adjectivethird-declension two-termination adjective
crūdēlis
crūdēlis (neuter crūdēle, comparative crūdēlior, superlative crūdēlissimus, adverb crūdēliter or crūdēle)
Classical[kruːˈdeː.lɪs]Ecclesiastical[kruˈdɛː.lis]
Mille Verba core vocabulary
Meaning
- two terminationunfeeling, rude
- two terminationruthless, cruel, merciless
Latīnē defined in Latin in our graded readers
quī dolōre aliōrum gaudet.crūdēlis -e — in Mille Verba, Aula Rēgia
cruel
crūdēlis — in Seneca, ch. XIV
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | crūdēlis | crūdēlis | crūdēle |
| genitive | crūdēlis | crūdēlis | crūdēlis |
| dative | crūdēlī | crūdēlī | crūdēlī |
| accusative | crūdēlem | crūdēlem | crūdēle |
| ablative | crūdēlī | crūdēlī | crūdēlī |
| vocative | crūdēlis | crūdēlis | crūdēle |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | crūdēlēs | crūdēlēs | crūdēlia |
| genitive | crūdēlium | crūdēlium | crūdēlium |
| dative | crūdēlibus | crūdēlibus | crūdēlibus |
| accusative | crūdēlīs crūdēlēs | crūdēlīs crūdēlēs | crūdēlia |
| ablative | crūdēlibus | crūdēlibus | crūdēlibus |
| vocative | crūdēlēs | crūdēlēs | crūdēlia |
crūdēlis, e, adj. cf. Gr. κρύος; Lat. crudus, cruor, caro,
I. morally rude or unfeeling, with exclusive reference to conduct towards persons or things, hard, unmerciful, hard-hearted, cruel, severe, fierce (freq. and class. in prose and poetry).
I. Of living subjects.
(a). With in and abl.: crudeles gaudent in tristi funere fratris, Lucr. 3, 72; cf.:
crudelis in calamitate hominis consularis, Cic. de Or. 2, 48, 198: cui nimis videtur senatus in conservandā patriā fuisse crudelis, id. Pis. 8, 17.—(b). With in and acc.:
cum in eos, quos numquam viderat, tam crudelis fuisset, Cic. Phil. 5, 8, 22: in liberos atque in sanguinem suum, id. Fin. 1, 10, 34: in quos Sulla crudelis hoc socio fuisset, id. Att. 9, 14, 2: in patriam, id. Cat. 4, 6, 13; Liv. 2, 56, 7.—(g). Absol.:
crudelem Castorem, ne dicam sceleratum et impium! Cic. Deiot. 1, 2: crudelis atque importuna mulier, id. Clu. 63, 177: malus atque crudelis, Sall. C. 16, 3: o crudelis adhuc, etc., Hor. C. 4, 10, 1: Neptunus tanto amori, Prop. 2 (3), 26, 45.et saep.—Comp.: ecquid acerbius? ecquid crudelius? Cic. Att. 9, 14, 2: magis timeo ne in eum exsistam crudelior, id. ib. 10, 11, 3: heu, Fortuna, quis est crudelior in nos Te deus? Hor. S. 2, 8, 61.—Sup.: parricidae, Sall. C. 52, 31.—II. Of inanimate subjects:
crudele et exitiosum bellum, Cic. Att. 9, 6, 7: o rem cum auditu crudelem tum visu nefariam, id. Planc. 41, 99: poena in cives crudelis, id. Phil. 11, 1, 1: in tam crudelem necessitatem incidere, id. Tusc. 3, 25, 60: facinora (with foeda), Sall. C. 11, 4: crudele intolerandumque imperium (opp. justissimum atque optimum), id. ib. 10, 6: sententia, id. ib. 51, 17: consilia, Cat. 64, 175; cf. id. 64, 136: pestes, id. 69, 9; cf. id. 64, 76: venenum vitae nostrae, id. 77, 5: ferrum, Prop. 2 (3), 15, 43. verber, Ov. F. 2, 695: poena, id. M. 2, 612; Verg. A. 6, 585: egestas, Val. Fl. 4, 459 et saep.: quid faciat? crudele, suos addicere amores, Ov. M. 1, 617.—Comp.: ignis, Cat. 62, 20: janua, Prop. 1, 16, 17: mens, Ov. M. 11, 701: quid crudelius, quam? etc., Quint. 11, 1, 85. —Sup.: nomen tyranni, Nep. Dion, 1, 4: manus, Petr. 105: caedes, Suet. Calig. 30.— Hence, advv. a. crūdēlĕ (prop. neutr. sing. of adj.), cruelly, etc., Stat. Th. 3, 211; Claud. Rapt. Pros. 3, 340; id. in Eutr. 2, 108. —
b. crūdēlĭter, cruelly, in a cruel manner (very freq.), Cic. Cat. 1, 12, 30; id. Off. 1, 24, 82; Caes. B. G. 7, 38; Nep. Paus. 3, 3; Quint. 1, 5, 9; Suet. Tib. 61 al.—Comp., Liv. 31, 29, 11; Cat. 62, 24; Ov. M. 3, 442.—Sup., Cic. Sull. 27, 75; id. Phil. 1, 14, 34; Caes. B. C. 1, 2 fin.; Nep. Eum. 6, 3 et saep.
Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
crūdēlis e, adj. with comp. and sup.
crudus, rude, unfeeling, hard, unmerciful, hard - hearted, cruel, severe, fierce: mulier: in calamitate hominis: cenatus in conservandā patriā: in eos: in patriam: gratuito, S.: ecquid crudelius?: crudelior in nos Te, H.: tanto amori, Pr.: crudelissimi hostes: parricidae, S. — Of things, cruel, pitiless, harsh, bitter: bellum: res auditu: poena in cives: facinora, S.: arae, of blood, V.: verber, O.: crudele, suos addicere amores, O.: amor tauri, fierce, V.: crudelior mens, O.: manūs crudelissimae.
Origins
From crūdus.
Descendants
- Catalancruel
- Englishcruel
- Frenchcruel
- Frenchcruelle
- Italiancrudele
- Occitancrusèl
- Occitancruel
- Portuguesecruel
- Spanishcruel
- Asturiancruel
In English words that came into English from crūdēlis
- cruelcrūdēlis
- crueltycrudelitas