adjectivethird-declension two-termination adjective
salūtāris
salūtāris (neuter salūtāre)
Classical[sa.ɫuːˈtaː.rɪs]Ecclesiastical[sa.luˈtaː.ris]
Meaning
- two terminationhealthy
- two terminationuseful, helpful
- two terminationadvantageous
- EcclesiasticalLatintwo terminationsalutary, salvific, saving, redeeming from sin
O salutaris Hostia, Quæ cæli pandis ostium Bella premunt hostilia, Da robur, fer auxilium. Uni trinoque Domino Sit sempiterna gloria, Qui vitam sine termino
O, salutary Victim, Who expandest the door of heaven, Hostile armies press, Give strength; bear aid. To the Triune Lord, May there be everlasting glory; that life without end He to us grant in our homeland. Amen.c. 1260 A.D., St. Thomas Aquinas, O Salutaris Hostia
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | salūtāris | salūtāris | salūtāre |
| genitive | salūtāris | salūtāris | salūtāris |
| dative | salūtārī | salūtārī | salūtārī |
| accusative | salūtārem | salūtārem | salūtāre |
| ablative | salūtārī | salūtārī | salūtārī |
| vocative | salūtāris | salūtāris | salūtāre |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | salūtārēs | salūtārēs | salūtāria |
| genitive | salūtārium | salūtārium | salūtārium |
| dative | salūtāribus | salūtāribus | salūtāribus |
| accusative | salūtārīs salūtārēs | salūtārīs salūtārēs | salūtāria |
| ablative | salūtāribus | salūtāribus | salūtāribus |
| vocative | salūtārēs | salūtārēs | salūtāria |
sălūtāris, e, adj. salus,
I. of or belonging to well-being, healthful, wholesome, salutary, serviceable, beneficial, advantageous (in the most general sense, while the predominant meaning of salubris, in class. lang., is healthy in a medical sense; very freq. and class.).
I. In gen.
(a). Absol.:
ut quae mala perniciosaque sunt, habeantur pro bonis ac salutaribus, Cic. Leg. 1, 16, 44: pro salutaribus mortifera conscribere, id. ib. 2, 5, 13: res salutares (opp. pestiferae), id. N. D. 2, 12, 34: res utiles et salutares, id. ib. 1, 15, 38: salutaris et vitalis calor, id. ib. 2, 10, 27: sine quo nihil nec laudabile nec salutare est, Quint. 12, 10, 79: tuta et salutaria capessere (opp. praecipitia), Tac. A. 15, 29: salutares litterae, Cic. Att. 9, 7, 2; cf.: Apollonides orationem salutarem habuit, Liv. 24, 28: portus eloquentiae, Quint. 12, 7, 4; cf. Plin. Ep. 6, 31, 17: salutaris ars, of healing, Hor. C. S. 63: herbae, Ov. R. Am. 45: amurca, Col. 6, 4, 4.— Rarely of persons: civis, Cic. Mil. 8, 20: bonus et salutaris Princeps, Tiber. ap. Suet. Tib. 29.—(b). With dat., ad, contra aliquid, etc. (the first very freq. in Cic.):
ratio quoniam pestifera sit multis, admodum paucis salutaris, Cic. N. D. 3, 27, 69; Plaut. Aul. 2, 1, 26: hominum generi universo cultura agrorum est salutaris, Cic. Sen. 16, 56; id. Fam. 6, 6, 4; id. Brut. 4, 15: corporibus tot res, animis nulla, id. Tusc. 4, 27, 58: vox petentibus, Quint. 10, 7, 2; cf.: radicem decoctam bibere, spasticis, etc. ... salutare ost, Plin. 21, 19, 77, § 132.—Once also in the comp.: nihil est nobis salutarius, Cic. N. D. 3, 9, 23: stella Jovis aut Veneris conjuncta cum Lunā ad ortus puerorum salutaris sit, id. Div. 1, 39, 85: decoctum ad dentium dolorem, Plin. 24, 9, 42, § 71: herba Britannica non nervis modo salutaris sed contra anginas quoque et contra serpentes, id. 25, 3, 6, § 20: dicunt radicem et in pestilentiā salutarem esse in cibis, id. 24, 16, 92, § 148. —(g). As subst.: sălūtāre, is, n., salvation, deliverance, health (late Lat.), Vulg. Gen. 49, 18; id. Psa. 41, 5 et saep.—Plur.: bibere salutaria alicui, to drink one's health, App. M. 2, p. 128, 25.—
II. In partic.
A. As an appellative: salutaris littera, i. e. the letter A, written on the voting tablets as an abbreviation for absolvo, Cic. Mil. 6, 15 (opp. littera tristis, i. e. C, for condemno): digitus, i. e. the index-finger (perh. as used in greeting), Suet. Aug. 80; Mart. Cap. 1, § 90.—
2. Subst.: sălūtāre, is, n., i. q. salus, welfare, prosperity, Vulg. Psa. 115, 13 (4) (for the Heb. ).—Adj. prop.: Collis Salutaris, one of the four summits of the Quirinal (so called from the temple of Salus, which stood on it), Varr. L. L. 5, § 52 Müll.; cf. Salus, II.;
and v. Becker, Antiq. 1, pp. 568 and 578 sq.: Salutaris porta appellata est ab aede Salutis, quae ei proxima fuit, Fest. p. 326 Müll.: Jovem cum Optimum et Maximum dicimus, cumque eundem Salutarem Hospitalem. Statorem: hoc intellegi volumus, salutem hominum in ejus esse tutelā (corresp. to the Gr. Ζεὺς Σωτήρ), Cic. Fin. 3, 20, 66: qui (Jesus) Latine dicitur salutaris sive salvator, Lact. 4, 12, 6.—Hence, adv.: sălūtārĭter, profitably, beneficially, salutarily: uti armis, Cic. Brut. 2, 8: se recipere, Plancus ap. Cic. Fam. 10, 23, 2: cogitare aliquid, id. ib. 10, 24, 2: quinque consulatus salutariter rei publicae administrati, Val. Max. 5, 2, 3: haec salutariter scripsi, Amm. 20, 8, 17.— Comp. and sup. of the adv., and sup. of the adj. do not occur.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
salūtāris e, adj. with comp.
salus, of wellbeing, healthful, health-giving, wholesome, salutary : pro salutaribus mortifera conscribere: res (opp. pestiferae): calor: ars, of healing , H.: herbae, O.: hominum generi cultura agrorum est salutaris.— Fig., serviceable, beneficial, salutary, advantageous, useful : litterae: orationem salutarem habere, L.: civis: nihil est eo melius, nihil salutarius nobis: ad ortūs puerorum.—Esp., in the phrase, salutaris littera, i. e. the letter A (for absolvo, on the ballots of judges; opp. littera tristis, i. e. C, for condemno).—As a surname of Jupiter.
Origins
From salus.
Descendants
- Englishsalutary
- Frenchsalutaire
- Italiansalutare
- Portuguesesalutar
- Spanishsaludar
- Piedmontesesalutar
In English words that came into English from salūtāris
- salutarysalūtāris