LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
noun · masculinethird declension

sermō

sermō m (genitive sermōnis)
Classical[ˈsɛr.moː]Ecclesiastical[ˈsɛr.mo]
№ 575 of the 1,000 commonest wordsMille Verba core vocabulary

Meaning

  1. a conversation, discussion
    Horum te mori nemo coget, omnes docebunt; horum nemo annos tuos conteret, suos tibi contribuet; nullius ex his sermo periculosus erit, nullius amicitia capitalis, nullius sumptuosa obseruatio.No one of these will force you to die, but all will teach you how to die; no one of these will wear out your years, but each will add his own years to yours; conversations with no one of these will bring you peril, the friendship of none will endanger your life, the courting of none will tax your purse.c. 4 BCE – 65 CE, Seneca Minor, De brevitate vitae 15
  2. a rumor, diction, speech, talk, discourse
  3. a language, manner of speaking
  4. a sermon

Latīnē defined in Latin in our graded readers

verba inter hominēs; sermōnem cum amīcō habēmus.
sermō -ōnis m — in Mille Verba, Artēs et Litterae

Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms

Lingua · Sermo

Lingua denotes the speech of any, even the most uncultivated people, gens or natio, in as far as they possess proper words to express their notions; whereas sermo, only the speech of a cultivated people, populus, in as far as it is adapted for the expression of connected thoughts. Lingua is, like the tongue, born with us, and refers more to the mere gift of speech; sermo requires voluntary activity, and involves the rules of grammar and of style. Cic. Fin. i. 3, 10. Sæpe disserui Latinam linguam non modo non inopem, sed locupletiorem etiam esse quam Græcam: comp. with Off. i. 31. Sermone debemus uti eo, qui notus est nobis. (iv. 22.)

Sermo · Colloquium · Oratio

1. Sermo (εἰρόμενος) denotes a conversation accidentally arising, or at least carried on without any fixed and serious purpose; whereas colloquium, generally a conversation agreed upon for a particular purpose, like a conference. 2. Sermo is a natural mode of speaking; oratio, a speech premeditated and prepared according to the rules of art. The sermo arises when, in ordinary life, an individual speaks longer than usual, and continues speaking, and is accidentally not interrupted; the oratio has a definite extent with an observable beginning, middle, and end, and in it the speaker calculates upon not being interrupted. In the sermo, the language of ordinary life predominates, whether in prose or verse, as in the comic poets, and in the Sermones of Horace; whereas in the oratio the language is select, and in conformity to the rules of rhetoric. Cic. Orat. 16. Mollis est oratio philosophorum et umbratilis . . . Itaque sermo potius quam oratio dicitur. Tac. Hist. i. 19. Apud senatum non comptior Galbæ, non longior . . . sermo; Pisonis comis oratio. (iv. 23.)

Declension

declension
formsingularplural
nominativesermōsermōnēs
genitivesermōnissermōnum
dativesermōnīsermōnibus
accusativesermōnemsermōnēs
ablativesermōnesermōnibus
vocativesermōsermōnēs

Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book

multus sermo
a long conversation.
in sermonem ingredi
to begin a conversation.
hinc sermo ductus est
the conversation began in this way.
cotidiani sermonis usus
the ordinary usage of language, everyday speech.
sermonem alio transferre
to turn the conversation to another topic.
in sermonem hominum venire
to be a subject for gossip.
sermo incidit de aliqua re
the conversation turned on...
communis sermonis consuetudo
the ordinary usage of language, everyday speech.
23 more phrases
sermo patrius (Fin. 1. 2. 4)
native tongue; vernacular.
sermo ortus est ab aliqua re
the conversation began with...
consuetudo sermonis, loquendi
to usage of language.
sermo inductus a tali exordio
the conversation began in this way.
sermonem inferre de aliqua re
to turn the conversation on to a certain subject.
sermo familiaris et cotidianus
the ordinary usage of language, everyday speech.
se dare in sermonem cum aliquo
to enter into conversation with some one.
rumor, fama, sermo est or manat
report says; people say.
sermo cotidianus, or simply sermo
conversational language.
accedere ad cotidiani sermonis genus
to adopt the language of everyday life.
vitium orationis, sermonis or simply vitium
a mistake, solecism.
medium sermonem abrumpere (Verg. Aen. 4. 388)
to break off in the middle of the conversation.
sermonem conferre, instituere, ordiri cum aliquo
to enter into conversation with some one.
sermonem producere in multam noctem (Rep. 6. 10. 10)
to prolong a conversation far into the night.
incorrupta latini sermonis integritas (Brut. 35. 132)
pure, correct Latin.
sermonem habere cum aliquo de aliqua re (De Am. 1. 3)
to converse, talk with a person on a subject.
in eum sermonem incidere, qui tum fere multis erat in ore
to talk of a subject which was then the common topic of conversation.
aliquid a consuetudine sermonis latini abhorret, alienum est
the expression is not in accordance with Latin usage.
aliquid (graeca) latine reddere or sermone latino interpretari
to render something into Latin.
consuetudo vitiosa et corrupta (opp. pura et incorrupta) sermonis
incorrect usage.
aliquid e graeco in latinum (sermonem) convertere, vertere, transferre
to translate from Greek into Latin.
proverbium vetustate or sermone tritum (vid. sect. II. 3, note tritus...)
an old proverb which every one knows.

