cēnseō
Meaning
- to give an opinion
- to think, suppose or judge
- to recommend, advise
Cēterum cēnseō Carthāginem esse dēlendam
Furthermore, I recommend that Carthage must be destroyedCato the Elder - to decree, vote or determine
- to count or reckon, assess
- to register the citizens, perform the task of a censor
Latīnē defined in Latin in our graded readers
putō, sententiam dīcō; senātor cēnset.exīstimō, iūdicōChoosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Censere · Judicare · Arbitrari · Æstimare · Opinari · Putare · Reri · Autumare · Existimare · Credere.
Censere; Judicare; Arbitrari; Æstimare; Opinari; Putare; Reri; Autumare; Existimare; Credere. 1. Censere, judicare, arbitrari, æstimare, denote passing judgment with competent authority, derived from a call to the office of judge; censere, as possessing the authority of a censor, or of a senator giving his vote; judicare, as possessing that of a judge passing sentence; arbitrari, as possessing that of an arbitrator; æstimare (αἰσθέσθαι), as that of a taxer, making a valuation; whereas, opinari, putare, reri, and autumare, denote passing judgment under the form of a private opinion, with a purely subjective signification; opinari (ὀπίς) as a mere sentiment and conjecture, in opp. to a clear conviction and knowledge. Cic. Orat. i. 23. Mur. 30. Tusc. iv. 7. Rosc. Am. 10; putare, as one who casts up an account; reri as a poetical, and autumare as an antiquated term. 2. Æstimare denotes passing judgment under the form of the political function of an actual taxer, to estimate anything exactly, or according to its real value, or price in money; but existimare, as a moral function, to estimate anything according to its worth or truth; hence Cicero contrasts existimatio, not æstimatio, as a private opinion, with competent judgment, judicio; Cluent. 29. Verr. v. 68. 3. Censere denotes judgment and belief, as grounded upon one’s own reflection and conviction; credere, as grounded on the credit which is given to the testimony of others. 4. Opinor, parenthetically, implies modesty, like οἶμαι; whereas credo implies irony, like ὡς ἔοικεν, sometimes in propositions that are self-evident, whereby the irony reaches the ears of those to whom the truth could not be plainly spoken or repeated, or who might be inclined to doubt it; sometimes, in absurd propositions which a man thinks fit to put in the mouth of another; sometimes, in propositions so evident as scarcely to admit of controversy. (v. 300.)
Conjugation conjugation 2
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | cēnseō | cēnsēbam | cēnsēbō | cēnsuī | cēnsueram | cēnsuerō |
| 2nd sg. | cēnsēs | cēnsēbās | cēnsēbis | cēnsuistī | cēnsuerās | cēnsueris |
| 3rd sg. | cēnset | cēnsēbat | cēnsēbit | cēnsuit | cēnsuerat | cēnsuerit |
| 1st pl. | cēnsēmus | cēnsēbāmus | cēnsēbimus | cēnsuimus | cēnsuerāmus | cēnsuerimus |
| 2nd pl. | cēnsētis | cēnsēbātis | cēnsēbitis | cēnsuistis | cēnsuerātis | cēnsueritis |
| 3rd pl. | cēnsent | cēnsēbant | cēnsēbunt | cēnsuērunt cēnsuēre | cēnsuerant | cēnsuerint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | cēnseam | cēnsērem | cēnsuerim | cēnsuissem |
| 2nd sg. | cēnseās | cēnsērēs | cēnsuerīs | cēnsuissēs |
| 3rd sg. | cēnseat | cēnsēret | cēnsuerit | cēnsuisset |
| 1st pl. | cēnseāmus | cēnsērēmus | cēnsuerīmus | cēnsuissēmus |
| 2nd pl. | cēnseātis | cēnsērētis | cēnsuerītis | cēnsuissētis |
| 3rd pl. | cēnseant | cēnsērent | cēnsuerint | cēnsuissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | cēnseor | cēnsēbar | cēnsēbor |
| 2nd sg. | cēnsēris cēnsēre | cēnsēbāris cēnsēbāre | cēnsēberis cēnsēbere |
| 3rd sg. | cēnsētur | cēnsēbātur | cēnsēbitur |
| 1st pl. | cēnsēmur | cēnsēbāmur | cēnsēbimur |
| 2nd pl. | cēnsēminī | cēnsēbāminī | cēnsēbiminī |
| 3rd pl. | cēnsentur | cēnsēbantur | cēnsēbuntur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | cēnsear | cēnsērer |
| 2nd sg. | cēnseāris cēnseāre | cēnsērēris cēnsērēre |
| 3rd sg. | cēnseātur | cēnsērētur |
| 1st pl. | cēnseāmur | cēnsērēmur |
| 2nd pl. | cēnseāminī | cēnsērēminī |
| 3rd pl. | cēnseantur | cēnsērentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | cēnsē | cēnsēre |
| pres. 2nd pl. | cēnsēte | cēnsēminī |
| fut. 2nd sg. | cēnsētō | cēnsētor |
| fut. 3rd sg. | cēnsētō | cēnsētor |
| fut. 2nd pl. | cēnsētōte | — |
| fut. 3rd pl. | cēnsentō | cēnsentor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | cēnsēre | cēnsērī cēnsērier |
| perfect infinitive | cēnsuisse | cēnsum esse |
| future infinitive | cēnsūrum esse | cēnsum īrī |
| present participle | cēnsēns | — |
| perfect participle | — | cēnsus cēnsitus |
| future participle | cēnsūrus cēnsūra, cēnsūrā, cēnsūrae, cēnsūram, cēnsūrārum, cēnsūrās, cēnsūre, cēnsūrī, cēnsūrīs, cēnsūrō, cēnsūrōrum, cēnsūrōs, cēnsūrum | cēnsendus |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- censuram agere, gerere
- to perform the censors' duties.
