variō
Meaning
- transitiveto diversify, variegate, change, transform, make different or various, alter, vary, interchange
- intransitiveto be diversified or variegated; to waver, change, alter, vary
- intransitiveto disagree, discord, dissent
si variaret
if there was any disagreementLivius, Ab Urbe Condita I, 43
Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Varius · Diversus · Contrarius · Versicolor · Variegare
1. Varium (from αἰόλος) means, possessing differences in its own texture, varied; whereas diversum, differing from something else, distinct. Catull. 47, 10. Quos longe simul a domo profectos diverse variæ viæ reportant; that is, whom various ways, in an entirely different direction, bring home. Tac. Hist. i. 25. Otho postquam vario sermone callidos et audaces cognovit pretio et promissis onerat . . . Suspensos cæterorum animos diversis artibus (namely, spe et metu) stimulant. 2. The diversa will have nothing in common, and go different or even opposite ways from each other; whereas the contraria confront and stand directly opposite to each other. Hence the following climax in Cic. Divin. ii. 26, 55. Diversas aut etiam contrarias. Vell. Pat. ii. 75. Diversa præsentibus et contraria exspectatis sperare. Quintil. v. 10, 26. 3. Varium denotes variegated, as exhibiting different colors at the same time, like ποικίλον; whereas versicolor, that which changes its color, according to the light in which it is held, like αἰόλον. Propert. iii. 13, 32. Aut variam plumæ versicoloris avem. Pliny is describing two different properties, xxxvii. 10, when he describes the stone Mithrax, as at the same time multicolor and contra solem varie refulgens. 4. Variare means to give a varied appearance in general; variegare, to give a varied appearance, especially by different colors. (iii. 269.)
Conjugation conjugation 1
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | variō | variābam | variābō | variāvī | variāveram | variāverō variārō |
| 2nd sg. | variās | variābās | variābis | variāvistī variāstī | variāverās variārās | variāveris |
| 3rd sg. | variat | variābat | variābit | variāvit | variāverat variārat | variāverit variārit |
| 1st pl. | variāmus | variābāmus | variābimus | variāvimus | variāverāmus | variāverimus variārimus |
| 2nd pl. | variātis | variābātis | variābitis | variāvistis variāstis | variāverātis variārātis | variāveritis variāritis |
| 3rd pl. | variant | variābant | variābunt | variāvērunt variāvēre, variārunt | variāverant variārant | variāverint variārint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | variem | variārem | variāverim variārim | variāvissem variāssem |
| 2nd sg. | variēs | variārēs | variāverīs | variāvissēs variāssēs |
| 3rd sg. | variet | variāret | variāverit variārit | variāvisset variāsset |
| 1st pl. | variēmus | variārēmus | variāverīmus variārīmus | variāvissēmus variāssēmus |
| 2nd pl. | variētis | variārētis | variāverītis variārītis | variāvissētis variāssētis |
| 3rd pl. | varient | variārent | variāverint variārint | variāvissent variāssent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | varior | variābar | variābor |
| 2nd sg. | variāris variāre | variābāris variābāre | variāberis variābere |
| 3rd sg. | variātur | variābātur | variābitur |
| 1st pl. | variāmur | variābāmur | variābimur |
| 2nd pl. | variāminī | variābāminī | variābiminī |
| 3rd pl. | variantur | variābantur | variābuntur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | varier | variārer |
| 2nd sg. | variēris variēre | variārēris variārēre |
| 3rd sg. | variētur | variārētur |
| 1st pl. | variēmur | variārēmur |
| 2nd pl. | variēminī | variārēminī |
| 3rd pl. | varientur | variārentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | variā | variāre |
| pres. 2nd pl. | variāte | variāminī |
| fut. 2nd sg. | variātō | variātor |
| fut. 3rd sg. | variātō | variātor |
| fut. 2nd pl. | variātōte | — |
| fut. 3rd pl. | variantō | variantor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | variāre | variārī |
| perfect infinitive | variāvisse variāsse | variātum esse |
| future infinitive | variātūrum esse | variātum īrī |
| present participle | variāns | — |
| perfect participle | — | variātus variāta, variātā, variātae, variātam, variātārum, variātās, variātī, variātōrum, variātōs |
| future participle | variātūrus variātūra, variātūrā, variātūrae, variātūram, variātūrārum, variātūrās, variātūre, variātūrī, variātūrīs, variātūrō, variātūrōrum, variātūrōs, variātūrum | variandus varianda, variandā, variandae, variandam, variandārum, variandās, variande, variandīs, variandōrum, variandōs |