sermo, ōnis, m. 2. sero, qs. serta, conserta oratio,
I. a speaking or talking with any one; talk, conversation, discourse: sermo est a serie: sermo enim non potest in uno homine esse solo, sed ubi oratio cum altero conjuncta, Varr. L. L. 6, § 64 Müll. (very freq. in prose and poetry).
I. Lit.
A. In gen. (syn. colloquium): quoniam magna vis orationis est eaque duplex, altera contentionis, altera sermonis: contentio disceptationibus tribuatur judiciorum, contionum, senatus: sermo in circulis, disputationibus, congressionibus familiarium versetur; sequatur etiam convivia, etc., Cic. Off. 1, 37, 132: quod mihi servus sermonem serat, Plaut. Curc. 1, 3, 37: sermones serere, id. Mil. 3, 1, 106: multa inter sese vario sermone serebant, Verg. A. 6, 160: sermonem nobiscum ibi copulat, Plaut. Poen. 3, 3, 42: dum sermones fabulandi conferant, id. ib. prol. 34: caput et pes sermonis, id. As. 3, 3, 139: cum ea tu sermonem nec joco nec serio Tibi habeas, id. Am. 3, 2, 25; Ter. Hec. 4, 3, 1: ibi illa cum sermonem occipit, id. Eun. 4, 1, 8: dum sermones caedimus, id. Heaut. 2, 3, 1: sermonem cum aliquo conferre, Cic. Off. 1, 38, 136; id. Inv. 2, 4, 14: in nostris sermonibus collocutionibusque, id. Fam. 1, 9, 4: mature veniunt, discumbitur: fit sermo inter eos, Cic. Verr. 2, 1, 26, § 66: dum longior consulto ab Ambiorige instituitur sermo, Caes. B. G. 5, 37: sermonis aditum cum aliquo habere, id. ib. 5, 41: nullum tibi omnino cum Albinovano sermonem ullā de re fuisse, Cic. Vatin. 1, 3; id. de Or. 2, 73, 296: erat in ore, in sermone omnium, id. Phil. 10, 7, 14; cf.: memini in eum sermonem illum incidere, qui tum fere multis erat in ore, id. Lael. 1, 2: aestivam sermone benigno tendere noctem, Hor. Ep. 1, 5, 11: referre sermones deorum, id. C. 3, 3, 71 (cf.: consiliantibus divis, id. ib. 3, 3, 18): et euntem multa loquendo Detinuit sermone diem, Ov. M. 1, 683: nunc inter eos tu sermo es, you are the talk, Prop. 2, 21 (3, 14), 7: jucundus est mihi sermo litterarum tuarum, the conversing with you by letter, Cic. Fam. 7, 32, 3; cf.: littera sermonis fida ministra mei, Ov. Tr. 3, 7, 2.—
B. In partic.
1. Literary conversation, discourse, disputation, discussion (cf. oratio): tum Furius: Quid vos agitis? num sermonem vestrum aliquem diremit noster interventus? Minime vero, Africanus; soles enim tu haec studiose investigare, quae sunt in hoc genere, de quo instituerat paulo ante Tubero quaerere, Cic. Rep. 1, 11, 17; cf. id. ib. 1, 13, 19: in sermonem ingredi (just before: in disputationem ingredi), id. ib. 1, 24, 38: (Scaevola) exposuit nobis sermonem Laelii de amicitiā habitum ab illo secum ... Ejus disputationis sententias memoriae mandavi, etc.... ut tamquam a praesentibus haberi sermo videretur, id. Lael. 1, 3: rebus his, de quibus hic sermo est, id. Fin. 3, 12, 40: feci sermonem inter nos habitum in Cumano. Tibi dedi partes Antiochinas, etc., id. Fam. 9, 8, 1: in quo (circulo) de philosophiā sermo haberetur, Nep. Epam. 3, 3: Socratici sermones, Hor. C. 3, 21, 9; cf. Quint. 6, 3, 44; 2, 15, 26: in longum sermonem me vocas, Attice, Cic. Leg. 1, 4, 13: nunc enim sermo de naturā est, our subject, Plin. 11, 19, 21, § 67; 3, 1, pr. § 2; 16, 32, 58, § 134; Macr. Somn. Scip. 2, 17, 15; Capitol. Gord. 3, 3 init.—
b. Concr., a talk, speech, discourse (more informal and unpretending than oratio): meos multos et illustres et ex superiore et ex aequo loco sermones habitos, Cic. Fam. 3, 8, 2; Plin. Ep. 1, 8, 2; Quint. 11, 2, 24.—
2. Ordinary speech, speaking, talking, the language of conversation (opp. contentio): sermo est oratio remissa et finitima cottidianae locutioni, Auct. Her. 3, 13, 23; cf. Cic. Off. 1, 37, 132: mollis est oratio philosophorum et umbratilis, etc.... Itaque sermo potius quam oratio dicitur, id. Or. 19, 64: in argumentis Caecilius poscit palmam, in sermonibus Plautus, i. e. in dialogue, Varr. ap. Non. 374, 9: soluta oratio, qualis in sermone et epistulis, Quint. 9, 4, 19: C. Piso, statarius et sermonis plenus orator, Cic. Brut. 68, 239: si quis scribat, uti nos, Sermoni propiora, Hor. S. 1, 4, 42: vocem sermoni proximam, Quint. 11, 3, 162: ut litigantes quoque a sermone incipiant, ad vociferationem transeant, Sen. Ep. 15, 6.—Of prose as opposed to poetry: comoedia ... nisi quod pede certo Differt sermoni sermo merus, Hor. S. 1, 4, 48: et tragicus plerumque dolet sermone pedestri Telephus et Peleus, etc., id. A. P. 95.—
