verbfourth conjugation
impediō
impediō (present infinitive impedīre, perfect active impedīvī or impediī, supine impedītum)
Classical[ɪmˈpɛ.di.oː]Ecclesiastical[imˈpɛː.di.o]
Meaning
- to hinder, impede, prevent, obstruct, hamper, thwart
Quid tandem tē impedit? Mōsne maiōrum?
What, then, prevents you [from taking action]? Is it the custom of our ancestors?63 BCE, Cicero, In Catilinam orationes 1.28 - to embarrass
Latīnē defined in Latin in our graded readers
Conjugation conjugation 4
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | impediō | impediēbam | impediam | impedīvī impediī | impedīveram impedieram | impedīverō impedierō |
| 2nd sg. | impedīs | impediēbās | impediēs | impedīvistī impediistī | impedīverās impedierās | impedīveris impedieris |
| 3rd sg. | impedit | impediēbat | impediet | impedīvit impediit | impedīverat impedierat | impedīverit impedierit |
| 1st pl. | impedīmus | impediēbāmus | impediēmus | impedīvimus impediimus | impedīverāmus impedierāmus | impedīverimus impedierimus |
| 2nd pl. | impedītis | impediēbātis | impediētis | impedīvistis impediistis | impedīverātis impedierātis | impedīveritis impedieritis |
| 3rd pl. | impediunt | impediēbant | impedient | impedīvērunt impedīvēre, impediērunt, impediēre | impedīverant impedierant | impedīverint impedierint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | impediam | impedīrem | impedīverim impedierim | impedīvissem impediissem |
| 2nd sg. | impediās | impedīrēs | impedīverīs impedierīs | impedīvissēs impediissēs |
| 3rd sg. | impediat | impedīret | impedīverit impedierit | impedīvisset impediisset, impedīsset |
| 1st pl. | impediāmus | impedīrēmus | impedīverīmus impedierīmus | impedīvissēmus impediissēmus |
| 2nd pl. | impediātis | impedīrētis | impedīverītis impedierītis | impedīvissētis impediissētis |
| 3rd pl. | impediant | impedīrent | impedīverint impedierint | impedīvissent impediissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | impedior | impediēbar | impediar |
| 2nd sg. | impedīris impedīre | impediēbāris impediēbāre | impediēris impediēre |
| 3rd sg. | impedītur | impediēbātur | impediētur |
| 1st pl. | impedīmur | impediēbāmur | impediēmur |
| 2nd pl. | impedīminī | impediēbāminī | impediēminī |
| 3rd pl. | impediuntur | impediēbantur | impedientur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | impediar | impedīrer |
| 2nd sg. | impediāris impediāre | impedīrēris impedīrēre |
| 3rd sg. | impediātur | impedīrētur |
| 1st pl. | impediāmur | impedīrēmur |
| 2nd pl. | impediāminī | impedīrēminī |
| 3rd pl. | impediantur | impedīrentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | impedī | impedīre |
| pres. 2nd pl. | impedīte | impedīminī |
| fut. 2nd sg. | impedītō | impedītor |
| fut. 3rd sg. | impedītō | impedītor |
| fut. 2nd pl. | impedītōte | — |
| fut. 3rd pl. | impediuntō | impediuntor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | impedīre | impedīrī |
| perfect infinitive | impedīvisse impediisse | impedītum esse |
| future infinitive | impedītūrum esse | impedītum īrī |
| present participle | impediēns | — |
| perfect participle | — | impedītus impedīta, impedītā, impedītae, impedītam, impedītārum, impedītās, impedītī, impedītōrum, impedītōs |
| future participle | impedītūrus impedītūra, impedītūrā, impedītūrae, impedītūram, impedītūrārum, impedītūrās, impedītūre, impedītūrī, impedītūrīs, impedītūrō, impedītūrōrum, impedītūrōs, impedītūrum | impediendus impediundus, impedienda, impediendā, impediendae, impediendam, impediendārum, impediendās, impediende, impediendīs, impediendōrum, impediendōs |
gerundimpediendī, impediendō, impediendumsupineimpedītum, impedītū
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- iter impeditum
- an impassable road.
