salūs
Meaning
- safety; security
- health, well-being, welfare
Salus populi suprema lex esto
let the welfare of the people be the supreme lawCaesar, quod neque conloquium interposita causa tolli volebat neque salutem suam Gallorum equitatui committere audebat, commodissimum esse statuit omnibus equis Gallis equitibus detractis eo legionarios milites legionis X., cui quam maxime confidebat, imponere, ut praesidium quam amicissimum, si quid opus facto esset, haberet.
Caesar, as he didn't want either the interview to be for any reason set aside or confide his wellbeing in the hands of the Gallic cavalry, said he saw as most fit the Gallic horsemen be stripped off their steeds and in their place mount legionaries of the 10th legion, in which he had the utmost faith, that he might have as trusted a body-guard as one could have if the occasion ever urged its use.c. 52 BCE, Julius Caesar, Commentarii de bello Gallico 1.42 - salvation, deliverance
Ūna salūs victīs: nūllam spērāre salūtem.
The only salvation for the conquered: for no one to hope for salvation. (In other words, a sense of impending doom can impel bold actions, which in turn could unexpectedly alter the presumed outcome.)29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 2.354 - greeting, salutation
Latīnē defined in Latin in our graded readers
vīta tūta; salūtem petimus; etiam ``salvē!'' dīcimus.vīta bona et incolumis``salvē!'' dīcerevīta salva, bonum omniumChoosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Vita · Salus · Victus
1. Vita (οἶτος) denotes the duration of life, in opp. to mors; whereas salus (from ὅλος?), the safety of life, in opp. to interitus, exitium. 2. Vita denotes the public; victus the private life of a man. Nep. Alc. 1. Splendidus non minus in vita quam in victu. (iv. 448.)
Salus · Sanitas · Valens · Saluber · Sanus · Salutaris
1. Salus denotes existence in general, in opp. to interitus; whereas sanitas, the health of the person existing, in opp. to ægritudo; first of the body, then, in a higher degree, of the soul. 2. Sanus and valens denote health as a temporary state, and are allied in sense with integer; whereas saluber and validus denote habitual qualities, and are allied in sense with robustus. Hence salubris oratio means a speech sound in matter, possessing original strength; sana, a temperate and discreet speech. Cic. Brut. 13. 51. Tac. Dial. 25. Plin. Ep. ix. 26. 3. Sanus and saluber represent health, merely as finding one’s self well; valens and validus, as possessing strength to act. 4. Saluber in a transitive sense means, what brings sanitas, in opp. to pestilens, like ὑγιεινός; whereas salutaris, what brings salus, in opp. to pestiferus, like σωτήριος. Cato, apud Plin. H. N. xviii. 6. Nihil salutare est nisi quod toto anno salubre. (i. 31.)
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | salūs | salūtēs |
| genitive | salūtis | salūtum |
| dative | salūtī | salūtibus |
| accusative | salūtem | salūtēs |
| ablative | salūte | salūtibus |
| vocative | salūs | salūtēs |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- salutem expedire
- to effect a person's deliverance.
- fuga salutem petere
- to seek safety in flight.
- tibi plurimam salutem
- my best wishes for your welfare.
- salutem alicui afferre
- to deliver, rescue a person.
- salutem petere a victore
- to beg for mercy from the conqueror.
- saluti rei publicae non deesse
- to further the common weal.
- salute data (accepta) redditaque
- after mutual greeting.
- saluti suae consulere, prospicere
- to take measures for one's safety; to look after one's own interests.
12 more phrases
- se morti offerre pro salute patriae
- to sacrifice oneself for one's country.
- propīno tibi hoc (poculum, salutem)
- I drink your health.
- auxilium, opem, salutem ferre alicui
- to bring aid to; to rescue.
- adscribere alicui salutem (Att. 5. 20. 9)
- to add to one's letter good wishes to some one.
- salutem alicui dicere, impertire, nuntiare
- to greet a person.
- Cicero Attico S.D.P. (salutem dicit plurimam)
- Cicero sends cordial greetings to Atticus.
- nuntia fratri tuo salutem verbis meis (Fam. 7. 14)
- remember me to your brother.
- salutem, vitam suam in discrimen offerre (not exponere)
- to risk one's life.
- precari alicui bene (male) or omnia bona (mala), salutem
- to bless (curse) a person.
