verbfirst conjugation, no passive
hiō
hiō (present infinitive hiāre, perfect active hiāvī, supine hiātum)
Classical[ˈhi.oː]Ecclesiastical[ˈiː.o]
Meaning
- to yawn, gape
- to stand open
- to pause, connect badly
- figurativelyto be amazed, gape in wonder
- to bawl out, utter, sing
Latīnē defined in Latin in our graded readers
apertus pateōhiō -āre — in IVLIANVS III: Persia, ch. 18
Conjugation conjugation 1
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | hiō | hiābam | hiābō | hiāvī | hiāveram | hiāverō |
| 2nd sg. | hiās | hiābās | hiābis | hiāvistī | hiāverās | hiāveris |
| 3rd sg. | hiat | hiābat | hiābit | hiāvit | hiāverat | hiāverit |
| 1st pl. | hiāmus | hiābāmus | hiābimus | hiāvimus | hiāverāmus | hiāverimus |
| 2nd pl. | hiātis | hiābātis | hiābitis | hiāvistis | hiāverātis | hiāveritis |
| 3rd pl. | hiant | hiābant | hiābunt | hiāvērunt hiāvēre | hiāverant | hiāverint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | hiem | hiārem | hiāverim | hiāvissem |
| 2nd sg. | hiēs | hiārēs | hiāverīs | hiāvissēs |
| 3rd sg. | hiet | hiāret | hiāverit | hiāvisset |
| 1st pl. | hiēmus | hiārēmus | hiāverīmus | hiāvissēmus |
| 2nd pl. | hiētis | hiārētis | hiāverītis | hiāvissētis |
| 3rd pl. | hient | hiārent | hiāverint | hiāvissent |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | hiā | — |
| pres. 2nd pl. | hiāte | — |
| fut. 2nd sg. | hiātō | — |
| fut. 3rd sg. | hiātō | — |
| fut. 2nd pl. | hiātōte | — |
| fut. 3rd pl. | hiantō | — |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | hiāre | — |
| perfect infinitive | hiāvisse | — |
| future infinitive | hiātūrum esse | — |
| present participle | hiāns | — |
| future participle | hiātūrus hiātūra, hiātūrā, hiātūrae, hiātūram, hiātūrārum, hiātūrās, hiātūre, hiātūrī, hiātūrīs, hiātūrō, hiātūrōrum, hiātūrōs, hiātūrum | — |
gerundhiandī, hiandō, hiandumsupinehiātum, hiātū
hĭo, āvi, ātum, 1, v. n. and a.
I. [weakened from ΧΑΩ, χαίνω, χάσκω; cf. Germ. gähnen].
I. Neutr., to open, stand or be open, to gape.
A. Lit.
1. In gen. (mostly poet. and in post-Aug. prose): hiavit humus multa, Sall. Fragm. ap. Non. 318, 29; cf.:
(calor) venas astringit hiantes, Verg. G. 1, 91: vasti specus hiant defractis membris (colossi Rhodii), Plin. 34, 7, 18, § 41; Hor. Epod. 8, 5: nec flos ullus hiat pratis, Prop. 4 (5), 2, 45. cf.: hiantia lilia, Ov. A. A. 2, 115: quercum patulis rimis hiantem, Gell. 15, 16, 2: Ch. Qui potuit videre? Ac. Oculis. Ch. Quo pacto? Ac. Hem hiantibus, Plaut. Merc. 1, 2, 71: oculi hiantes, Plin. 11, 37, 52, § 139: cum pisciculi in concham hiantem innataverunt, Cic. N. D. 2, 48, 123.—2. In partic., to open the mouth, to gape, yawn:
inceptus clamor frustratur hiantes, Verg. A. 6, 493: perdices hiantes, exserta lingua aestuant, Plin. 10, 33, 51, § 102: trochilos crocodilum invitat ad hiandum pabuli sui gratia, id. 8, 25, 37, § 90: leo immane hians, Verg. A. 10, 726: lupus (piscis) hic Tiberinus an alto Captus hiet, Hor. S. 2, 2, 32: profluentem aquam hianti ore captantes, Curt. 4, 16.—B. Trop.