impĕdĭo (inp-), īvi or ĭi, ītum, 4 (in tmesi:
I.
inque peditur, inque pediri, inque peditus, etc., Lucr. 6, 394; 3, 484; 4, 562; 1149), v. a. in-pes; cf. compedes; lit., to entangle the feet; hence, in gen., to entangle, ensnare, to shackle, hamper, hinder, hold fast (cf.: praepedio, implico, illigo, irretio, illaqueo). I. Lit. (rare):
impediunt teneros vincula nulla pedes, Ov. F. 1, 410; cf.: et illis crura quoque impediit, id. M. 12, 392: ipsus illic sese jam impedivit in plagas, Plaut. Mil. 4, 9, 11: in qua (silva) retentis impeditus (cervus) cornibus, Phaedr. 1, 12, 10: impedita cassibus dama, Mart. 3, 58, 28; cf.: reti impedit Pisces, ensnares, Plaut. Truc. 1, 1, 17; Veg. Vet. 1, 10.—B. Transf., in gen., to clasp, encircle, embrace (mostly poet.):
narrare parantem Impedit amplexu, Ov. M. 2, 433: nunc decet aut viridi nitidum caput impedire myrto Aut flore, Hor. C. 1, 4, 9: crines (vitta), Tib. 1, 6, 67; Ov. Am. 3, 6, 56: cornua sertis, id. M. 2, 868: remos (hederae), id. ib. 3, 664: medium crus pellibus, Hor. S. 1, 6, 27: equos frenis, to bridle, Ov. F. 2, 736: ingentem clipeum informant ... septenosque orbibus orbes Impediunt, surround, encircle each other, Verg. A. 8, 447: orbes orbibus, id. ib. 5, 585: plana novo munimenti genere (with saepire), Curt. 6, 5; cf.: Antiochus, castris positis, munitionibus insuper saltum impediebat, rendered difficult of access, Liv. 36, 16, 1.—II. Trop.
A. To entangle, embarrass (class.):
impeditum in ea (re amatoria) expedivi animum meum, Ter. Hec. 3, 1, 17; cf.: sapientis est, cum stultitia sua impeditus sit, quoquo modo possit se expedire, Cic. Rab. Post. 9, 24: ipse te impedies, ipse tua defensione implicabere, Cic. Verr. 2, 2, 18, § 44: qui me et se hisce impedivit nuptiis, Ter. Phorm. 2, 4, 2: dum alios servat, se impedivit interim, Plaut. Rud. prol. 37: tot me impediunt curae, Ter. And. 1, 5, 25: mentem dolore, Cic. Cael. 24, 60.—B. Transf. (causa pro effectu), to hinder, detain, obstruct, check, prevent, impede (so most freq.; cf.: inhibeo, prohibeo, interdico, veto); constr. with acc., ab, in aliqua re, or the simple abl., ne, quin, quominus, the inf., or absol.; very rarely with dat.
