verbfourth conjugation
exaudiō
exaudiō (present infinitive exaudīre, perfect active exaudīvī or exaudiī, supine exaudītum)
Classical[ɛkˈsau̯.di.oː]Ecclesiastical[eɡˈzaːu̯.di.o]
exaudiēns pres. act. ptcp.
Meaning
- to hear, discern or perceive clearly
- to listen to, hearken, heed; obey; grant
- to understand, comprehend
- to give heed to, obey
- to hear favourably, graciously
Latīnē defined in Latin in our graded readers
clārē audiō, audītum respondeōexaudiō -īre — in Metamorphoses I, ch. 9
Conjugation conjugation 4
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | exaudiō | exaudiēbam | exaudiam | exaudīvī exaudiī | exaudīveram exaudieram | exaudīverō exaudierō |
| 2nd sg. | exaudīs | exaudiēbās | exaudiēs | exaudīvistī exaudiistī, exaudīstī | exaudīverās exaudierās | exaudīveris exaudieris |
| 3rd sg. | exaudit | exaudiēbat | exaudiet | exaudīvit exaudiit | exaudīverat exaudierat | exaudīverit exaudierit |
| 1st pl. | exaudīmus | exaudiēbāmus | exaudiēmus | exaudīvimus exaudiimus | exaudīverāmus exaudierāmus | exaudīverimus exaudierimus |
| 2nd pl. | exaudītis | exaudiēbātis | exaudiētis | exaudīvistis exaudiistis | exaudīverātis exaudierātis | exaudīveritis exaudieritis |
| 3rd pl. | exaudiunt | exaudiēbant | exaudient | exaudīvērunt exaudīvēre, exaudiērunt, exaudiēre | exaudīverant exaudierant | exaudīverint exaudierint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | exaudiam | exaudīrem | exaudīverim exaudierim | exaudīvissem exaudiissem |
| 2nd sg. | exaudiās | exaudīrēs | exaudīverīs exaudierīs | exaudīvissēs exaudiissēs |
| 3rd sg. | exaudiat | exaudīret | exaudīverit exaudierit | exaudīvisset exaudiisset, exaudīsset |
| 1st pl. | exaudiāmus | exaudīrēmus | exaudīverīmus exaudierīmus | exaudīvissēmus exaudiissēmus |
| 2nd pl. | exaudiātis | exaudīrētis | exaudīverītis exaudierītis | exaudīvissētis exaudiissētis |
| 3rd pl. | exaudiant | exaudīrent | exaudīverint exaudierint | exaudīvissent exaudiissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | exaudior | exaudiēbar | exaudiar |
| 2nd sg. | exaudīris exaudīre | exaudiēbāris exaudiēbāre | exaudiēris exaudiēre |
| 3rd sg. | exaudītur | exaudiēbātur | exaudiētur |
| 1st pl. | exaudīmur | exaudiēbāmur | exaudiēmur |
| 2nd pl. | exaudīminī | exaudiēbāminī | exaudiēminī |
| 3rd pl. | exaudiuntur | exaudiēbantur | exaudientur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | exaudiar | exaudīrer |
| 2nd sg. | exaudiāris exaudiāre | exaudīrēris exaudīrēre |
| 3rd sg. | exaudiātur | exaudīrētur |
| 1st pl. | exaudiāmur | exaudīrēmur |
| 2nd pl. | exaudiāminī | exaudīrēminī |
| 3rd pl. | exaudiantur | exaudīrentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | exaudī | exaudīre |
| pres. 2nd pl. | exaudīte | exaudīminī |
| fut. 2nd sg. | exaudītō | exaudītor |
| fut. 3rd sg. | exaudītō | exaudītor |
| fut. 2nd pl. | exaudītōte | — |
| fut. 3rd pl. | exaudiuntō | exaudiuntor |
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | exaudīre | exaudīrī |
| perfect infinitive | exaudīvisse exaudiisse | exaudītum esse |
| future infinitive | exaudītūrum esse | exaudītum īrī |
| present participle | exaudiēns | — |
| perfect participle | — | exaudītus exaudīta, exaudītā, exaudītae, exaudītam, exaudītārum, exaudītās, exaudītī, exaudītōrum, exaudītōs |
| future participle | exaudītūrus exaudītūra, exaudītūrā, exaudītūrae, exaudītūram, exaudītūrārum, exaudītūrās, exaudītūre, exaudītūrī, exaudītūrīs, exaudītūrō, exaudītūrōrum, exaudītūrōs, exaudītūrum | exaudiendus exaudiundus, exaudienda, exaudiendā, exaudiendae, exaudiendam, exaudiendārum, exaudiendās, exaudiende, exaudiendīs, exaudiendōrum, exaudiendōs |
gerundexaudiendī, exaudiendō, exaudiendumsupineexaudītum, exaudītū
ex-audĭo, īvi or ii, ītum, 4, v. a.