- censores censent populum
- the censors hold a census of the people.
- censu prohibere, excludere
- to strike off the burgess-roll.
- quid censes? quid tibi videtur?
- what is your opinion?
- censum habere, agere (Liv. 3. 22)
- to hold the census.
censores populi aevitates, suboles, familias, pecuniasque censento, Cic. Leg. 3, 3, 7: census quom sum, juratori recte rationem dedi, Plaut. Trin. 4, 2, 30: censor ad quojus censionem, id est arbitrium, populus censeretur, Varr. L. L. 5, § 81 Müll.: census... indicat eum qui sit census se jam tum gessisse pro cive, Cic. Arch. 5, 11: absentīs censere jubere, P. Scipio ap. Gell. 5, 19, 16: ne absens censeare. Cic. Att. 1, 18, 8: sub lustrum censeri, id. ib.: milia octoginta eo lustro civium censa dicuntur, Liv. 1, 44, 2: censa civium capita centum septendecim milia trecenta undeviginti, id. 3, 24, 10; id. Epit. lib. 11; 13; 14: censebantur ejus aetatis lustrīs ducena quinquagena milia capitum, id. 9, 19, 2: cum capitum liberorum censa essent CLII. milia, Plin. 33, 1, 5, § 16: quid se vivere, quid in parte civium censeri, si... id obtinere universi non possint? Liv 7, 18, 5.—praesertim census equestrem Summam nummorum, being assessed with the estate necessary to a Roman knight, Hor. A. P. 383: primae classis homines quicentum et viginti quinque milia aeris ampliusve censi erant... Ceterarumque omnium classium qui minore summa aeris censebantur, Gell. 7 (6), 13, 1 sq.—Hence, capite censi, those who were assessed ac cording to their ability to labor: qui nullo aut perquam parvo aere censebantur capite censi vocabantur. Extremus autem census capite censorum aeris fuit trecentis septuaginta quinque, Jul. Paul. ap. Gell. 16, 10, 10; Sall. J. 86, 2; Gell. 16, 10, 11; 16, 10, 14; Val. Max. 2, 3, 1; 7, 6, 1; and in the finite verb: omnia illius (i. e. sapientis) esse dicimus, cum... capite censebitur, Sen. Ben. 7, 8, 1. —mentio inlata apud senatum est, rem operosam... suo proprio magistratu egere... cui arbitrium formulae censendi subiceretur, the scheme for taking the census, Liv. 4, 8, 4: quia is censendo finis factus est, id. 1, 44, 2: civīs Romanos ad censendum ex provinciis in Italiam revocarunt, Vell. 2, 15: aetatem in censendo significare necesse est... aetas autem spectatur censendi tempore, Dig. 50, 15, 3.—illud quaero, sintne illa praedia censui censendo, habeant jus civile, are they subject to the census, Cic. Fl. 32, 80: censores... edixerunt, legem censui censendo dicturos esse ut, etc., that he would add a rule for the taking of the census, according to which, etc., Liv. 43, 14, 5: censui censendo agri proprie appellantur qui et emi et venire jure civili possunt, Paul. ex Fest. p. 58, 5 Müll.—erat censa praetore Paeducaeo... quintus annus cum in te praetorem incidisset, censa denuo est, Cic. Verr. 2, 2, 56, § 139: omne territorium censeatur quoties, etc., Cod. Just. 11, 58 (57), 4.—ubi (coloni) censiti atque educati natique sunt, Cod. Just. 11, 48 (47), 6: quos in locis eisdem censitos esse constabit, ib. 11, 48 (47), 4.—With part. as attribute: rusticos censitosque servos vendi, Cod. Just. 11, 48 (47), 7.—cum antea per singulos viros, per binas vero mulieres capitis norma sit censa, Cod. Just. 11, 48 (47), 10: nisi forte privilegio aliquo materna origo censeatur, Dig. 50, 1, 1, § 2.—vos terras vestras levari censitione vultis, ego vero etiam aërem vestrum censere vellem, Spart. Pescen. Nig. 7.—in quā tribu ista praedia censuisti? Cic. Fl. 32, 80.—census es praeterea numeratae pecuniae CXXX. Census es mancipia Amyntae... Cum te audisset servos suos esse censum, constabat inter omnes, si aliena censendo Decianus sua facere posset, etc., Cic. Fl. 32, 80; cf. Ov. P. 1, 2, 140; v. B. 2. c.—nam argumentum hoc hic censebitur, will be rated, its census-class will be determined here, id. Poen. prol. 56: id in quoque optimum esse debet cui nascitur, quo censetur, according to which he is rated, i.e. his worth is determined, Sen. Ep. 76, 8.—And with two acc.: quintus Phosphorus, Junonia, immo Veneris stella censetur, is ranked as the fifth, App. de Mundo, p. 710.—dic ergo quanti censes? Plaut. Rud. 4, 8, 8.—anule... In quo censendum nil nisi dantis amor, Ov. Am. 2, 15, 2: interim autem facta sola censenda dicit atque in judicium vocanda, Gell. 7 (6), 3, 47.—pro quibus ut maneat, de quo censeris, amicus, Comprecor, etc., the friend for the sake of whom you are celebrated, who is the cause of your renown, Ov. P. 2, 5, 73: hoc domui debes de quā censeris, id. ib. 3, 1, 75.