LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
verbfourth conjugation

exciō

exciō (present infinitive excīre, perfect active excīvī or exciī, supine excitum or excītum)
Classical[ˈɛks.ki.oː]Ecclesiastical[ˈɛks.t͡ʃi.o]

Meaning

  1. to draw out, extract
    ea res ab stativis excivit MettiumTranslation by Spillan This circumstance drew out Mettius from his camp27 BCE – 25 BCE, Titus Livius, Ab urbe condita I.23
  2. to call or bring out or forth, summon
  3. to produce, cause
  4. to rouse, excite, start, stir
  5. to frighten, terrify

Conjugation conjugation 4

active indicative
formpresentimperfectfutureperfectpluperfectfut. perfect
1st sg.exciōexciēbamexciamexcīvī
exciī
excīveram
excieram
excīverō
excierō
2nd sg.excīsexciēbāsexciēsexcīvistī
exciistī
excīverās
excierās
excīveris
excieris
3rd sg.excitexciēbatexcietexcīvit
exciit
excīverat
excierat
excīverit
excierit
1st pl.excīmusexciēbāmusexciēmusexcīvimus
exciimus
excīverāmus
excierāmus
excīverimus
excierimus
2nd pl.excītisexciēbātisexciētisexcīvistis
exciistis
excīverātis
excierātis
excīveritis
excieritis
3rd pl.exciuntexciēbantexcientexcīvērunt
excīvēre, exciērunt, exciēre
excīverant
excierant
excīverint
excierint
active subjunctive
active subjunctive
formpresentimperfectperfectpluperfect
1st sg.exciamexcīremexcīverim
excierim
excīvissem
exciissem
2nd sg.exciāsexcīrēsexcīverīs
excierīs
excīvissēs
exciissēs
3rd sg.exciatexcīretexcīverit
excierit
excīvisset
exciisset
1st pl.exciāmusexcīrēmusexcīverīmus
excierīmus
excīvissēmus
exciissēmus
2nd pl.exciātisexcīrētisexcīverītis
excierītis
excīvissētis
exciissētis
3rd pl.exciantexcīrentexcīverint
excierint
excīvissent
exciissent
passive indicative
passive indicative
formpresentimperfectfuture
1st sg.exciorexciēbarexciar
2nd sg.excīris
excīre
exciēbāris
exciēbāre
exciēris
exciēre
3rd sg.excīturexciēbāturexciētur
1st pl.excīmurexciēbāmurexciēmur
2nd pl.excīminīexciēbāminīexciēminī
3rd pl.exciunturexciēbanturexcientur
passive subjunctive
passive subjunctive
formpresentimperfect
1st sg.exciarexcīrer
2nd sg.exciāris
exciāre
excīrēris
excīrēre
3rd sg.exciāturexcīrētur
1st pl.exciāmurexcīrēmur
2nd pl.exciāminīexcīrēminī
3rd pl.excianturexcīrentur
imperative
imperative
formactivepassive
pres. 2nd sg.excīexcīre
pres. 2nd pl.excīteexcīminī
fut. 2nd sg.excītōexcītor
fut. 3rd sg.excītōexcītor
fut. 2nd pl.excītōte—
fut. 3rd pl.exciuntōexciuntor
infinitives & participles
infinitives & participles
formactivepassive
present infinitiveexcīreexcīrī
perfect infinitiveexcīvisse
exciisse
excitum esse
future infinitiveexcitūrum esseexcitum īrī
present participleexciēns—
perfect participle—excitus
excīta, excītā, excītae, excītam, excītārum, excītās, excītī, excītōrum, excītōs
future participleexcitūrus
excītūra, excītūrā, excītūrae, excītūram, excītūrārum, excītūrās, excītūre, excītūrī, excītūrīs, excītūrō, excītūrōrum, excītūrōs, excītūrum
exciendus
exciundus, excienda, exciendā, exciendae, exciendam, exciendārum, exciendās, exciende, exciendīs, exciendōrum, exciendōs
gerundexciendī, exciendō, exciendumsupineexcitum, excitū

