LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
verbfirst conjugation, no passive

hiō

hiō (present infinitive hiāre, perfect active hiāvī, supine hiātum)
Classical[ˈhi.oː]Ecclesiastical[ˈiː.o]

Meaning

  1. to yawn, gape
  2. to stand open
  3. to pause, connect badly
  4. figurativelyto be amazed, gape in wonder
  5. to bawl out, utter, sing

Latīnē defined in Latin in our graded readers

Conjugation conjugation 1

active indicative
formpresentimperfectfutureperfectpluperfectfut. perfect
1st sg.hiōhiābamhiābōhiāvīhiāveramhiāverō
2nd sg.hiāshiābāshiābishiāvistīhiāverāshiāveris
3rd sg.hiathiābathiābithiāvithiāverathiāverit
1st pl.hiāmushiābāmushiābimushiāvimushiāverāmushiāverimus
2nd pl.hiātishiābātishiābitishiāvistishiāverātishiāveritis
3rd pl.hianthiābanthiābunthiāvērunt
hiāvēre
hiāveranthiāverint
active subjunctive
active subjunctive
formpresentimperfectperfectpluperfect
1st sg.hiemhiāremhiāverimhiāvissem
2nd sg.hiēshiārēshiāverīshiāvissēs
3rd sg.hiethiārethiāverithiāvisset
1st pl.hiēmushiārēmushiāverīmushiāvissēmus
2nd pl.hiētishiārētishiāverītishiāvissētis
3rd pl.hienthiārenthiāverinthiāvissent
imperative
imperative
formactivepassive
pres. 2nd sg.hiā—
pres. 2nd pl.hiāte—
fut. 2nd sg.hiātō—
fut. 3rd sg.hiātō—
fut. 2nd pl.hiātōte—
fut. 3rd pl.hiantō—
infinitives & participles
infinitives & participles
formactivepassive
present infinitivehiāre—
perfect infinitivehiāvisse—
future infinitivehiātūrum esse—
present participlehiāns—
future participlehiātūrus
hiātūra, hiātūrā, hiātūrae, hiātūram, hiātūrārum, hiātūrās, hiātūre, hiātūrī, hiātūrīs, hiātūrō, hiātūrōrum, hiātūrōs, hiātūrum
—
gerundhiandī, hiandō, hiandumsupinehiātum, hiātū

hĭo, āvi, ātum, 1, v. n. and a.
I. [weakened from ΧΑΩ, χαίνω, χάσκω; cf. Germ. gähnen].
I. Neutr., to open, stand or be open, to gape.
A. Lit.
1. In gen. (mostly poet. and in post-Aug. prose): hiavit humus multa, Sall. Fragm. ap. Non. 318, 29; cf.: (calor) venas astringit hiantes, Verg. G. 1, 91: vasti specus hiant defractis membris (colossi Rhodii), Plin. 34, 7, 18, § 41; Hor. Epod. 8, 5: nec flos ullus hiat pratis, Prop. 4 (5), 2, 45. cf.: hiantia lilia, Ov. A. A. 2, 115: quercum patulis rimis hiantem, Gell. 15, 16, 2: Ch. Qui potuit videre? Ac. Oculis. Ch. Quo pacto? Ac. Hem hiantibus, Plaut. Merc. 1, 2, 71: oculi hiantes, Plin. 11, 37, 52, § 139: cum pisciculi in concham hiantem innataverunt, Cic. N. D. 2, 48, 123.—
2. In partic., to open the mouth, to gape, yawn: inceptus clamor frustratur hiantes, Verg. A. 6, 493: perdices hiantes, exserta lingua aestuant, Plin. 10, 33, 51, § 102: trochilos crocodilum invitat ad hiandum pabuli sui gratia, id. 8, 25, 37, § 90: leo immane hians, Verg. A. 10, 726: lupus (piscis) hic Tiberinus an alto Captus hiet, Hor. S. 2, 2, 32: profluentem aquam hianti ore captantes, Curt. 4, 16.—
B. Trop.
1. Of speech, to be badly connected, to leave a hiatus: qui (vocalium concursus) cum accidit, hiat et intersistit et quasi laborat oratio, Quint. 9, 4, 33; cf.: hiare semper vocalibus, id. ib. 20; and: qui (poëtae), ut versum facerent, saepe hiabant: ut Naevius: Vos qui accolitis Histrum fluvium atque algidam, etc., Cic. Or. 45, 152; cf. also: crebrae vocalium concursiones, quae vastam atque hiantem orationem reddunt, Auct. Her. 4, 12, 18; and: concursus hiantes, Cic. Part. Or. 6, 21: aspera et dura et dissoluta et hians oratio, Quint. 8, 6, 62: hians compositio, Tac. Or. 21: hiantia loqui, Cic. Or. 9, 32.—
2. (Acc. to I. A. 2.) To gape, with longing, wonder, or curiosity; to be eager, to long for any thing; to be amazed: huic homini si cujus domus patet, utrum ea patere an hiare ac poscere aliquid videtur? Cic. Verr. 2, 3, 4, § 8: canis semper ad spem futuri hiat, Sen. Ep. 72 med.; cf.: corvum deludet hiantem, i. e. the legacy-hunter, Hor. S. 2, 5, 56: ne facies (equi) emptorem inducat hiantem, id. ib. 1, 2, 88: quem ducit hiantem Cretata ambitio, Pers. 5, 176: avaritiā semper hiante esse, Cic. Verr. 2, 2, 54, § 134; cf. Tac. H. 1, 12 fin.: hunc plausus hiantem Per cuneos ... Corripuit, Verg. G. 2, 508: luxus et ignavia lacerabat hiantem Desidia populum, Sil. 11, 35.—
II. Act., to spew out (poet. and very rare): subitos ex ore cruores Saucia tigris hiat, i. e. spits, emits, Val. Fl. 6, 706.—
B. To bawl out, utter, sing: fabula seu maesto ponatur hianda tragoedo, Pers. 5, 3: carmen lyra, plays, Prop. 2, 31, 6 (3, 29, 6 M.).

Origins

  1. Proto-Indo-European*ǵʰeh₂-
  2. Proto-Indo-European*ǵʰh₂iéh₂yeti
  3. Proto-Italic*hiāō
  4. Latinhiō

From Proto-Italic *hiāō, from Proto-Indo-European *ǵʰh₁i-eh₂-yé-ti, from *ǵʰeh₂- (“to gape, be wide open”). Cognates include Ancient Greek χάσκω (kháskō), Tocharian A śew, Tocharian B kāy-, Lithuanian žioti, Russian зия́ть (zijátʹ), Sanskrit विजिहीते (vijihīte), and Proto-Germanic *gīnaną, *ganōną (English yawn).

Descendants
  • Englishhiate

In English words that came into English from hiō

  • hiatushiātus
  • dehiscentdehīscēns
  • dehiscedehīscō
  • hiatehiō
  • inhiationinhiātiō
  • inhiateinhiō

Quick answers

What does hiō mean in Latin?
hiō, a verb, means “to yawn, gape; to stand open; to pause, connect badly”.
What are the principal parts of hiō?
hiō, hiāre, hiāvī, hiātum (first conjugation, no passive).
How do you pronounce hiō?
In classical Latin, [ˈhi.oː]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈiː.o].
Where does hiō come from?
Proto-Indo-European *ǵʰeh₂- → Proto-Indo-European *ǵʰh₂iéh₂yeti → Proto-Italic *hiāō → Latin hiō.
Which English words come from hiō?
English words that go back to Latin hiō include hiate, hiatus, dehisce, inhiation, inhiate and dehiscent.