adjectivefirst/second-declension adjective
sordidus
sordidus (feminine sordida, neuter sordidum, comparative sordidior, superlative sordidissimus)
Classical[ˈsɔr.dɪ.dʊs]Ecclesiastical[ˈsɔr.di.dus]
sordide sg. voc. m.Mille Verba core vocabulary
Meaning
- adjectivedirty, filthy, nasty
- adjectiveof poor, mean, base quality, low-brow
Latīnē defined in Latin in our graded readers
plēnus sordium; nōn pūrus.sordidus -a -um — in Mille Verba, ch. Vestis et Ōrnāmenta
dirty
sordidus — in Seneca, ch. II
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | sordidus sordidulus | sordida sordidula | sordidum sordidulum |
| genitive | sordidī sordidulī | sordidae sordidulae | sordidī sordidulī |
| dative | sordidō sordidulō | sordidae sordidulae | sordidō sordidulō |
| accusative | sordidum sordidulum | sordidam sordidulam | sordidum sordidulum |
| ablative | sordidō sordidulō | sordidā sordidulā | sordidō sordidulō |
| vocative | sordide sordidule | sordida sordidula | sordidum sordidulum |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | sordidī sordidulī | sordidae sordidulae | sordida sordidula |
| genitive | sordidōrum sordidulōrum | sordidārum sordidulārum | sordidōrum sordidulōrum |
| dative | sordidīs sordidulīs | sordidīs sordidulīs | sordidīs sordidulīs |
| accusative | sordidōs sordidulōs | sordidās sordidulās | sordida sordidula |
| ablative | sordidīs sordidulīs | sordidīs sordidulīs | sordidīs sordidulīs |
| vocative | sordidī sordidulī | sordidae sordidulae | sordida sordidula |
sordĭdus, a, um, adj. sordeo,
I. dirty, unclean, foul, filthy, squalid, sordid (class.).
I. Lit. (syn.: squalidus, obscenus): vestem squalam et sordidam, Enn. ap. Non. 504, 6 (Trag. v. 370 Vahl.):
amictus, Verg. A. 6, 301; cf.: sordidior toga, Mart. 1, 104, 5: mappa, Hor. Ep. 1, 5, 22; Mart. 7, 20, 8: lana, Ov. A. A. 3, 222: fumus, Hor. C. 4, 11, 11: at pol nitent, haud sordidae videntur ambae, Plaut. Bacch. 5, 2, 6: servolicolae, id. Poen. 1, 2, 55: nati, Hor. C. 2, 18, 28; cf.: magnos duces Non indecoro pulvere sordidos, id. ib. 2, 1, 22: puer sordidissimus dentibus, Petr. 64, 6 et saep.—Esp.: sordido in loco sedere, Val. Max. 9, 13, 2.— Transf., of mourners, clad in mourning, Cic. Mur. 40, 86.—Poet.: Auctumnus calcatis sordidus uvis, Ov. M. 2, 29; id. F. 4, 897; Col. poët. 10, 44: terga suis, sooty, dingy, Ov. M. 8, 648.—Prov.: saepe est etiam sub palliolo sordido sapientia, wisdom is often hid under a ragged cloak, Caecil. ap. Cic. Tusc. 3, 23, 56.—B. Transf., low, base, mean, as to birth, rank, or condition; poor, humble, small, paltry (syn.:
illiberalis, infimus): causam commisisse homini egenti, sordido, sine honore, sme censu, Cic. Fl. 22, 52; id. Att. 8, 4, 2; id. Leg. 3, 16, 35; Hor. C. 1, 28, 14.—Sup.: sordidissimus quisque, Liv. 1, 47, 11: familiae sordidissima pars, Petr. 132, 3; cf.: loco non humili solum sed etiam sordido ortus, Liv. 22, 25, 18: a sordidis initiis ad summa crevere, Just. 2, 6, 2: sordidum et obscurum Macedonum nomen, id. 6, 9, 7: genus alicujus, id. 22, 1, 1: panis, Plaut. As. 1, 2, 16; Sen. Ep. 18, 5: villula, Cic. Att. 12, 27, 1; cf. tecta, Luc. 4, 396: sedes, id. 5, 9: lar villae, Mart. 12, 57, 2: rura (with humiles casae), Verg. E. 2, 28: aratra, Claud. IV. Cons. Hon. 414; hence also, otia, i. e. ruris, Mart. 1, 56, 4—II. Trop., low, mean, base, abject, vile, despicable, disgraceful (syn. turpis).