—hanc semper... Est inter comites Marcia censa suas, has always distinguished her, Ov. P. 1, 2, 140.—Democritus cum divitiis censeri posset, when he might have been celebrated for his wealth, Val. Max. 8, 7, ext. 4: Aristides quo totius Graeciae justitia censetur (quo = cujus justitiā), id. 5, 3, ext. 3 med.: te custode matronalis stola censetur ( = tuā, i.e. pudicitiae, custodiā), the stola, etc., is appreciated for thy custody, id. 6, 1 prooem.: unā adhuc victoriā Carius Metius censebatur, Tac. Agr. 45: ut ipsi quoque qui egerunt non aliis magis orationibus censeantur, id. Dial. 39 fin.: non vitibus tantum censeri Chium, sed et operibus Anthermi filiorum, is celebrated not only for its grapes, but, etc., Plin. 36, 5, 2, § 12: et Galliae censentur hoc reditu, id. 19, 1, 2, § 7: quisquis paulo vetustior miles, hic te commilitone censetur, is distinguished for the fact that you were his fellow-soldier, Plin. Pan. 15 fin.: multiplici variāque doctrinā censebatur, Suet. Gram. 10: felix quae tali censetur munere tellus, Mart. 9, 16, 5: censetur Apona Livio suo tellus, = for the fact that Livy was born there, id. 1, 61, 3: hi duo longaevo censentur Nestore fundi, for the fact that Nestor used them, id. 8, 6, 9: nec laude virorum censeri contenta fuit (Iberia), Claud. Laud. Seren. 67: libri mei non aliā laude carius censentur, quam quod judicio vestro comprobantur, App. Flor. 4, 18, 3.—Hence, hoc nomine censebatur jam meus dominus, App. M. 8, p. 171: nomen quo tu censeris aiebat, id. ib. 5, p. 106: pro studio bibendi quo solo censetur, either known by, or distinguished for, id. Mag. p. 499: globorum caelestium supremum esse eum qui inerrabili meatu censetur, which is known by its unerring course, id. Phil. Nat. 1, p. 582.— And, primum igitur acta Caesaris servanda censeo, Cic. Phil. 1, 7, 16: hoc autem tempore ita censeo decernendum, id. ib. 5, 17, 45; 5, 6, 16; 5, 12, 31; 5, 12, 34; 5, 13, 36; 5, 14, 38; 5, 19, 53; 6, 1, 2; 9, 6, 14; 11, 15, 40; 12, 7, 17; 14, 1, 1; 14, 13, 35; cf. Regulus's advice in the Senate, being represented as a vote: captivos in senatu reddendos non censuit, Cic. Off. 1, 13, 39; 3, 31, 111: quare ita ego censeo... de confessis more majorum supplicium sumendum, Sall. C. 52, 36; 51, 8; 52, 14: Appius imperio consulari rem agendam censebat, Liv. 2, 23, 15: ut multi (senatores) delendam urbem censerent, id. 9, 26, 3; 2, 29, 7; 3, 40, 13; 10, 12, 1; 34, 4, 20; 38, 54, 6: cum ejus diei senatus consulta aureis litteris figenda in curiā censuisset, Tac. A. 3, 57: ut nonnulli dedendum eum hostibus censuerint, Suet. Caes. 24; so id. ib. 14; id. Aug. 100; id. Tib. 4; id. Calig. 60; id. Claud. 26; id. Ner. 2; id. Vesp. 2. Of the emperor's vote in the Senate: commutandam censuit vocem, et pro peregrinā nostratem requirendam, Suet. Tib. 71; so id. ib. 34; id. Aug. 55.—And with the copula expressed (very rare): qui censet eos... morte esse multandos, Cic. Cat. 4, 4, 7.—Sometimes referring to sententia as subject: sententia quae censebat reddenda bona (inst. of eorum qui censebant), Liv. 2, 4, 3.—Sometimes with oportere for the gerundial predic. inf.: quibusdam censentibus (eum) Romulum appellari oportere, Suet. Aug. 7.—With pres. inf., inst. of a gerundial: hac coronā civicā L. Gellius in senatu Ciceronem consulem donari a re publicā censuit, Gell. 5, 6, 15 (cf. II. B. 1. b.).—If the opinion of the senator does not refer to the chief question, but to incidental points, the predic. inf. may have any form: eas leges quas M. Antonius tulisse dicitur omnes censeo per vim et contra auspicia latas, eisque legibus populum non teneri, Cic. Phil. 5, 4, 10: cum magna pars senatus... cum tyrannis bellum gerendum fuisse censerent... et urbem recipi, non capi, etc., Liv. 26, 32, 2.— de eā re ita censeo uti consules designati dent operam uti senatus Kal. Jan. tuto haberi possit, Cic. Phil. 3, 15, 37: censeo ut iis qui in exercitu Antonii sunt, ne sit ea res fraudi, si, etc., id. ib. 5, 12, 34: censebant omnes fere (senatores) ut in Italiā supplementum meis et Bibuli legionibus scriberetur, id. Fam. 3, 3, 1: Cn. Pompeius (in senatu) dixit, sese... censere ut ad senatūs auctoritatem populi quoque Romani beneficium erga me adjungeretur, id. Sest. 34, 74: quas ob res ita censeo: eorum qui cum M. Antonio sunt, etc. ... iis fraudi ne sit quod cum M. Antonio fuerint, id. Phil. 8, 11, 33: Calidius, qui censebat ut Pompeius in suas provincias proficisceretur, Caes. B. C. 1, 2: censuerunt quidam (senatores) ut Pannonicus, alii ut Invictus cognominaretur, Suet. Tib. 17: iterum censente ut Trebianis... concederetur (of the emperor's vote in the Senate), id. ib. 31.