b. Concr., of verses in a conversational style, a satire: ille (delectatur) Bioneis sermonibus et sale nigro, Hor. Ep. 2, 2, 60: Albi, nostrorum sermonum candide judex, id. ib. 1, 4, 1: nec sermones ego mallem Repentes per humum quam res componere gestas, id. ib. 2, 1, 250.—
3. With reference to some particular object, common talk respecting any thing, report, rumor (syn.: fama, rumor): vulgi sermo, Cic. Fam. 3, 11, 1: nunc per urbem solus sermo est omnibus, Eum, etc., Plaut. Ps. 1, 5, 4: sermo est totā Asiā dissipatus, Cn. Pompeium, etc., Cic. Fl. 6, 14: mihi venit in mentem multum fore sermonem, me, etc., id. Att. 7, 23, 2: si istiusmodi sermones ad te delati de me sunt, non debuisti credere, id. Fam. 3, 8, 5 sq.: in sermonem hominum venire, Cic. Verr. 2, 4, 7, § 13: audita et percelebrata sermonibus res est, id. Cael. 29, 69; cf.: vix feram sermones hominum, si, etc., id. Cat. 1, 9, 23: vestrae perigrinantur aures, neque in hoc pervagato civitatis sermone versantur, this talk of the town, id. Mil. 12, 33: refrigerato jam levissimo sermone hominum, id. Fam. 3, 8, 1: sermones inimicorum effugere, id. Cael. 16, 38: sermones lacessere, reprimere, id. Fam. 3, 8, 7: retudit sermones, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 6, 1: ne putet aliquid oratione meā sermonis in sese aut invidiae esse quaesitum, of slander, calumny, Cic. Fl. 5, 13: dabimus sermonem iis, qui, etc., give them something to talk about, id. Fam. 9, 3; so, materiam sermonibus praebere, Tac. H. 4, 4: cataplus ille Puteolanus, sermo illius temporis, Cic. Rab. Post. 14, 40 B. and K. dub.; v. Orell. N. cr.—
II. Transf., a manner of speaking, mode of expression, language, style, diction, etc. (cf. lingua): sermone eo debemus uti, qui notus est nobis, ne, ut quidam Graeca verba inculcantes jure optimo rideamur, Cic. Off. 1, 31, 111: cujus (Terentii) fabellae propter elegantiam sermonis putabantur a C. Laelio scribi, id. Att. 7, 3, 10: et sane quid est aliud vetus sermo quam vetus loquendi consuetudo? Quint. 1, 6, 43; 12, 2, 3.—
B. A language, the speech of a nation, etc.: cui (Catulo) non solum nos Latini sermonis, sed etiam Graeci ipsi solent suae linguae subtilitatem elegantiamque concedere, Cic. de Or. 2, 7, 28: in Latino sermone, id. ib. 3, 11, 42: quae philosophi Graeco sermone tractavissent, ea Latinis litteris mandaremus, id. Fin. 1, 1, 1: patrii sermonis egestas, Lucr. 1, 832; 3, 260: cum lingua Catonis et Enni Sermonem patrium ditaverit, Hor. A. P. 57: aves, quae sermonem imitantur humanum ... Agrippina turdum habuit imitantem sermones hominum ... lusciniae Graeco atque Latino sermone dociles, Plin. 10, 42, 59, § 120.—
C. Of a single expression: si quis ita legaverit: Fructus annuos, etc., perinde accipi debet hic sermo, ac si, etc., Dig. 7, 1, 20; 11, 7, 2, § 1; 28, 5, 29.— Hence, of a single word (late Lat.): δέος sermo Graecus est, Cassiod. in Psa. 21, 1.

Origins

From Proto-Italic *sermō (with stem sermōn- for *sermin-, from the nominative case), from Proto-Indo-European *sérmn̥ and/or Proto-Indo-European *sérmō, from *ser- (“to bind”) + *-mō. Related to serō (“to join”).

Descendants
  • Catalansermó
  • Italiansermone
  • Englishsermonfrom Old French sermon
  • Englishsarmonfrom Old French sermon
  • Frenchsermonfrom Old French sermon
  • Portuguesesermãofrom Old Galician-Portuguese sermon
  • Spanishsermón
  • Irishseanmóirfrom Middle Irish sermóin
  • Manxsharmanefrom Middle Irish sermóin
  • Scottish Gaelicsearmonfrom Middle Irish sermóin

Quick answers

What does sermō mean in Latin?
sermō, a noun, means “a conversation, discussion; a rumor, diction, speech, talk, discourse; a language, manner of speaking”.
What is the genitive of sermō?
The genitive singular is sermōnis. sermō is masculine, third declension.
How do you pronounce sermō?
In classical Latin, [ˈsɛr.moː]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈsɛr.mo].