varius1
Meaning
- adjectivein pluraldiverse, different, various, varied
Venit hiems: teritur Sicyonia baca trapetis, glande sues laeti redeunt, dant arbuta silvae; et varios ponit fetus autumnus et alte
Translation by James B. Greenough Winter is come: in olive-mills they bruise The Sicyonian berry; acorn-cheered The swine troop homeward; woods their arbutes yield; So, various fruit sheds Autumn, and high up On sunny rocks the mellowing vintage bakes.c. 37 BCE – 30 BCE, Vergilius, Georgicon 2.519 - adjectivemanifold, changing, variable, complex
- adjectiveversatile
- adjectivefickle
- adjectivemotley, mottled, variegated
Latīnē defined in Latin in our graded readers
multōrum colōrum; nōn ūnīus colōris.Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Varius · Diversus · Contrarius · Versicolor · Variegare
1. Varium (from αἰόλος) means, possessing differences in its own texture, varied; whereas diversum, differing from something else, distinct. Catull. 47, 10. Quos longe simul a domo profectos diverse variæ viæ reportant; that is, whom various ways, in an entirely different direction, bring home. Tac. Hist. i. 25. Otho postquam vario sermone callidos et audaces cognovit pretio et promissis onerat . . . Suspensos cæterorum animos diversis artibus (namely, spe et metu) stimulant. 2. The diversa will have nothing in common, and go different or even opposite ways from each other; whereas the contraria confront and stand directly opposite to each other. Hence the following climax in Cic. Divin. ii. 26, 55. Diversas aut etiam contrarias. Vell. Pat. ii. 75. Diversa præsentibus et contraria exspectatis sperare. Quintil. v. 10, 26. 3. Varium denotes variegated, as exhibiting different colors at the same time, like ποικίλον; whereas versicolor, that which changes its color, according to the light in which it is held, like αἰόλον. Propert. iii. 13, 32. Aut variam plumæ versicoloris avem. Pliny is describing two different properties, xxxvii. 10, when he describes the stone Mithrax, as at the same time multicolor and contra solem varie refulgens. 4. Variare means to give a varied appearance in general; variegare, to give a varied appearance, especially by different colors. (iii. 269.)
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | varius | varia | varium |
| genitive | variī | variae | variī |
| dative | variō | variae | variō |
| accusative | varium | variam | varium |
| ablative | variō | variā | variō |
| vocative | varie | varia | varium |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | variī | variae | varia |
| genitive | variōrum | variārum | variōrum |
| dative | variīs | variīs | variīs |
| accusative | variōs | variās | varia |
| ablative | variīs | variīs | variīs |
| vocative | variī | variae | varia |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- varia fortuna uti
- to experience the vicissitudes of fortune; to have a chequered career.
- ancipites et varii casus
- the changes and chances of this life.
- sub varios incertosque casus subiectum esse
- to have to submit to the uncertainties of fortune; to be subject to Fortune's caprice.