—And an inf.-clause, with neu or ut: sed ita censeo: publicandas eorum pecunias, etc.: neu quis postea de his ad senatum referat, etc., Sall. C. 51, 43: qui partem bonorum publicandam, pars ut liberis relinqueretur, censuerat, Tac. A. 4, 20.—v. III. C. 3.): K. Fabius censuit... occuparent patres ipsi suum munus facere, captivum agrum plebi quam maxime aequaliter darent, Liv. 2, 48, 2.— And ironically with regard to incidental points: vereamini censeo ne... nimis aliquid severe statuisse videamini, I propose you should be afraid of having decreed too severe a punishment = of course, you will not be afraid, etc., Cic. Cat. 4, 6, 13: misereamini censeo—deliquere homines adulescentuli per ambitionem—atque etiam armatos dimittatis, I propose that you pity them, etc., or I advise you to be merciful, Sall. C. 52, 26.—dic quid censes (i. e. decernendum), Liv. 1, 32, 11: quod ego meā sententiā censebam (i.e. decernendum), Cato ap. Cic. Fam. 15, 5, 2: senati decretum fit, sicut ille censuerat, Sall. C. 53, 1: quas ob res ita censeo... senatui placere, etc. ( = ita decernendum censeo, etc.), Cic. Phil. 9, 7, 15, § 17 sq.; 10, 11, 25 sq.; 11, 12, 29 sq.; 14, 14, 36 sq.—cum parum sit, in senatu breviter censere, nisi, etc., id. Dial. 36 fin.: sententias... prout libuisset perrogabat... ac si censendum magis quam adsentiendum esset, Suet. Aug. 35: igitur Cn. Piso, quo, inquit, loco censebis, Caesar? si primus, etc., Tac. A. 1, 74.— per dissensionem diversa censentium, of the senators who expressed different opinions, id. Claud. 10.— deinde ageret senatorem et censeret quid corrigi aut mutari vellet, Tac. A. 16, 28: cum censeat aliquis (in senatu) quod ex parte mihi placeat, Sen. Ep. 21, 9.eum, cujus supplicio senatus sollennes religiones expiandas saepe censuit, Cic. Mil. 27, 73: eos senatus non censuit redimendos, id. Off. 3, 32, 114; so id. N. D. 2, 4, 10; Cic. Verr. 2, 3, 6, § 15: senatus Caelium ab republicā removendum censuit, Caes. B. C. 3, 21: senatus censuit frequens coloniam Labicos deducendam, Liv. 4, 47, 6; 5, 24, 4: cum bello persequendos Tusculanos patres censuissent, id. 6, 25, 5; 3, 42, 6; 3, 49, 8; 7, 19, 7 et saep.—de bonis regiis quae reddi antea censuerant ( = reddenda), Liv. 2, 5, 1: munera mitti legatis ex binis milibus aeris censuerunt (i.e. patres), id. 43, 5, 8; so id. 45, 44, 15 (v. 2. b.): eundem jus dicere Romae... patres censuerant, id. 45, 12, 13: cum senatus unum consulem, nominatimque Gnaeum Pompeium fieri censuisset, Suet. Caes. 26.—With both act. and pass. inf.: censuere patres, duas provincias Hispaniam rursus fieri... et Macedoniam Illyricumque eosdem... obtinere, Liv. 45, 16, 1.—With both pres. pass. and gerund. inff.: haec ita movere senatum, ut non expectanda comitia consuli censerent, sed dictatorem... dici, Liv. 27, 5, 14.— And with velle: senatus verbis nuntient, velle et censere eos ab armis discedere, etc., Sall. J. 21, 4.—quoniam senatus censuisset, uti quicunque Galliam provinciam obtineret... Aeduos defenderet, Caes. B. G. 1, 35: patres censuerunt uti consules provincias inter se compararent, Liv. 30, 40, 12: senatus censuit ut domus ei... publicā impensā restitueretur, Suet. Claud. 6; so with reference to the civil law, Dig. 49, 14, 15 quater.—With ne: senatum censuisse, ne quis illo anno genitus educaretur, Suet. Aug. 94.—And with inf -clause: filio regis Nicomedi ex eā summā munera dari censuerunt, et ut victimae... praeberentur, Liv. 45, 44, 15.—senatus consulto quo censeretur, darent operam consules, etc., Aur. Vict. Vir. Ill. 73, 10.—cum vero id senatus frequens censuisset (sc. faciendum), Cic. Pis. 8, 18: ite in suffragium, et quae patres censuerunt vos jubete, Liv. 31, 7, 14: quodcunque vos censueritis, id. 34, 7, 15: quodpatres censuissent, id. 28, 45, 2.—nec tamen repertum nisi ut effigies principum, aras deum, templa et arcus aliaque solita... censuere, Tac. A. 3, 57: aram Clementiae, aram Amicitiae, effigiesque... censuere, id. ib. 4, 74: cum censeretur clipeus auro et magnitudine insignis inter auctores eloquentiae (to be placed among, etc.), id. ib. 2, 83.—bellum Samnitibus et patres censuerunt et populus jussit, Liv. 10, 12, 3.