ex-cĭo, īvi or ii, itum (long and short equally freq.; cf. excĭtus, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40; Lucr. 4, 1207; Cat. 61, 11; 63, 42; 64, 56; Verg. A. 4, 301; 7, 376; 12, 445; Ov. M. 2, 779 al.:
I. excītus, Lucr. 4, 1215; Verg. A. 3, 675; 7, 642; 10, 38; Ov. M. 8, 338; 11, 384; Sil. 7, 635; Luc. 1, 239 al.; also acc. to cieo, ēre: excies, Att. Trag. 300 (Rib. Trag. Fragm. p. 175): exciet, Plaut. Ps. 5, 2, 1; inf. exciere, Liv. 7, 11, 11; imperf. excibat, id. 32, 13: excibant, Sil. 9, 182), 4, v. a., to call out or forth, to bring out: exciet, excutiet, Paul. ex Fest. p. 80, 4 Müll. (freq. in the ante-class. and post-Aug. periods; perhaps not in Cic., for in Phil. 12, 7, 16, the better reading is excussimus; v. excutio; and for excita, Cic. Mur. 17 fin. ap. Quint. 8, 3, 80, both the MSS. and editions of Cic. have excitata).
I. Lit.: auxilia e Germania Britanniaque excivit segniter, Tac. H. 2, 97: consulem ab urbe, Liv. 3, 2: homines sedibus, id. 32, 13: sellularii exciti (ad militiam) dicuntur, id. 8, 20 init.: animas imis sepulcris, Verg. E. 8, 98: suem latebris, Ov. M. 10, 711: Urgulaniam domo principis, Tac. A. 4, 21: quid est quod me excivisti ante aedes? Plaut. Ep. 4, 2, 1; so, aliquem foras, id. Trin. 5, 2, 52: hostem ad dimicandum acie, Liv. 2, 30: Volscos ad expugnandam secum Ardeam, id. 4, 9, 11: auxilia, id. 45, 4, 3: juventutem Celtiberorum, id. 28, 24, 4; cf.: in pugnam, Luc. 6, 12: in arma, Stat. Th. 4, 146: in proelia, Luc. 7, 361: principibus coloniae Romam excitis, Liv. 3, 4, 5.—Absol.: exciente buccina Tritone, Suet. Claud. 21 fin.—
B. Transf., of inanim. and abstr. objects, to bring out or forth; to call forth, produce: semina per artus, Lucr. 4, 1215: lacrimas alicui, Plaut. Cist. 1, 1, 114; Tac. A. 11, 2: crepitum, Plaut. Curc. 2, 3, 16: sonitum pedibus, Lucr. 2, 327: molem (i. e. tempestatem) in undis, Verg. A. 5, 790: vim morbi, Lucr. 4, 665 et saep.—
II. Trop.
A. To rouse, excite; to frighten, terrify any one: sopore, Lucr. 4, 37; cf.: excita anus, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40 (Ann. v. 36 ed. Vahl.); cf. also: clamor subito ortus dictatorem quoque ex somno excivit, Liv. 4, 27, 6: somno excitus, Sall. J. 72 fin.: Mauri atque Gaetuli, ignoto et horribili sonitu repente exciti, id. ib. 99, 2: inter cetera, quae ad exciendum in Graeciam Antiochum dicere est solitus, Liv. 36, 7: excivit ea caedes Bructeros, etc., Tac. A. 1, 51: qualis commotis excita sacris Thyias, Verg. A. 4, 301; esp. freq. in the part. perf.; see the passages quoted init.; cf. also: (juventus) privatis atque publicis largitionibus excita, Sall. C. 37, 7: ita conscientia mentem excitam vastabat, id. ib. 15, 4: Evander concursu pastorum, excitus, Liv. 1, 7, 9: Britanni omnium civitatium vires exciverant, Tac. Agr. 29.—Poet.: pulsuque pedum tremit excita tellus, frightened, quaking, Verg. A. 7, 722; 12, 445.—
B. To stir up, excite any passion (very rare): terrorem, Liv. 10, 4; cf. tumultum, id. 3, 39; 7, 11 fin.

Origins

  1. Proto-Indo-European*h₁éǵʰs
  2. Proto-Italic*eks
  3. Latinexciō

Latin ex- Proto-Indo-European *keyh₂-der. Proto-Italic *kieō Latin cieō Latin exciō From ex- + cieō (“stir”).

Quick answers

What does exciō mean in Latin?
exciō, a verb, means “to draw out, extract; to call or bring out or forth, summon; to produce, cause”.
What are the principal parts of exciō?
exciō, excīre, excīvī, excitum (fourth conjugation).
How do you pronounce exciō?
In classical Latin, [ˈɛks.ki.oː]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈɛks.t͡ʃi.o].
Where does exciō come from?
Proto-Indo-European *h₁éǵʰs → Proto-Italic *eks → Latin exciō.