(principia) omne genus gignunt variantque colores, Lucr. 2, 759: maculis ortum (sol), Verg. G. 1, 441: caeruleis corpora guttis, Ov. M. 4, 578: tempora cani, id. ib. 12, 465: capillos (gemma), id. Am. 1, 2, 41: ubi caeruleum variabunt sidera caelum, id. F. 3, 449: variare virgis et loris, to beat of all colors, black and blue, Plaut. Poen. prol. 26: putrida pectora palmis, Cat. 64, 352: vestes picto auro, Val. Fl. 3, 11: variante se uvā, becoming colored, turning, Plin. 17, 22, 35, § 189; for which mid.: simulatque uva variari coeperit, Col. Arb. 12, 1.—In part. perf.: vestis priscis hominum variata figuris, variegated, embroidered, Cat. 64, 50: pluribus ille (anguis) notis variatam pingitur alvum, Luc. 9, 713: arcus vix ullā variatus luce colorem, id. 4, 79: eluere calculos nigros paulum candore variatos, Plin. 34, 16, 47, § 157.—Poet.: formas variatus in omnes, changed, metamorphosed, Ov. M. 12, 559.—vocem variare et mutare, Cic. Or. 18, 59; so, aliquid (with mutare), Gell. 14, 1, 9: orationem variare et distinguere, Cic. de Or. 2, 9, 36: ergo ille variabit (vocem) et mutabit, id. Or. 18, 59: voluptatem (with distinguere), id. Fin. 1, 11, 38: qui variare cupit rem prodigialiter unam, Hor. A. P. 29: in oratione multa summittere, variare, disponere, Quint. 2, 12, 10; cf. id. 2, 13, 8; 11, 3, 152: cum timor atque ira in vicem sententias variassent, Liv. 2, 57, 2: vices, Verg. A. 9, 164: bellum variante fortunā eventum ferre, with varying success, Liv. 23, 5, 8: et variebant secundae adversaeque res non fortunam magis quam animos hominum, id. 25, 1, 6: fremitus variantis multitudinis fuit partim adsensu partim indignatione, id. 35, 31, 13: ex vernā intemperie variante calores frigoraque, id. 22, 2, 10: laborem otio, otium labore, Plin. Ep. 8, 8, 4: variatis hominum sententiis, i. e. various, at variance, Cic. Mil. 3, 8: quae de Marcelli morte variant auctores, report differently, vary, Liv. 27, 27, 12; cf.: certe variata memoria actae rei, id. 21, 28, 5.—Impers. pass.: sitne ea (beata vita) in potestate sapientis, an, etc. ... in eo nonnumquam variari inter eos et dubitari videtur, Cic. Fin. 5, 5, 12: senatus consuli coeptus; ibi cum sententiis variaretur, were of different opinions, Liv. 22, 60, 3; cf.: variatum deinde proeliis, fought with varying success, Vell. 2, 51, 3: nisi de familiae condicione variatum esset, i. e. differently reported, Suet. Vit. 1.—prima mihi variat liventibus uva racemis, becomes variegated, colored, Prop. 4 (5), 2, 13. bacae, Col. 12, 52, 9: variant ostrea coloribus, are different, Plin. 32, 6, 21, § 60: universitas (arietum) tergoris maculis, Col. 7, 3, 2: inter se multum variare figurae Non possunt, Lucr. 2, 484; cf. id. 4, 648: variantes edere formas, id. 5, 722; cf.: volucres variantibu' formis, id. 5, 825: non ita Carpathiae variant Aquilonibus undae, fluctuate, Prop. 2, 5, 11.—variante fortunā, Liv. 23, 5, 8: inpatiens variantis caeli, Plin. 14, 2, 4, § 28: sic abeunt redeuntque mei variantque timores, Ov. Tr. 2, 153: dissidet et variat sententia, id. M. 15, 648: ita fama variat, ut, etc., Liv. 27, 27, 14. —With abl.: haec de tanto viro, quamquam et opinionibus et monumentis litterarum variarent, proponenda erant, Liv. 38, 57, 8: si (lex) nec causis nec personis variet, id. 3, 45, 2.—Impers.: ibi si variaret, if there were a difference of opinion, Liv. 1, 43, 11; cf.: nec variatum comitiis est, id. 7, 22, 10.—With adverb. acc.: si nunc quoque fortuna aliquid variaverit, Liv. 23, 13, 4.—Of differences in the text of an author (late Lat.): ipsi codices Graeci variant, Aug. in Psa. 118, 7: nulla in eo variat codicum auctoritas, id. C. Faust. 11, 4.—Hence, P. a.: vărĭans, antis, varied, manifold: (terra) fudit aërias volucres variantibus formis, Lucr. 5, 822: variantis edere formas, id. 5, 720: astra, Manil. 2, 466.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
Proto-Indo-European *h₁weh₂-der. Proto-Indo-European *h₁wh₂-s-? Proto-Indo-European *-yos Proto-Indo-European *-yós ▲ Proto-Italic *-jōsinflu. Proto-Italic *-jos Proto-Italic *wasios? Latin varius Proto-Indo-European *-h₂ Proto-Indo-European *-éh₂ Proto-Indo-European *-yéti Proto-Indo-European *-eh₂yéti Proto-Indo-European *-h₂tiinflu. Proto-Italic *-ājō Proto-Italic *-āō Latin -ō Latin variō From varius (“diverse, various, variegated”) + -ō.
- Catalanvariar
- Frenchvarier
- Englishvaryfrom French varier
- Italianvariare
- Portuguesevariar
- Romanianvaria
- Spanishvariar
- Polishwariowaćfrom French varier
- Galicianvariar
- Piedmontesevarié
In English words that came into English from variō
- variablevariare
- variantvariāns
- variationvariātiō
- varyvariō
- variatevariatus