LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
adjectivethird-declension two-termination adjective

hospitālis

hospitālis (neuter hospitāle, superlative hospitālissimus, adverb hospitāliter)
Classical[hɔs.pɪˈtaː.lɪs]Ecclesiastical[os.piˈtaː.lis]

Meaning

  1. two terminationOf or pertaining to a host or guest.
  2. two terminationOf or pertaining to hospitality; providing hospitality or generous towards guests, hospitable.

Declension

singular
formmasculinefeminineneuter
nominativehospitālishospitālishospitāle
genitivehospitālishospitālishospitālis
dativehospitālīhospitālīhospitālī
accusativehospitālemhospitālemhospitāle
ablativehospitālīhospitālīhospitālī
vocativehospitālishospitālishospitāle
plural
formmasculinefeminineneuter
nominativehospitālēshospitālēshospitālia
genitivehospitāliumhospitāliumhospitālium
dativehospitālibushospitālibushospitālibus
accusativehospitālīs
hospitālēs
hospitālīs
hospitālēs
hospitālia
ablativehospitālibushospitālibushospitālibus
vocativehospitālēshospitālēshospitālia

hospĭtālis, e, adj. hospes,
I. of or relating to a guest or host, hospitable, ξένιος, ξενικός.
I. Lit.
A. Adj. (class.): illam ipsam sedem hospitalem, in quam erit deductus, publicam populi Romani esse dicet, Cic. Agr. 2, 17, 46: deversorium, Liv. 21, 63 fin.: cubiculum, guest-chamber, id. 1, 58: beneficia, id. 2, 14 fin.: aves, set before a guest, Varr. R. R. 3, 2, 3; cf.: cena Augusti, Plin. 33, 4, 24, § 83: umbra, Hor. C. 2, 3, 10: tessera, which guests gave to the host, Plaut. Poen. 5, 2, 87 sq.; cf. ib. 5, 1, 25: Juppiter, the patron of hospitality, Cic. Deiot. 6, 18; id. Fin. 3, 20, 66; id. Q. Fr. 2, 12, 3 al.; cf. deus, Plaut. Poen. 5, 1, 25: non dubitavit illud insigne Penatium hospitaliumque deorum ex hospitali mensa tollere, Cic. Verr. 2, 4, 22, § 48: fulmina, of Jupiter hospitalis, Sen. Q. N. 2, 49: caedes, the murder of a guest, Liv. 25, 18, 7: TABVLA, i. e. a municipal decree for the reception of a guest, Inscr. Grut. 456, 1: Theophrastus scribit, Cimonem Athenis etiam in suos curiales Laciadas hospitalem fuisse, Cic. Off. 2, 18, 64; cf.: homo qui semper hospitalissimus amicissimusque nostrorum hominum existimatus esset (shortly before: cum suae partes essent hospitum recipiendorum), Cic. Verr. 2, 1, 26, § 65: tua illa Venus, id. Cael. 21, 52: tibi hospitale pectus, Hor. Epod. 17, 49: nihil hospitalius mari (Campaniae): hospitalem hostem appellare, Liv. 25, 18, 8: hinc illi nobiles portus Cajeta, Misenus, etc., Flor. 1, 16: appulsus litorum, Plin. 2, 46, 45, § 118.—
B. Subst.
1. hospĭtālis, is, m., a guest: injuriae potestatum in hospitales ad visendum venientium, Hipponenses in necem ejus (delphini) compulerunt, Plin. 9, 8, 8, § 26.—
2. hospĭtālia, ium, n.
a. Apartments for guests, guest-chambers, Vitr. 6, 10.—
b. On the stage, the two entrances on the right and left for strangers, Vitr. 5, 7.—
c. (Sc. jura.) The dues of hospitality, Liv. 42, 24 fin.—
II. Transf., of things: ut in Fucino lacu invectus amnis, in Lario Addua, etc. ... in Lemanno Rhodanus: hic trans Alpes superiores in Italia multorum milium transitu hospitales suas tantum nec largiores quam intulere aquas evehentes, foreign, i. e. that flow through without mingling, Plin. 2, 103, 106, § 224; 17, 10, 14, § 69. —Hence, adv.: hospĭtālĭter, hospitably, as a guest: invitati hospitaliter per domos, Liv. 1, 9, 9: vocare (opp. hostiliter), id. 6, 26, 3: excipere aliquem, Curt. 7, 6 med.: ingredi ad deos Penates, Just. 8, 3.

Origins

  1. Proto-Indo-European*gʰóstis
  2. Proto-Indo-European*pótis
  3. Proto-Indo-European*gʰóstipotis
  4. Proto-Italic*hostipotis
  5. Latinhospitālis

Proto-Indo-European *h₂el- Proto-Indo-European *-is Proto-Indo-European *h₂élisder.? Proto-Italic *-ālis Latin -ālis Latin hospitālis From hospes (“host; guest, stranger”) + -ālis.

In English words that came into English from hospitālis

  • hospitalhospitālis
  • hotelhospitālis
  • hostelhospitale
  • hospitalityhospitālitās
  • hostlerhostilārius
  • inhospitalityinhospitalitas

Quick answers

What does hospitālis mean in Latin?
hospitālis, a adjective, means “Of or pertaining to a host or guest.; Of or pertaining to hospitality; providing hospitality or generous towards guests, hospitable.”.
How do you pronounce hospitālis?
In classical Latin, [hɔs.pɪˈtaː.lɪs]; in ecclesiastical (church) Latin, [os.piˈtaː.lis].
Where does hospitālis come from?
Proto-Indo-European *gʰóstis → Proto-Indo-European *pótis → Proto-Indo-European *gʰóstipotis → Proto-Italic *hostipotis → Latin hospitālis.
Which English words come from hospitālis?
English words that go back to Latin hospitālis include hospital, hotel, hostel, hospitality, hostler and inhospitality.