- omnes curas in rei publicae salute defigere (Phil. 14. 5. 13)
- to devote one's every thought to the state's welfare.
- totum et animo et corpore in salutem rei publicae se conferre
- to devote oneself body and soul to the good of the state.
- salus, caput, vita alicuius agitur, periclitatur, in discrimine est or versatur
- a man's life is at stake, is in very great danger.
too, the religious formula for asking protection: quod cum salute ejus fiat, and may it do him good, Ter. Ad. 4, 1, 3; and in the same sense: bonā salute, Cato, R. R. 4 fin.: adhuc quae assolent quaeque oportet Signa esse ad salutem, omnia huic (puero recens nato) esse video, Ter. And. 3, 2, 2: aegrorum salutem ab Aesculapio datam, Cic. N. D. 3, 38, 91: qui etiam medicis suis non ad salutem, sed ad necem utatur, id. Har. Resp. 16, 35: me confectum consularibus volneribus consulari medicinā ad salutem reduceret, id. Red. Quir. 6, 15: firmā potiri salute, Ov. H. 20, 179: salute nostrā atque urbe captā Domum reduco integrum omnem exercitum, in good health, well, Plaut. Bacch. 4, 9, 147: mater redit suā salute ac familiae maximā, in excellent health, id. Merc. 4, 5, 9: salute nostrum socium, id. Men. 1, 2, 25: salute horiae, uninjured, id. Rud. 4, 2, 5: in optimorum consiliis posita est civitatium salus, Cic. Rep. 1, 34, 51; cf.: tu eris unus, in quo nitatur civitatis salus, id. ib. 6, 12, 12; 2, 23, 43: juris, libertatis, fortunarum suarum salus in istius damnatione consistit, Cic. Verr. 2, 2, 6, § 16: neque enim salus ulla rei publicae major reperiri potest, quam, etc., id. ib. 2, 1, 2, § 4; Plaut. As. 3, 3, 127: spem teneo, salutem amisi, id. Merc. 3, 4, 6 sq.; id. Capt. 3, 3, 3; cf.: cujus aures clausae veritati sunt, hujus salus desperanda est, Cic. Lael. 24, 90: nisi quae mihi in te'st, haud tibi est in me salus, a means of safety, help, assistance, Plaut. Ps. 1, 1, 69: fer amanti ero salutem, id. As. 3, 3, 82; cf.: cum opem indigentibus salutemque ferres, Cic. Fin. 2, 35, 118; id. Mur. 13, 28: dicet fortasse Dignitatis ἅλις: saluti, si me amas, consule, id. Att. 2, 19, 1: is est nimirum Soter, qui salutem dedit, has furnished safety, Cic. Verr. 2, 2, 63, § 154: dare salutem, liberare periculis, etc., id. de Or. 1, 8, 32: saluti quod tibi esse censeo, id consuadeo, Plaut. Merc. 1, 2, 35; so, saluti esse alicui, Cic. Rep. 1, 1, 1; id. de Or. 2, 49, 200 al.; for which: nosse omnia haec, salus est adulescentulis, Ter. Eun. 5, 4, 18: diffisus suae omniumque saluti, Caes. B. G. 6, 38: nec in fugā salus ulla ostendebatur, Liv. 30, 8: una est salus, id. 7, 35: una salus victis nullam sperare salutem, Verg. A. 2, 354; cf. id. ib. 5, 174; 6, 96; Ov. Tr. 3, 3, 4; 5, 7, 3; id. P. 3, 7, 23; 4, 14, 5; id. M. 3, 648; Luc. 2, 221. —Freq. in Plaut. as a term of endearment, my life, my love: quid agis, mea salus? Plaut. Cas. 4, 3, 3: o salute meā salus salubrior, id. Cist. 3, 13; id. Bacch. 4, 8, 38; id. Poen. 1, 2, 153; 1, 2, 176; id. Rud. 3, 3, 17. —venienti des salutem atque osculum, id. Ep. 4, 2, 2: quin tu primum salutem reddis quam dedi? id. Bacch. 