(a). With the simple acc.:
me quotidie aliud ex alio impedit: sed si me expediero, etc., Cic. Fam. 9, 19, 2: suis studiis sic impediuntur, ut, etc. ... discendi enim studio impediti, id. Off. 1, 9, 28; cf.: aetate et morbo impeditus, Cic. Verr. 2, 3, 25, § 63: religione impediri, Sulp. ap. Cic. Fam. 4, 12, 3: ne forte qua re impediar atque alliger, Cic. Att. 8, 16, 1.—With inanim: or abstr. objects: sinistra impedita, Caes. B. G. 1, 25, 3: mea dubitatio aut impedire profectionem meam videbatur aut certe tardare, Cic. Fam. 7, 5, 1: iter, id. Lael. 20, 75: navigationem (Corus), Caes. B. G. 5, 7, 3: magnas utilitates amicorum, Cic. Lael. 20, 75: res magnas, id. ib.; cf.: belli rationem prope jam explicatam perturbare atque impedire, id. Prov. Cons. 14, 35 fin.: quod si corporis gravioribus morbis vitae jucunditas impeditur; quanto magis animi morbis impediri necesse est? id. Fin. 1, 18, 59.—(b). With ab or in aliqua re or the simple abl.:
sibi non fuisse dubium, a re publica bene gerenda impediri, Cic. Balb. 20, 47; cf.: ab delectatione omni negotiis impedimur, id. Mur. 19, 39; so, aliquem a suo munere, id. Rep. 5, 3: aliquem ab opere, Plin. 10, 63, 83, § 180: aliquem a vero bonoque, Sall. J. 30, 2: non oportere sese a populo Romano in suo jure impediri, Caes. B. G. 1, 36, 2: quem dignitas fugā impediverat, Tac. A. 1, 39.—(g). With ne, quin, quominus.—With ne:
id in hac disputatione de fato casus quidam, ne facerem, impedivit, Cic. Fat. 1, 1; id. Sull. 33, 92.—With quin: ut nulla re impedirer, quin, si vellem, mihi esset integrum, Cic. Att. 4, 2, 6; Auct. Her. 3, 1, 1.— With quominus: nec aetas impedit, quominus agri colendi studia teneamus, Cic. de Sen. 17, 60; id. Fin. 1, 10, 33: quaerere, quae sit tanta formido, quae tot ac tantos viros impediat, quominus, etc., id. Rosc. Am. 2, 5; id. Fam. 3, 7, 3; 13, 5, 1; id. Att. 3, 22, 1; 13, 25, 2.—(d). With inf.:
quid est igitur, quod me impediat ea quae probabilia mihi videantur sequi, quae contra, improbare? etc., Cic. Off. 2, 2, 8: me impedit pudor ab aliquo haec exquirere, id. de Or. 1, 35, 163: ne qua mora ignaros pubemque educere castris Impediat, Verg. A. 11, 21; Ov. P. 1, 1, 21.—(ε) With dat. (in analogy to impedimento esse): novitati non impedit vetus consuetudo, is no hinderance, = obstat (cf. the context), Varr. L. L. 9, § 20 Müll.: inpediat tibi, ne, etc., Schol. Juv. 14, 49.—(ξ) Absol.: omnia removentur, quae obstant et impediunt, Cic. Ac. 2, 7, 19: ut omnia quae impediant, vincat intentio, Quint. 10, 3, 28; 12, 10, 55: de rebus ipsis utere tuo judicio—nihil enim impedio, Cic. Off. 1, 1, 2; id. Rep. 1, 13: quem video, nisi rei publicae tempora impedient, Εὐπόριστον, id. Att. 7, 1, 7; cf. Quint. 12, 10, 55.—Hence, impĕdītus (inp-), a, um, P. a., hindered, embarrassed, obstructed, encumbered, burdened, impeded. A. Of persons:
neque nunc quomodo me expeditum ex impedito faciam, jam consilium placet, Plaut. Epid. 1, 1, 87: inermos armati, impeditos expediti interficiunt, encumbered with baggage, Sisenn. ap. Non. 58, 8; cf.: impeditis hostibus propter ea quae ferebant onera, Caes. B. G. 3, 19, 2: agmen, Liv. 43, 23, 1: itinere impediti, Caes. B. C. 3, 75, 3: nostri si ab illis initium transeundi (fluminis) fieret, ut impeditos aggrederentur, i. e. embarrassed with the difficulties of crossing, id. B. G. 2, 9, 1; 1, 12, 3; 2, 10, 2; 2, 23, 1 et saep.: malis domesticis impediti, Cic. Sest. 45, 97: viden me consiliis tuis miserum impeditum esse? Ter. And. 3, 5, 11.—Comp.: quod, si durior accidisset casus, impeditiores fore videbantur, Auct. B. Alex. 14 fin.—B. Of inanim. and abstr. things:
hostem impedito atque iniquo loco tenetis, difficult of passage, Caes. B. G. 6, 8, 4; cf.: silvae, id. ib. 5, 21, 3: saltus impeditos gravis armis miles timere potest, Liv. 9, 19, 16: vineae nexu traducum, Tac. H. 2, 25: navigationem impeditam (esse) propter inscientiam locorum, troublesome, Caes. B. G. 3, 9, 4: impedito animo, i. e. engaged, busy, Cic. Leg. 1, 3, 8: omnium impeditis animis, Caes. B. G. 5, 7, 5: tempora rei publicae, Cic. Pis. 1, 3: dies tristi omine infames et impediti, Gell. 4, 9, 5: disceptatio, Liv. 37, 54, 7: oratio fit longa et impedita, Quint. 8, 6, 42: bellum (with arduum), Tac. A. 4, 46: cum victoribus nihil impeditum arbitrarentur, Caes. B. G. 2, 28, 1: tu rem impeditam et perditam restituas, intricate and hopeless, Ter. And. 3, 5, 13.—Comp.: longius impeditioribus locis secuti, Caes. B. G. 3, 28 fin.; so, saltus artior et impeditior, Liv. 9, 2, 8; 7, 21, 8.—Sup.: silvae undique impeditissimae, i. e. exceedingly difficult to pass, Hirt. B. G. 8, 18, 1: itinera, Caes. B. C. 3, 77, 2: quid horum non impeditissimum? vestitus an vehiculum an comes? exceedingly embarrassing, a great encumbrance, Cic. Mil. 20, 54.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
impediō (inp-) īvī, ītus, īre
PED-, to entangle, ensnare, shackle, hamper, hinder, hold fast: Impediunt vincula nulla pedes, O.: illis Crura, O. —To clasp, bind, encircle, embrace. narrare parantem Impedit amplexu, O.: caput myrto, H.: equos frenis, bridle, O.: clipeum informant . . . septenosque orbibus orbīs Impediunt, encircle, V.—To block up, make inaccessible: saxa iter impediebant, Cs.: munitionibus saltum, L.—Fig., to entangle, embarrass: impeditum in eā (re) expedivi animum meum, T.: stultitiā suā impeditus: me et se hisce nuptiis, T.: mentem dolore: sententia neu se Impediat verbis, H.—To be in the way, hinder, detain, obstruct, check, prevent, impede: omnia removentur, quae impediunt: nisi rei p. tempora impedient: de Fausto impedit tribunus, interposes a veto, Cs.: me cotidie aliud ex alio impedit: aetate et morbo impeditus: metus rem inpediebat, S.: sinistra impedita, Cs.: somno et metu inpedita fuga, S.: a re p. bene gerendā impediri: se a suo munere: a populo R. in suo iure impediri, Cs.: eloquentia Hortensi ne me dicendo impediat: alquos ad cupiendam fugam, Cs.: impeditus a tribunis ne portaret, etc., S.: ne rem agerent, bello inpediti sunt, L.: ut nullā re impedirer, quin, etc.: nec aetas impedit, quo minus, etc.: impedior religione, quo minus exponam, etc.: me ea improbare: me haec exquirere.
Origins
From in- (“into, in”) + pēs, pedis (“feet”) + -iō; literally, to "shackle the feet". Compare Latin impedicō, Ancient Greek ἐμποδίζω (empodízō).
Borrowings
- Catalanimpedir
- Englishimpede
- Englishimpedite
- Portugueseimpedir
- Spanishimpedir
- Galicianimpedir
- Interlinguaimpedir
- Piedmonteseimpedì
Elsewhere
- Portugueseempecerfrom Vulgar Latin *impedīscō, *impedīscere
- Spanishempecerfrom Vulgar Latin *impedīscō, *impedīscere
- Galicianempecerfrom Vulgar Latin *impedīscō, *impedīscere
Italo-Romance
- Italianimpedire
- Sicilianmpidiri