adjectivefirst/second-declension adjective
diurnus
diurnus (feminine diurna, neuter diurnum)
Classical[diˈʊr.nʊs]Ecclesiastical[diˈur.nus]
diurne sg. voc. m.
Meaning
- adjectiveof the day
- adjectivedaily
Latīnē defined in Latin in our graded readers
by day
diurnus -a -um — in De Bello Gallico I
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | diurnus | diurna | diurnum |
| genitive | diurnī | diurnae | diurnī |
| dative | diurnō | diurnae | diurnō |
| accusative | diurnum | diurnam | diurnum |
| ablative | diurnō | diurnā | diurnō |
| vocative | diurne | diurna | diurnum |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | diurnī | diurnae | diurna |
| genitive | diurnōrum | diurnārum | diurnōrum |
| dative | diurnīs | diurnīs | diurnīs |
| accusative | diurnōs | diurnās | diurna |
| ablative | diurnīs | diurnīs | diurnīs |
| vocative | diurnī | diurnae | diurna |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- itinera diurna nocturnaque
- travelling day and night.
dĭurnus, a, um, adj. for dius-nus, from dies; cf.: interdius, quotidianus, etc.,
I. of or belonging to the day.
I. In a wider sense, daily (perh. not ante-Aug.):
aetatis fata diurna, i. e. of only one day, Ov. H. 6, 37: instituit, ut tam Senatus quam populi diurna acta confierent et publicarentur, daily transactions, records, journal, Suet. Caes. 20; Tac. A. 13, 31; Suet. Claud. 41 Oud. N. cr.; in the same signif.: commentarii, id. Aug. 64; cf. also: diurna actorum scriptura, Tac. A. 3, 3. (Concerning these acta diurna, v. Lips. Exc. ad Tac. A. 5, 4; Ernest. Exc. ad Suet. Caes. 20; Rupert. ad Juv. 2, 136; Walch ad Tac. Agr. p. 114, and the art. acta): cibus, daily allowance, rations, Liv. 4, 12 fin.: victus, Suet. Ner. 36 fin.: mercede diurna conductus, Hor. S. 2, 7, 17.—Hence, subst. A. diurnum, i, n., an account-book, day-book:
longum, Juv. 6, 482; plur. (sc. acta), diaries, records, minutes: diurna populi Romani, per provincias curatius leguntur, Tac. A. 16, 22.—Also subst. B. diurnum, i, n. (sc. frumentum), a daily portion, allowance, rations (cf. diarium), Sen. Ep. 80, 8; id. Contr. 5, 33 fin.; cf. Suet. Ner. 30.—
II. In a stricter sense (acc. to dies, I. B. 2.), opp. nocturnus, by day, of the day (very freq. and class.):
diurnum nocturnumve spatium, Cic. Inv. 1, 26, 39: labores diurni nocturnique, id. de Sen. 23, 82; cf. so opp. nocturnus, Lucr. 6, 849; Cic. Off. 3, 21, 84; id. Tusc. 1, 21, 48; Caes. B. G. 1, 38 fin.; id. B. C. 3, 13, 1; Quint. 7, 2, 44; Hor. Ep. 1, 19, 11; Ov. F. 3, 878 et saep.: lumen, Lucr. 4, 458; so Ov. F. 4, 449; cf. stella, i. e. the morning-star, Plaut. Men. 1, 2, 62: currus, i. e. the chariot of the sun, Ov. M. 4, 629: ignes, id. ib. 7, 192: nitor, id. H. 18, 78 al.: actus, the day's business, Suet. Aug. 78.— Adv.: dĭurne, daily, Dracont. Hex. 1, 68; 3, 602.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
diurnus adj.
DIV-, of the day, by day : fur: labores: itinera, Cs.: merum, i. e. drinking , H.: currus, i. e. the chariot of the sun , O.— Daily, of one day, of each day : aetatis fata, i. e. of only one day , O.: cibus, rations , L.: mercede diurnā conductus, H. — As subst n., an account - book, day - book : longum, Iu. — Plur, diaries, records, minutes , Ta.
Origins
Rhotacization of earlier *diusnus, from diūs (earlier nominative of diēs) + -nus (suffix forming adjectives).
Descendants
- Frenchdiurne
- Romaniandiurnfrom French diurne
- Italiandiurno
- Portuguesediurno
- Spanishdiurno
- Franco-Provençaldiurno
- Piedmontesediurn
In English words that came into English from diurnus
- journey*diurnāta
- journaldiurnālis
- diurnaldiurnālis
- sojourn*subdiurnāre