2, 3, 11: Sy. Responde, quod rogo. Ba. Eho, an non prius salutas? Sy. Nulla est mihi salus dataria, id. Ps. 4, 2, 13: Pe. Salva sis. Ph. Salutem accipio mihi et meis, id. Ep. 4, 1, 21: advenientem peregre herum suum Salva impertit salute servus Epidicus, id. Ep. 1, 2, 24; cf. Ter. Eun. 2, 2, 39; for which: impertit salutem plurimam et plenissimam, Lucil. ap. Non. 472, 16: Terentia impertit tibi multam salutem, Cic. Att. 2, 12, 3: salutem dicere alicui, Plaut. Capt. 2, 3, 29: multam, plurimam salutem dicere alicui, id. Curc. 3, 51; 3, 61: Cicero tibi salutem plurimam dicit, Cic. Fam. 14, 7, 3: tu Atticae salutem dices, id. Att. 14, 19, 6; and so at the beginning of a letter: salutem dicit Toxilo Timarchides Et familiae omni. Si valetis gaudeo, etc., Plaut. Pers. 4, 3, 32; usually abbreviated S. D. (salutem dicit), S. D. M. (salutem dicit multam), S. D. P. (salutem dicit plurimam), v. the superscriptions of Cicero's letters. Freq., also, elliptically, without dicit: Anacharsis Hannoni salutem, Cic. Tusc. 5, 32, 90 (abbreviated, e. g. Cicero Attico S., v. the letters of Cicero and Pliny): Dionysio plurimam salutem, id. Att. 4, 18, 3: Atticae plurimam salutem, id. ib. 14, 20, 5: salutem reddere, to return a greeting, Plaut. Bacch. 2, 3, 11; Liv. 9, 6, 12; Tac. A. 4, 60: salutem mittere per aliquem, to send a greeting: mihi dulcis salus visa est per te missa ab illā, Cic. Att. 16, 3, 6; Ov. H. 4, 1; 16, 1.—An unusual expression is, salutem dicere alicui, in the sense of to bid one farewell: ego vero multam salutem et foro dicam et curiae, vivamque tecum multum, etc., Cic. Fam. 7, 32, 2: salute acceptā redditāque, Liv. 7, 5: salute datā redditāque, id. 3, 26: salutem tibi ab sodali nuntio, I bring, deliver, Plaut. Bacch. 2, 2, 10; so, nuntiare salutem alicui, id. Curc. 4, 2, 38; id. Men. prol. 1; cf.: salutem verbis tuis mihi nuntiarat, Cic. Fam. 7, 14, 1: salutem tibi plurimam ascribit et Tulliola, deliciae nostrae, adds, joins in, id. Att. 1, 5, 9; 5, 20, 9.—In a humorous equivoque: As. Salve. St. Satis mihi est tuae salutis, nihil moror, sat salveo; Aegrotare malim, quam esse tuā salute sanior, Plaut. Truc. 2, 2, 4 sq.; id. Ps. 1, 1, 41 sq.—verbum salutis, Vulg. Act. 13, 26; id. Rom. 10, 1; 13, 11.—ego tibi nunc sum summus Juppiter, Idem ego sum Salus, Fortuna, etc., Plaut. Capt. 4, 2, 84; id. As. 3, 3, 123; 3, 3, 137; id. Cist. 4, 2, 76; id. Merc. 5, 2, 26; Varr. L. L. 5, §§ 51 and 74 Müll.; Liv. 9, 43 fin.; 10, 1 fin.; 40, 37; Val. Max. 8, 14, 6: augurium Salutis (instituted for the welfare of the State), Cic. Div. 1, 47, 105; id. Leg. 2, 11, 28; Suet. Aug. 31; Tac. A. 12, 23.—In a lusus verbb., alluding to the literal meaning of the name: nec Salus nobis saluti jam esse, si cupiat, potest, Plaut. Most. 2, 1, 4: at vos Salus servassit, id. Cist. 4, 2, 76: neque jam Salus servare, si volt, me potest, id. Capt. 3, 3, 14; Ter. Ad. 4, 7, 43; cf.: Salus ipsa virorum fortium innocentiam tueri non potest, Cic. Font. 6, 11, § 21.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
From Proto-Italic *salūts, from earlier *solūts, from Proto-Indo-European *solh₂-uHts, from Proto-Indo-European *solh₂- (“whole, completed”). Cognates From PIE: Faliscan 𐌔𐌀𐌋𐌖𐌄𐌔 (salues) and doublet of salvus.
- Catalansalut
- Frenchsalut
- Italiansalute
- Portuguesesaúdefrom Old Galician-Portuguese saude
- Romaniansărut
- Romaniansalut
- Sardiniansaludu
- Sardiniansaluru
- Sardiniansalutu
- Spanishsalud