—censentur Ostorio triumphi insignia, Tac. A. 12, 38.—And with ut: sententiis eorum qui supplicationes et... vestem Principi triumphalem, utque ovans urbem iniret, effigiesque ejus... censuere, id. ib. 13, 8.erant qui censerent de tertiā vigiliā in castra Cornelia recedendum (council of war), Caes. B. C. 2, 30: erant sententiae quae conandum omnibus modis castraque Vari oppugnanda censerent, id. ib.; so id. ib. 2, 31; id. B. G. 2, 31 fin.; 7, 21; 7, 77: pontifices, consules, patres conscripti mihi ... pecuniā publicā aedificandam domum censuerunt, Cic. Pis. 22, 52: nunc surgendum censeo, I move we adjourn (in a literary meeting), id. de Or. 2, 90, 367: cum... pontifices solvendum religione populum censerent, Liv. 5, 23, 9: nunc has ruinas relinquendas non censerem (in an assembly of the people), id. 5, 53, 3: ego ita censeo, legatos extemplo Romam mittendos (in the Carthaginian Senate), id. 21, 10, 13: ante omnia Philippum et Macedonas in societatem belli... censeo deducendos esse (Hannibal in a council of war), id. 36, 7, 3; 5, 36, 8; Curt. 10, 6, 22; 10, 8, 12: cum septem judices cognovissent, duo censuerunt, reum exilio multandum, duo alii pecuniā, tres reliqui capite puniendum, Gell. 9, 15, 7.—And with oportere inst. of a gerundial clause (referring to duty): neque sine gravi causā eum locum quem ceperant, dimitti censuerant oportere, Caes. B. C. 1, 44.—With opus esse ( = expediency): Parmenio furto, non proelio opus esse censebat, Curt. 10, 8, 12.—Antenor censet belli praecidere = praecidendam causam (in a council of war), Hor. Ep. 1, 2, 9.—Hasdrubal ultimam Hispaniae oram... ignaram adhuc Romanorum esse, eoque Carthaginiensibus satis fidam censebat, Liv. 27, 20, 6: Parmenio non alium locum proelio aptiorem esse censebat, Curt. 3, 7, 8.—censeo ut satis diu te putes requiesse et iter reliquum conficere pergas (in a literary meeting), Cic. de Or. 2, 71, 290: plerique censebant ut noctu iter facerent (council of war), Caes. B. C. 1, 67: et nunc magnopere censere, ut unam anum ... triginta milibus talentum auri permutet (council of war), Curt. 4, 11, 12: censeout D. Claudius ex hac die deus fiat (council of the gods), Sen. Lud. Mort. Claud. 9, 5: antiquos audio censuisse, ne (praenomina) cui ejusdem gentis patricio inderentur, resolved (family council), Gell. 9, 2, 11 (cf. Liv. 6, 20, 14).—nunc quoque arcessas censeo omnes navalís terrestrīsque copias (Hannibal in council of war), Liv. 36, 7, 17: censeo relinquamus nebulonem hunc, eamus hinc protinus Jovi Optimo Maximo gratulatum (assembly of the people), Scipio Afric. ap. Gell. 4, 18, 3.—ego pro sententiā meā hoc censeo: quandoquidem, etc., Sen. Lud. Mort. Claud. 11, 4: nec dubitavere quin vera censeret, that his opinion was correct, Curt. 10, 6, 18.—sententiis quarum pars deditionem, pars eruptionem censebat (i.e. faciendam), Caes. B. G. 7, 77 init.: ita uti censuerant Italici deditionem facit, Sall. J. 26, 2; so Caes. B. G. 7, 75.gen. populus jubet): ita id (foedus) ratum fore si populus censuisset (i. e. confirmandum esse), Liv. 21, 19, 3.—sex mensium spatium censemus debere servari, Cod. Just. 11, 48 (47), 7: censemus ut, etc., ib. 12, 37 (38), 13: censemus ne, etc., ib. 12, 44 (45), 1: censemus vindicet, remaneat, ib. 11, 48 (47), 23: in commune jubes si quid censesve tenendum, Primus jussa subi, Claud. IV. Cons. Hon. 296.ego Tiresiam... consulam, Quid faciundum censeat, consult Tiresias as to what he advises, for his advice, Plaut. Am. 5, 1, 80: consulam hanc rem amicos quid faciundum censeant, id. Men. 4, 3, 26; id. Most. 3, 1, 23: sic faciundum censeo: Da isti cistellam, etc., id. Cist. 4, 2, 104: ego sic faciundum censeo: me honestiu'st Quam te, etc., id. As. 4, 2, 11; id. Ep. 2, 2, 91: sane faciundum censeo, id. Stich. 4, 2, 38.—narrandum ego istuc militi censebo, I advise you to let the soldier know that, Plaut. Mil. 2, 4, 42: exorando sumendam operam censeo, id. Stich. 1, 2, 22: quid nunc consili captandum censes? id. As. 2, 2, 91; id. Mil. 5, 25; id. Most. 1, 3, 115: idem tibi censeo faciendum, Cic. Off. 10, 1, 3: quos quidem tibi studiose et diligenter tractandos magno opere censeo, id. Fin. 4, 28, 79; id. Fam. 12, 28, 2.—Sometimes by aequum censere with an inf.-clause (in the comic poets): amicos consulam quo me modo Suspendere aequom censeant potissumum, Plaut. Poen. 3, 5, 50: qui homo cum animo... depugnat suo, Utrum ita se esse mavelit ut eum animus aequom censeat, An ita potius ut parentes ... velint i. e. as his mind prompts him, id. Trin. 2, 2, 29; cf. E. 1. b. 8.