I. To hear or perceive clearly (class.):
Nec satis exaudiebam, nec sermonis fallebar tamen, Quae loquerentur, Plaut. Epid. 2, 2, 55; cf. id. Merc. 4, 3, 8; id. Men. 3, 2, 13; id. Trin. 3, 3, 25: cum aliquantulum progressus esset, subito exaudivit hinnitum, Cic. Div. 1, 33 fin.; cf. id. Att. 13, 48; Caes. B. G. 6, 39, 1; 7, 61, 3; id. B. C. 1, 66, 1; 3, 105, 3; Liv. 1, 29; 2, 27; 5, 52; 8, 33 et saep.: maxima voce, ut omnes exaudire possint, dico semperque dicam, Cic. Sull. 1, 33; cf. id. ib. 12, 34; id. Leg. 3; Caes. B. G. 5, 30, 1; id. B. C. 3, 94, 6; Liv. 1, 27.—With acc. and inf., Caes. B. C. 3, 87, 4.—II. Less freq. in the signif. of audio.
A. To hear, perceive by hearing:
quam multa, quae nos fugiunt in cantu, exaudiunt in eo genere exercitati, Cic. Ac. 2, 7, 20: exaudi, vultusque attolle jacentes, Ov. M. 4, 144: tum denique saxa non exauditi rubuerunt sanguine vatis, id. ib. 11, 19: Haec vix proximis exaudientibus dixerat, Curt. 7, 7: fingere cinctutis non exaudita Cethegis, Hor. A. P. 50.—Poet.: licet has exaudiat herbas (i. e. hos cantus), Luc. 6, 715.—B. To hearken, listen to; to regard, grant:
tantum miserere precesque Supplicis exaudi, Ov. M. 13, 856; so, preces, Luc. 6, 706; Plin. 28, 2, 3, § 13: dirae exauditae ab omnibus diis, Liv. 40, 5, 1: vota precesque, Verg. A. 11, 157; Stat. Th. 11, 616: vota populi, Sen. Contr. 1, 3, 10: quae optamus, Plin. Pan. 94, 2.—Absol., Ov. Am. 2, 9, 51; Lact. 7, 16, 12; 7, 17, 11; Vulg. Psa. 142, 1 et saep.—C. To give heed to, to obey:
ridebit monitor non exauditus, Hor. Ep. 1, 20, 14: exaudi, Ov. M. 9, 122.—D. To understand, comprehend = intellegere:
nomina, Dig. 33, 10, 7; cf. verba, ib. 45, 1, 99.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
ex-audiō īvī, ītus, īre,
to hear clearly, distinguish, discern, hear: voces: sonitum remorum, Cs.: voces mulierum, L.: maximā voce, ut omnes exaudire possint, audible to all.—To hear, perceive, understand, attend to, regard: multa: Non exauditi sanguis vatis, O.: monitor non exauditus, unheeded, H.: exaudi, voltūsque attolle, give heed, O. —To listen to, heed, regard, grant: preces et vota: dirae exauditae ab omnibus dis, L.
Origins
- Proto-Indo-European*h₁éǵʰs
- Proto-Italic*eks
- Latinexaudiō
Latin ex- Proto-Indo-European *h₂ewis Proto-Indo-European *dʰeh₁- Proto-Italic *awizdiō Latin audiō Latin exaudiō From ex- + audiō (“hear”).
Descendants
- Catalanexaudir
- Italianesaudire
- Spanishexaudir