1. Of speech, to be badly connected, to leave a hiatus:
qui (vocalium concursus) cum accidit, hiat et intersistit et quasi laborat oratio, Quint. 9, 4, 33; cf.: hiare semper vocalibus, id. ib. 20; and: qui (poëtae), ut versum facerent, saepe hiabant: ut Naevius: Vos qui accolitis Histrum fluvium atque algidam, etc., Cic. Or. 45, 152; cf. also: crebrae vocalium concursiones, quae vastam atque hiantem orationem reddunt, Auct. Her. 4, 12, 18; and: concursus hiantes, Cic. Part. Or. 6, 21: aspera et dura et dissoluta et hians oratio, Quint. 8, 6, 62: hians compositio, Tac. Or. 21: hiantia loqui, Cic. Or. 9, 32.—2. (Acc. to I. A. 2.) To gape, with longing, wonder, or curiosity; to be eager, to long for any thing; to be amazed:
huic homini si cujus domus patet, utrum ea patere an hiare ac poscere aliquid videtur? Cic. Verr. 2, 3, 4, § 8: canis semper ad spem futuri hiat, Sen. Ep. 72 med.; cf.: corvum deludet hiantem, i. e. the legacy-hunter, Hor. S. 2, 5, 56: ne facies (equi) emptorem inducat hiantem, id. ib. 1, 2, 88: quem ducit hiantem Cretata ambitio, Pers. 5, 176: avaritiā semper hiante esse, Cic. Verr. 2, 2, 54, § 134; cf. Tac. H. 1, 12 fin.: hunc plausus hiantem Per cuneos ... Corripuit, Verg. G. 2, 508: luxus et ignavia lacerabat hiantem Desidia populum, Sil. 11, 35.—II. Act., to spew out (poet. and very rare):
subitos ex ore cruores Saucia tigris hiat, i. e. spits, emits, Val. Fl. 6, 706.—B. To bawl out, utter, sing:
fabula seu maesto ponatur hianda tragoedo, Pers. 5, 3: carmen lyra, plays, Prop. 2, 31, 6 (3, 29, 6 M.).Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
hiō āvī, ātus, āre
HI-, to open, stand open, gape : (calor) venas adstringit hiantīs, V.: concha hians: flos hiat pratis, Pr.: hianti ore, Cu.— To open the mouth, gape, yawn : inceptus clamor frustratur hiantīs, V.: leo inmane hians, V.: lupus hic Captus hiet, H.—Fig., of speech, to leave a hiatus, be loosely connected : qui (poetae) saepe hiabant: concursūs hiantes: hiantia loqui: hians compositio, Ta.— To gape with wonder, be eager, long, be amazed : utrum ea (domus) patere an hiare ac poscere aliquid videtur?: corvum deludet hiantem, i. e. the legacy-hunter , H.: ad magnitudinem praemiorum, Ta.: carmen hiare lyrā, breathe , Pr.
Origins
- Proto-Indo-European*ǵʰeh₂-
- Proto-Indo-European*ǵʰh₂iéh₂yeti
- Proto-Italic*hiāō
- Latinhiō
From Proto-Italic *hiāō, from Proto-Indo-European *ǵʰh₁i-eh₂-yé-ti, from *ǵʰeh₂- (“to gape, be wide open”). Cognates include Ancient Greek χάσκω (kháskō), Tocharian A śew, Tocharian B kāy-, Lithuanian žioti, Russian зия́ть (zijátʹ), Sanskrit विजिहीते (vijihīte), and Proto-Germanic *gīnaną, *ganōną (English yawn).
Descendants
- Englishhiate
In English words that came into English from hiō
- hiatushiātus
- dehiscentdehīscēns
- dehiscedehīscō
- hiatehiō
- inhiationinhiātiō
- inhiateinhiō