—tu, si videbitur, ita censeo facias ut... supersedeas hoc labore itineris (cf.: faciundum censeo ut, 1. supra), Cic. Fam. 4, 2, 4: immo plane, inquam, Brute, legas (Gracchum) censeo, id. Brut. 33, 125: tu, si forte quid erit molestiae te ad Crassum et Calidium conferas censeo, id. Q. Fr. 1, 3, 7: tu, censeo, tamen adhibeas Vettium, id. Att. 2, 4, 7: quae disputari de amicitiā possunt, ab iis censeo petatis qui ista profitentur, id. Lael. 5, 17: tu, censeo, Luceriam venias: nusquam eris tutius, Pomp. ap. Cic. Att. 8, 1, 1; 8, 11, A: censeo Viā Appiā iter facias, et celeriter Brundusium venias, id. ib. 8, 11, C: ad Caesarem mittas censeo, et ab eo hoc petas, Anton. ib. 10, 10, 2: sed hos tamen numeros censeo videas ὁδοῦ πάρεργον, Gell. 17, 20, 5: quam scit uterque, libens censebo exerceat artem, Hor. Ep. 1, 14, 44 (cf. Liv. 36, 7, 17, and Gell. 4, 18, 3, quoted III. A. 3.).—Of an advice given to an adversary, with irony: cetera si qua putes te occultius facere posse... magnopere censeo desistas, I strongly advise you to give up that idea, Cic. Verr. 2, 5, 68, § 174: sed tu, Acci, consideres censeo diligenter, utrum censorum judicium grave esse velis an Egnatii, id. Clu. 48, 135: postulant ut excipiantur haec inexplicabilia. Tribunum censeant: aliquem adeant: a me... numquam impetrabunt, id. Ac. 2, 30, 97: ibi quaeratis socios censeo, ubi Saguntina clades ignota est, Liv. 21, 19, 10: solvas censeo, Sexte, creditori, Mart. 2, 13, 2.—And in jest: Treviros vites censeo, audio capitalīs esse, Cic. Fam. 7, 13, 2: hi Plebei fuerunt, quos contemnas censeo... quā re ad patres censeo revertare, id. ib. 9, 21, 3: vites censeo porticum Philippi: si te viderit Hercules, peristi, Mart. 5, 49, 13; so id. ib. 11, 99, 8; 12, 61, 7.—For ironical senatorial advice, by which the contrary is meant, v. Cic. Cat. 4, 6, 13; Sall. C. 52, 26, quoted II. A. 3.—very rare): illud tamen vel tu me monuisse vel censuisse puta... ut tu quoque animum inducas, etc., Cic. Fam. 4, 8, 2.—quid nunc censes, Chrysale? (i. e. faciundum), id. Bacch. 4, 8, 112: ita faciam ut frater censuit, Ter. Phorm. 5, 2, 11: tibi igitur hoc censeo (i. e. faciendum): latendum tantisper ibidem, etc., Cic. Fam. 9, 2, 4: tu potes Kalendis spectare gladiatores, et ita censeo, id. ib. 16, 20: quid censes igitur? Ecquidnam est tui consilii ad? etc., id. Att. 9, 12, 4: quid igitur censet (sapientia)? What is wisdom's advice? id. Phil. 13, 3, 6: scribi quid placeat, quid censeas, id. Att. 9, 19,4: ibitur igitur, et ita quidem ut censes, id. ib. 10, 15, 3: disce, docendus adhuc, quae censet amiculus, Hor. Ep. 1, 17, 3.Plato mundum esse factum censet a deo sempiternum, Cic. Ac. 2, 37, 118: Cyrenaici non omni malo aegritudinem effici censent, sed insperato, id. Tusc. 3, 13, 28: (Hieronymus) censet summum bonum esse sine ullā molestiā vivere, id. Fin. 2, 5, 16: Aristoteles eos qui valetudinis causā furerent, censebat habere aliquid in animis praesagiens, id. Div. 1, 38, 81: Pythagoras censuit animum esse per naturam rerum omnem intentum et commeantem, id. ib. 1, 11, 27; so id. Ac. 1, 11, 40; 2, 42, 131; id. Fin. 1, 6, 20; 3, 15, 49; 3, 19, 64; 3, 21, 70; 4, 7, 17; 5, 7, 17; id. N. D. 1, 2, 3; 1, 2, 4; 1, 12, 29; 1, 13, 35 and 37; 1, 43, 120; 1, 44, 121; 2, 22, 57; 2, 16, 44; id. Sen. 12, 41; id. Leg. 1, 13, 36; id. Tusc. 1, 9, 18; 1, 10, 22; 1, 30, 72; 1, 45, 108; 3, 5, 11; 3, 22, 52; 4, 7, 14; id. Off. 1, 25, 88: Plato in civitate communīs esse mulieres censuit, Gell. 18, 2, 8; 14, 5, 2; 18, 1, 4; 19, 12, 6.—If the opinion refers to what should be observed, oportere or debere is used, or a gerundial predicate with esse (so in Cic., but in Gell. 7, 15, 3, without esse): oportere delubra esse in urbibus censeo, Cic. Leg. 2, 10, 26: M. Varro aeditumum dici oportere censet, Gell. 12, 10, 4; 14, 5, 2; so with debere, id. 17, 5, 5; 13, 8, 4: Cyrenaici... virtutem censuerunt ob eam rem esse laudandam, Cic. Off. 3, 33, 116: (Ennius) non censet lugendam esse mortem quam immortalitas consequatur, id. Sen. 20, 73.—(dissensio est), a quibus temporibus scribendi capiatur initium. Ego enim ab ultimis censeo (i. e. exordiendum esse), Cic. Leg. 1, 3, 8: si, Mimnermus uti censet, sine amore jocisque Nil est jucundum, Hor. Ep. 1, 6, 65: sic enim censuit, Cic. Off. 3, 33, 117.—nullo (medico) idem censente, Plin. 29, 1, 5, § 11.