gladius
Meaning
- masculinesword
Mitte gladium in vaginam.
Put the sword into its sheath.in gladium incumbere
to fall on one's sword - figurativelymasculinemurder, death
- masculinea gladiatorial contest
- masculineswordfish
Latīnē defined in Latin in our graded readers
ferrum breve et acūtum, quō mīles pugnat.tēlum quō pugnāturferrum mīlitis, ēnsisChoosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Gladius · Ensis · Pugio · Sica
1. Gladius (from κλάδος) is the usual, ensis (from ansa?) the select and poetical name for a sword. Quintil. x. 1, 11. (v. 188.) 2. Pugio (from pungere) is a dagger, as a fair and openly used soldier’s weapon, on a level with the sword; whereas sica (from secare) is the unfair and secret weapon of the bandit, on a level with poison. (vi. 291.)
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | gladius | gladiī |
| genitive | gladiī gladī | gladiōrum |
| dative | gladiō | gladiīs |
| accusative | gladium | gladiōs |
| ablative | gladiō | gladiīs |
| vocative | gladie | gladiī |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- res ad gladios vēnit
- swords must now decide the day.
- gladium educere (e vagīna)
- to draw one's sword (from the scabbard).
- gladius cervicibus impendet
- a sword hangs over his neck.
- res gladiis geri coepta est
- swords must now decide the day.
- gladium in vaginam recondere
- to sheath one's sword.
- gladium stringere, destringere
- to draw one's sword.
- omissis pilis gladiis rem gerere
- to throw down the javelins (pila) and fight with the sword.
- strictis gladiis in hostem ferri
- to throw oneself on the enemy with drawn sword.
4 more phrases
- gladium alicui in pectus infigere
- to plunge one's sword in some one's breast.
- eminus hastis, comminus gladiis uti
- to use javelins at a distance, swords at close quarters.
- gladio comminus (opp. eminus) rem gerere
- to fight with swords at close quarters.
- gladio aliquem per pectus transfigere (Liv. 2. 46)
- to transfix, pierce a man's breast with one's sword.
arripuit gladium, Plaut. Capt. 4, 4, 7; id. Cas. 2, 4, 28: eripite isti gladium, quae sui est impos animi, id. Cas. 3, 5, 9: succincti gladiis media regione cracentes, Enn. ap. Paul. ex Fest. p. 53 Müll. (Ann. v. 497 Vahl.): contecti gladiis, id. ap. Philarg. ad Verg. G. 4, 230 (Ann. v. 415 ib.): occursat ocius gladio comminusque rem gerit Varenus, Caes. B. G. 5, 44, 11: pila miserunt, celeriterque gladios strinxerunt, drew, id. B. C. 3, 93, 1: gladium stringere, Cic. Phil. 2, 9, 21; Verg. A. 12, 278: destringere, Caes. B. G. 1, 25, 2; 7, 12 fin.; id. B. C. 1, 46, 1; 1, 47, 3; Cic. Off. 3, 31, 112; id. Cat. 3, 1, 2; Liv. 27, 13, 9 et saep.: educere, Caes. B. G. 5, 44, 8; Cic. Att. 4, 3, 3; Sall. C. 51, 36; cf.: educere e vagina, Cic. Inv. 2, 4, 14: nudare, Ov. F. 2, 693: recondere in vaginam, Cic. Inv. 2, 4, 14; cf. condere, Quint. 8 praef. § 15: xiphion gladi praebet speciem, Plin. 25, 11, 89, § 138.— the same, Cic. Caecin. 29, 82.— cum tanta praesertim gladiorum sit impunitas, Cic. Phil. 1, 11, 27; cf. id. Fam. 10, 2, 1; Vell. 2, 3, 3; 2, 125, 2; gladiorum licentia, Cic. Fam. 4, 9 fin.; id. 2, 22, 2: qui universas provincias regunt, jus gladii habent, i. e. the power of life and death, Dig. 1, 18, 6, § 8: potestas gladii, ib. 2, 1, 3; Capitol. Gord. 9.—qui cum maxime dubitat, utrum se ad gladium locet an ad cultrum, Sen. Ep. 87 med.: comparare homines ad gladium, Lact. 6, 12 fin.: servus ad gladium vel ad bestias vel in metallum damnatus, Dig. 29, 2, 25.—Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
Possibly from Gaulish *kladyos (“sword”), from Proto-Celtic *kladiwos (“sword”) (compare Old Irish claideb (“sword”), Welsh cleddyf (“sword”) from Proto-Indo-European *kelh₂- (“to beat, break”)). Cognate with Latin clādēs, clāva, percellō.
- Englishgladius
- Italiangladio
- Portuguesegládio
- Spanishgladio
- Romaniangladium
- Dutchgladius
- Catalanesglaifrom Old Catalan glay
- Frenchglaifrom Old French glai
- Franco-Provençalglaio
- Auvergnatglasifrom Old Occitan glai
- Limousinglaizefrom Old Occitan glai
- Italianghiado
- Italianglave
- Neapolitanjajo
- Old Ligurianiao
- Old Lombardgiaio
- Piedmontesesgiái