came into English from īnstrūmentum
- instrumentīnstrūmentum
- instrumentalīnstrūmentālis