—Aesopus quae utilia... erant, non severe neque imperiose praecepit et censuit, he imparted his teachings and views, Gell. 2, 29, 1.—non adligo me ad unum aliquem ex Stoicis proceribus. Est et mihi censendi jus, the right to impart my opinions, Sen. Vit. Beat. 3, 2.atque ego censui abs te posse hoc me impetrare, Plaut. Cas. 2, 6, 12 sq.: satis jam delusam censeo: rem, ut est, nunc eloquamur, id. As. 3, 3, 141: nam si honeste censeam te facere posse, suadeam, id. Mil. 4, 8, 60: neque ego hac noctem longiorem me vidisse censeo, id. Am. 1, 1, 126: saluti quod tibi esse censeo, id. Merc. 1, 35; so id. Am. 4, 3, 2; id. Most. 1, 3, 127; id. Pers. 1, 1, 9; 2, 2, 8; 2, 3, 75 sq.; id. Truc. 2, 2, 60; id. As. 2, 2, 33; id. Aul. 2, 4, 30; 2, 4, 36; id. Cas. 2, 8, 38; Ter. Heaut. 3, 1, 53; id. Phorm. 2, 2, 13: aut domino, cujum id censebis esse, reddes, Cincius, Re Mil. l. iii., de ap. Gell. 16, 4, 2: eo namque omnem belli molem inclinaturam censebant (consules), Liv. 7, 32, 3: nec facturum aequa Samnitium populum censebant, si... oppugnarent, id. 7, 31, 7: quaeso ut ea quae dicam non a militibus imperatori dicta censeas, id. 7, 13, 8: at illa purgare se, quod quae utilia esse censebat ... suasisset, Curt. 8, 3, 7: Alexander, tam memorabili victoriā laetus, quā sibi Orientis fines apertos esse censebat, id. 9, 1, 1; so id. 10, 8, 22.—censebam me effugisse a vitā maritumā Ne navigarem, etc., Plaut. Bacch. 2, 3, 108: omnes eum (sc. Jovem) esse (Amphitruonem) censent servi, id. Am. prol. 122, 134: jam hic ero, quom illic censebis esse me, id. ib. 3, 3, 14: ardere censui aedes, id. ib. 5, 1, 15: ego hunc censebam esse te, id. Men. 5, 9, 13; so id. As. 5, 2, 20; id. Aul. 3, 5, 55; id. Bacch. 1, 2, 14; id. Men. 3, 3, 32; 5, 9, 76; id. Merc. 1, 2, 87; id. Poen. 1, 1, 54; 3, 1, 60; 3, 4, 25; id. Rud. 2, 4, 31; 4, 7, 35; id. Stich. 4, 2, 24; id. Truc. 1, 1, 72 et saep.: censuit se regem Porsenam occidere, Cass. Hem. ap. Non. p. 4, 88: non ipsa saxa magis sensu omni vacabant quam ille... cui se hic cruciatum censet optare, Cic. Tusc. 1, 44, 107.—And ironically: nisi forte Diagoram aut Theodorum... censes superstitiosos fuisse, Cic. N. D. 1, 42, 117: nisi forte etiam illi Semproniano senatus consulto me censes adfuisse, qui ne Romae quidem fui, id. Fam. 12, 29, 2: neminem me fortiorem esse censebam, Curt. 8, 14, 42.—navis praedatoria, Abs quā cavendum nobis sane censeo, Plaut. Men. 2, 2, 70: soli gerundum censeo morem, id. Most. 1, 3, 69: neque vendundam censeo Quae libera est, Ter. Ad. 2, 1, 39; so id. Eun. 4, 4, 53; 5, 8, 42; id. Hec. 4, 4, 94; id. Phorm. 2, 4, 17: ceterum ei qui consilium adferret opem quoque in eam rem adferendam censebant esse, Liv. 25, 11, 14.—solam illi me soli censeo esse oportere obedientem, Plaut. Most. 1, 3, 47: quibus declaraveram, quo te animo censerem esse oportere, et quid tibi faciendum arbitrarer, Cic. Fam. 4, 9, 1: rursus interrogatus quid ipse victorem statuere debere censeret, Curt. 8, 14, 43: impudens postulatio visa est, censere... ipsos id (bellum) advertere in se, agrosque suos pro alienis populandos obicere, to entertain the idea that they should direct that war against themselves and their own lands, etc., Liv. 21, 20, 4: munere eum fungi prioris censet amici = eum fungi oportere, Hor. Ep. 1, 9, 5: quae nos quoque sustinere censebat, App. M. 11, p. 253.—quis aequum censeret... receptos in fidem non defendi? Liv. 21, 19, 5; so id. 24, 37, 7; 5, 3, 8; 22, 32, 6.—And without emphasis upon the idea of fairness or right: si sunt ita ut ego aequom censeo, as I think they ought to be, Plaut. Stich. 1, 2, 55; so id. Trin. 3, 2, 87; 2, 3, 1; id. Merc. 3, 3, 8; id. Aul. 4, 1, 11; id. Ep. 4, 1, 29; id. Stich. 2, 2, 20; 4, 1, 42: qui aequom esse censeant, nos jam a pueris ilico nasci senes, who believe that we should be born as old men right from childhood, Ter. Heaut. 2, 1, 2; so id. ib. 5, 5, 11; id. Ad. 4, 3, 10: qui aequom censeant rem perniciosam utili praeponi, Auct. Her. 2, 14, 22: (tribuni) intercedebant; senatum quaerere de pecuniā non relatā in publicum... aequum censebant, Liv. 38, 54, 5: cives civibus parcere aequum censebat, Nep. Thras. 2, 6.—an fores censebas nobis publicitus praeberier? Plaut. Am. 4, 2, 7: clanculum istaec te flagitia facere censebas potesse? id. Men. 4, 2, 47: hicine nos habitare censes? id. Trin. 4, 3, 72: omnes cinaedos esse censes, tu quia es? id. Men. 3, 2, 48; so id. As. 2, 4, 78; 5, 2, 37; id. Bacch. 4, 6, 41; 5, 2. 