A. In gen., Cic. Phil. 1, 8, 20:
iste omnium turpissimus et sordidissimus, id. Att. 9, 9, 3: multo homo sordidissimus, id. Scaur. 2, § 23: homo furiosus ac sordidus, id. Q. Fr. 1, 1, 6, § 19: nec minus laetabor, cum te semper sordidum, quam si paulisper sordidatum viderem, id. Pis. 41, 99: illiberales et sordidi quaestus mercenariorum omnium, quorum operae, non quorum artes emuntur ... Sordidi etiam putandi, qui mercantur a mercatoribus, quod statim vendant, etc.... Opifices omnes in sordidā arte versantur, etc.... mercatura autem, si tenuis est, sordida putanda est, etc., id. Off. 1, 42, 150: lucrum, Quint. 1, 2, 16 sq.; cf.: sordidissima ratio et inquinatissima, Cic. Off. 2, 6, 21: qui (oratores) ne sordidiores quidem (artis) repudiarint (opp. praeclarissimas), id. de Or. 3, 32, 128: virtus repulsae nescia sordidae, Hor. C. 3, 2, 17: adulterium, Liv. 1, 58: nomen, Quint. 8, 3, 21: verba, id. 8, 3, 17; 8, 3, 49; 2, 5, 10: multa, id. 2, 12, 7: omnia, id 10, 1, 9: homines nullā re bonā dignos, cum quibus comparari sordidum, confligere autem miserum et periculosum sit, Cic. Rep. 1, 5, 9; id. Off. 2, 14, 50; cf.: qui pecuniam praeferre amicitiae sordidum existiment, id. Lael. 17, 63.—B. In partic., mean, niggardly, penurious, sordid (cf. parcus):
ita sordidus, ut se Non umquam servo melius vestiret, Hor. S. 1, 1, 96; 1, 1, 65; 1, 2, 10; 2, 3, 164; Quint. 5, 13, 26; Plin. Ep. 2, 6, 1 (opp. sumptuosus): perjurium, Phaedr. 4, 19, 23: cupido, Hor. C. 2, 16, 16; cf. Cic. Off. 1, 42, 150 supra.—Hence, adv.: sordĭdē. 1. Lit., dirtily, foully:
per plateas tractus est sordidissime, through the deepest mire, Lampr. Heliog. 33 med.—2. Transf., meanly, basely:
quo sordidius et abjectius nati sunt, Tac. Or. 8.—3. Trop.
a. Vulgarly, unbecomingly, poorly:
loquitur laute et minime sordide, Plaut. Mil. 4, 2, 11: dicere, Cic. de Or. 2, 83, 339: contionari, id. Att. 15, 2, 2: declamare (opp. splendide atque ornate), Suet. Rhet. 6; Gell. 15, 4, 3.—b. Meanly, stingily, penuriously, sordidly:
nimis illum sordide Simonidi dixisse, se dimidium ejus ei, quod pactus esset, pro illo carmine daturum, Cic. de Or. 2, 86, 352: facere aliquid (opp. largissime), Suet. Dom. 9: gerere proconsulatum, Plin. Ep. 3, 9, 2.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
sordidus adj. with comp. and sup.
sordes, dirty, unclean, foul, filthy, squalid, sordid : amictus, V.: mappa, H.: duces Non indecoro pulvere, H.: Auctumnus calcatis uvis, O.: terga suis, dingy , O. —Prov.: saepe est etiam sub palliolo sordido sapientia, Caec. ap. C.—Fig., low, base, mean, poor, humble, small, paltry : homo: non sordidus auctor Naturae, H.: sordidissimus quisque, L.: rura, V. — Low, mean, base, abject, vile, despicable, disgraceful : ut quisque sordidissimus videbitur: sordidissima ratio et inquinatissima: sordidiores (artīs) repudiare: Virtus repulsae nescia sordidae, H.: pecuniam praeferre amicitiae sordidum existiment. — Mean, niggardly, penurious, sordid : Sordidus quod nolit haberi, H.: periurium, Ph.
Origins
Proto-Indo-European *dʰeh₁-der. Proto-Italic *-iðos Latin -idus Latin sordidus From sordeō + -idus.
Borrowed
- Englishsordid
- Catalansòrdid
- Frenchsordide
- Romaniansordidfrom French sordide
- Italiansordido
- Occitansordid
- Portuguesesórdido
- Spanishsórdido
Inherited
- Sardiniansordidu
- Sardiniansoridu
- Middle Frenchsourdre
- Middle Frenchsoudre
In English words that came into English from sordidus
- sordidsordidus