arietis lingua nigra aut varia, vestis, Varr. R. R. 2, 2, 4: variā veste exornatus fuit, Ter. Eun. 4, 4, 16; so of color: uvae, Cato, R. R. 33, 4; 33, 73: lynces, Verg. G. 3, 264: serpens, Ov. M. 6, 114: anguis, id. ib. 4, 619: pica, Petr. 28 fin.: flores, Tib. 1, 7, 45; Ov. M. 10, 123: plumae, Hor. A. P. 2: lapides, id. S. 2, 4, 83: columnae, of variegated marble, id. Ep. 1, 10, 22: auctumnus purpureo colore, id. C. 2, 5, 12: colores, Ov. M. 1, 270; cf.: vestra latera loris faciam ut valide varia sint, i. e. black and blue, Plaut. Ps. 1, 2, 12; id. Mil. 2, 2, 61: tergum varium, Pomp. ap. Non. 19, 31 (Com. Rel. v. 139 Rib.): sparsa quoque in vario passim miracula caelo videt, diversified, i. e. with constellations of various forms, Ov. M. 2, 193.—terra, wet above and dry beneath, Col. 2, 4, 5: sulcus, Cato, R. R. 61, 2; Plin. 18, 19, 49, § 174.—voluptas etiam varia dici solet, Cic. Fin. 2, 3, 10: (qualitates) variae et quasi multiformes, id. Ac. 1, 7, 26: et ea, quae videntur acerba, quae multa et varia in hominum vitā fortunāque versantur, id. Off. 1, 20, 67: curricula multiplicium variorumque sermonum, id. Or. 3, 12: res varia et multiplex, id. Fl. 3, 6: multae, copiosae variaeque rationes, id. de Or. 1, 51, 222; cf.: varia et diversa genera et bellorum et hostium, id. Imp. Pomp. 10, 28; cf. id. de Or. 3, 16, 61; 1, 61, 262: varium jus et dispar condicio, Cic. Verr. 2, 5, 19, § 49: eventus varii fortunae, Caes. B. G. 2, 22: victoria, wavering, = anceps, Sall. J. 5, 1; Liv. 2, 6, 10; so, bellum, Flor. 4, 12, 26. —Of opinions: varias esse opiniones intellego: sunt qui putant, etc., i. e. divergent opinions, differences where there is yet substantial agreement (while diversae opiniones are opposite views), Cic. Fam. 1, 9, 25. —quales sint (dii), varium est, various opinions prevail, Cic. N. D. 2, 5, 13.—Plato et varius et multiplex et copiosus fuit, Cic. Ac. 1, 4, 17; cf.: antequam scirem quam varium, quam flexibile quam multiplex (ejus ingenium) esset, Plin. Ep. 1, 16, 1: Antonius ingenio varius, Flor. 4, 3, 4.—animus audax, subdolus, varius, Sall. C. 5, 4: varius incertusque agitabat, id. J. 74, 1: voltu et oculis pariter atque animo varius, agitated, irresolute, id. ib. 113, 3: Pausanias magnus homo, sed varius in omni genere vitae fuit, Nep. Paus. 1, 1; cf.: varium et mutabile semper Femina, a fickle thing, Verg. A. 4, 569.—Hence, adv.: vărĭē. mithrax gemma multicolor, contra solem varie refulgens, Plin. 37, 10, 63, § 173: smaragdi Cyprii varie glauci, id. 37, 5, 18, § 67. —varie moveri, Cic. Div. 2, 42, 89: qui (sermones) ab his, qui illum audierunt, perscripti varie et copiose sunt, id. Ac. 1, 4, 16: numerus hujus generis late et varie diffusus est, id. Sest. 45, 97: varie sum affectus tuis litteris, id. Fam. 16, 4, 1: postea decernitur, ac non varie, sed prope cunctis sententiis, Cic. Verr. 2, 4, 65, § 145: ita varie per omnem exercitum laetitia, maeror, luctus atque gaudia agitabantur, Sall. C. 61, 9: in Aequis varie bellatum, Liv. 5, 28, 5: agere varie, rogando alternis suadendoque coepit, id. 2, 2, 9: hiemem aut negotia varie causari, Tac. A. 1, 47: sagittarios varie passimque collocare, Auct. B. Afr. 60: disserere, Tac. A. 1, 11.—With a punning allusion to 1. Varia: Ep. Perpetuon' valuisti? Th. Varie. Ep. Qui varie valent, caprigenum hominum non placet mihi neque pantherinum genus, Plaut. Ep. 1, 1, 15.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
Proto-Indo-European *h₁weh₂-der. Proto-Indo-European *h₁wh₂-s-? Proto-Indo-European *-yos Proto-Indo-European *-yós ▲ Proto-Italic *-jōsinflu. Proto-Italic *-jos Proto-Italic *wasios? Latin varius Unknown. De Vaan tentatively suggests it may go back to Proto-Italic *wasios, sharing a root *was- with vafer (“clever”); this etymology is also uncertain and the root lacks cognates outside of Italic. De Vaan also considers a derivation from Proto-Indo-European *h₁weh₂- (“to let, leave”) (the root of vārus, vānus, vāstus) but finds this unconvincing.
- Catalanvair
- Catalanvaire
- Catalanvari
- Frenchvairfrom Old French vair
- Englishvairfrom Old French vair
- Italianvaio
- Italianvario
- Portugueseveirofrom Old Galician-Portuguese veiro
- Spanishvero
- Spanishvario