82; id. Capt. 4, 2, 66; 4, 2, 74; 5, 2, 16; id. Cas. 2, 6, 29; id. Men. 5, 5, 25: continuo dari Tibi verba censes? Ter. And. 3, 2, 25; so id. ib. 3, 3, 13; 4, 4, 55; id. Heaut. 4, 3, 38; id. Hec. 4, 1, 32; 4, 4, 53; id. Phorm. 5, 6, 35: adeone me delirare censes ut ista esse credam? Cic. Tusc. 1, 6, 10: nam cum in Graeco sermone haec... non videbantur, quid censes in Latino fore? id. Fin. 3, 4, 15: quid igitur censes? Apim illum nonne deum videri Aegyptiis? id. N. D. 1, 29, 82: quis haec neget esse utilia? quem censes? id. Off. 3, 26, 99: an censes me tantos labores... suscepturum fuisse, si, etc., id. Sen. 23, 82: an vos Hirtium pacem velle censetis? id. Phil. 12, 4, 9; so id. Brut. 50, 186; 85, 294; id. Tusc. 1, 5, 10 fin.; 2, 4, 11; 3, 13, 27; id. Fin. 1, 10, 34; id. N. D. 1, 8, 20; 1, 28, 78; 1, 44, 122; id. Leg. 2, 10, 23; id. Div. in Caecil. 16, 54; id. Phil. 1, 6, 13; 4, 3, 7; 7, 4, 14; 11, 1, 3; 11, 5, 10; 12, 3, 7; 12, 6, 13; 12, 8, 21; 12, 9, 22; 13, 2, 4; 14, 4, 10; id. Att. 10, 11, 4: quid censes munera terrae?... quo spectanda modo, quo sensu credis et ore? Hor. Ep. 1, 6, 5 sqq.; so id. ib. 2, 2, 65; Lucr. 1, 973 (with obj.inf.).—With conditional period inst. of an inf.-clause: num censes faceret, filium nisi sciret eadem haec velle, Ter. And. 3, 3, 46.— Sometimes censemus? is used in the same way as censes? Cic. Tusc. 1, 2, 4; id. Off. 2, 7, 25; id. Fam. 4, 9, 2.—quid illas censes? (i. e. posse dicere), id. Ad. 4, 5, 22; so Plaut. Curc. 1, 1, 59; Ter. Heaut. 3, 3, 9; 5, 3, 21.—So, very freq. in the comic poets, censeo, absol., as an approving answer; also sic censeo, istuc censeo, ita censeo (Cic.) to be variously rendered: ego divinam rem intus faciam... So. Censeo, that will be right! Plaut. Am. 3, 3, 11: auscultemus quid agat: Ph. Sane censeo, so we will, indeed, id. Curc. 2, 2, 29: quid si recenti re aedis pultem? Ad. Censeo, do so! id. Poen. 3, 4, 18: quin eloquamur? Ag. Censeo, hercle, patrue, id. ib. 5, 4, 93: patri etiam gratulabor? Tr. Censeo, I think so (and after answering several questions with censeo): etiamne complectar ejus patrem? Tr. Non censeo. Pl. Nunc non censet quom volo, id. Rud. 4, 8, 6 sqq.; id. Ps. 2, 2, 69; id. Stich. 5, 4, 53; id. Truc. 2, 4, 73; id. Cas. 4, 3, 14; Ter. Eun. 2, 1, 11; id. Heaut. 3, 3, 27: male habeas! Mu. Sic censeo, Plaut. Men. 4, 1, 11: aliquem arripiamus, etc.: Ly. Hem, istuc censeo, id. Merc. 3, 3, 19 (cf.: prorsus ita censeo, referring to general questions, as in D., Cic. Leg. 2, 10, 23); once similarly censeas: Quid gravare? censeas! Say yes, Plaut. Stich. 3, 2, 22.—censuimus igitur amplius quaerendum, Gell. 12, 14, 7.—sed cum censerem... me et periculum vitare posse, et temperatius dicere... ea causa mihi in Asiam proficiscendi fuit, Cic. Brut. 91, 314.—quom dispicias tristem, frugi censeas (i.e. eum), you would consider him thrifty, Plaut. Cas. 3, 2. 32: auxilio vos dignos censet senatus, considers you worthy of help, Liv. 7, 31, 2: has... indagines cuppediarum majore detestatione dignas censebimus si, etc., Gell. 7 (6), 16, 6: cum Priscum nobilitas hostem patriae censuisset, judged, declared him the enemy, etc., Aur. Vict. Caes. 29, 4.—praeter illas unam et viginti (comoedias) quae consensu omnium Plauti esse censebantur, Gell. 3, 3, 3: quae terrenā censentur sidera sorte (i. e. esse), are considered as being of the terrestrial kind, Manil. 2, 226; so id. 2, 293; 2, 653; 2, 667; 3, 96; so, sub aliquo censeri, to be considered as being under one's influence, id. 4, 246; 4, 705; cf. id. 3, 598 (with per).— de comā pretiosi velleris floccum mihi confestim adferas censeo, App. M. 6. p. 117: censeo ne ulla cura os percolat, id. Mag. p. 411.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
Disputed. * According to De Vaan, perhaps from Proto-Italic *knsēō, itself perhaps from Proto-Indo-European *ḱn̥s-éh₁-ye-ti, a stative verb formed from the root *ḱens- (“to announce”). * Alternatively, it has been suggested the term could reflect a Proto-Indo-European term of the shape *ḱn̥s-éye-ti. Cognate with Sanskrit शंसति (śáṃsati, “to declare”), Proto-Iranian *cánhati. * The term may be a conflation of Proto-Italic *konsēō and *kensō. The former would be an iterative term from the root *ḱens- and the latter would be a thematic root present. According to Fortson, the conflation hypothesis could explain the radically divergent meanings of the verb.
- Italiancensire
- Frenchcenséfrom Middle French censer