LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
noun · masculinethird declension

fornix1

fornix m (genitive fornicis)
Classical[ˈfɔr.nɪks]Ecclesiastical[ˈfɔr.niks]

Meaning

  1. masculinearch, vault
  2. masculinepoeticthe arch of heaven
  3. euphemisticmasculinebrothel situated in a cellar
  4. Medieval Latinfigurativelymasculinebasis or foundation (of an idea)

Declension

declension
formsingularplural
nominativefornixfornicēs
genitivefornicisfornicum
dativefornicīfornicibus
accusativefornicemfornicēs
ablativefornicefornicibus
vocativefornixfornicēs

fornix, ĭcis, m.,
I. an arch or vault (cf.: camera, testudo, tholus, lacunar).
I. Lit.: Democritus invenisse dicitur fornicem, ut lapidum curvatura paulatim inclinatorum medio saxo alligaretur, Sen. Ep. 90 med.: si quis in pariete communi demoliendo damni infecti promiserit, non debebit praestare, quod fornix vitii fecerit, Cic. Top. 4, 22; Auct. Her. 3, 16, 29: aqua fornicibus structis perducta (Romam), Plin. 31, 3, 24, § 41: conspicio adverso fornice portas, the entrance under the archway over against us, Verg. A. 6, 631: fornices in muro erant apti ad excurrendum, vaulted openings from which to make sallies, Liv. 36, 23, 3; a covered way, id. 44, 11, 5.—Poet., of the arches of heaven: caeli ingentes fornices, Enn. ap. Varr. L. L. 5, § 19 Müll. (Trag. v. 423 ed. Vahl.), a figure found fault with by Cicero, Cic. de Or. 3, 40, 162.—
B. In partic.: Fornix Făbĭus, a triumphal arch built by Q. Fabius Allobrogicus in the Sacra Via, near the Regia. Cic. Planc. 7, 17; Quint. 6, 3, 67; also called Fornix Fabianus, Cic. Verr. 1, 7, 19 (for which: Arcus Fabianus, Sen. Const. Sap. 1); and: Fornix Fabii, Cic. de Or. 2, 66, 267; cf. Becker's Antiq. 1, p. 239 sq.—
II. Transf., a brothel, bagnio, stew, situated in underground vaults, Hor. S. 1, 2, 30 sq.; id. Ep. 1, 14, 21; Juv. 3, 156; 11, 171.—Hence, transf., of one who gave himself up to prostitution: (Caesarem) Curio stabulum Nicomedis et Bithynicum fornicem dicit, Suet. Caes. 49.

Origins

Probably akin to Latin fornāx and furnus, fornus (“furnace”), and derived from the latter as *fornikos (“vaulted like a furnace”): typologically compare Ancient Greek κάμινος (káminos, “furnace”) beside καμάρα (kamára, “vaulted chamber”), both possibly from Proto-Indo-European *kh₂em- (“to bend, to curve”).

Descendants
  • Catalanfòrnix
  • Englishfornix
  • Italianfornice
  • Portuguesefórnice
  • Romanianfornix
  • Spanishfórnix
  • Welshffyrnig

In English words that came into English from fornix

  • fornicatefornicātus
  • fornicationfornicātiō
  • fornixfornix
  • fornicatorfornicātor
  • fornicatrixfornicātrīx
  • fornicatressfornicatrix

In the Academy Smith's classical dictionaries

noun · masculinethird declension
fornix2
fornix m (genitive fornicis)
Classical[ˈfɔr.nɪks]Ecclesiastical[ˈfɔr.niks]

Meaning

  1. Medieval Latinmasculinefurnace; oven

Declension

declension
formsingularplural
nominative—fornicēs
genitive—fornicum
dativefornicīfornicibus
accusativefornicemfornicēs
ablativefornicefornicibus
vocative—fornicēs

Origins

Conflation with fornāx.

In the Academy Smith's classical dictionaries

Quick answers

What does fornix mean in Latin?
fornix, a noun, means “arch, vault”.
What is the genitive of fornix?
The genitive singular is fornicis. fornix is masculine, third declension.
How do you pronounce fornix?
In classical Latin, [ˈfɔr.nɪks]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈfɔr.niks].
Which English words come from fornix?
English words that go back to Latin fornix include fornix, fornicate, fornication, fornicator, fornicatrix and fornicatress.