noun · masculinethird declension
līmes
līmes m (genitive līmitis)
Classical[ˈliː.mɛs]Ecclesiastical[ˈliː.mes]
Meaning
- a limit set between two estates or fields, border, boundary
- a fortified boundary line, a boundary wall
- a path, footpath
adclīvī Clymenēia līmite prōlēs
8 CE, Ovidius, Metamorphoses 2.19–20 - a road
- a by-way
- figurativelya way, means
si bene dicetis, vostra ripa vos sequar,
c. 194 BCE, Plautus, Poenulus 3.3.18si quidem bene meritis de patria quasi limes ad caeli aditus patet,[…], nunc tamen tanto praemio exposito enitar multo vigilantius
54 BCE – 51 BCE, Cicero, De re publica 6.26 - a boundary, border, end
limes mihi carminis esto
c. 45 CE – 96 CE, Statius, Thebais 1.16–17Unus Pellaeo iuueni non sufficit orbis, aestuat infelix angusto limite mundi
c. 100 CE – c. 130 CE, Juvenalis, Saturae 4.10.168–170 - a distinction, difference
Qua potes, in peius dotes deflecte puellae,
c. 2 CE, Ovidius, Remedia Amoris 325–326ita quaedam perquam tenui limite dividuntur
c. 95 CE, Quintilianus, Institutio oratoria 9.1.3
Latīnē defined in Latin in our graded readers
fīnis imperiī mūnītuslīmes -itis (m) — in IVLIANVS II: Imperium, ch. 7
via, cursuslīmes -itis (m) — in Metamorphoses I, ch. 15
Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Finis · Terminus · Limes
Finis (from φθίνω) denotes a boundary, as a mathematical line, like τέλος; terminus and limes, a mark, as the material sign of a boundary; terminus (τειρόμενος, τέρμα,) a stone set up, as the sign of a bounding point, like τέρμα; limes, a ridge, as the sign of a bounding line, like ὅρος. Cic. Læl. 16. Constituendi sunt qui sint in amicitia fines et quasi termini diligendi. Hor. Carm. ii. 18, 24. Revellis agri terminos et ultra limites clientium salis avarus. (iv. 359.)
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | līmes | līmitēs |
| genitive | līmitis | līmitum |
| dative | līmitī | līmitibus |
| accusative | līmitem | līmitēs |
| ablative | līmite | līmitibus |
| vocative | līmes | līmitēs |
līmĕs, ĭtis, m. root in līmus; cf. limen, and Gr. λέχρις; cf. Just. Inst. 1, 12, 5,
I. a cross-path, balk between fields.
I. Lit., the Romans usually had in their fields two broad and two narrower paths; the principal balk from east to west was called limes decumanus; that from north to south was called cardo;
of the two smaller ones, that running from east to west was called prorus, the other, from north to south, transversus, Hyg. de Limit. Const. 18, 33 and 34; Col. 1, 8, 7: lutosi limites, Varr. R. R. 2, 4, 8. —B. Transf. (mostly poet.).
1. A boundary, limit between two fields or estates, consisting of a stone or a balk:
partiri limite campum, Verg. G. 1, 126: saxum antiquum, ingens, campo quod forte jacebat, Limes agro positus, litem ut discerneret arvis, id. A. 12, 897: effodit medio de limite saxum, Juv. 16, 38.—2. A fortified boundaryline, a boundary-wall:
cuncta inter castellum Alisonem ac Rhenum novis limitibus aggeribusque permunita, Tac. A. 2, 7: limite acto promotisque praesidiis, id. G. 29: penetrat interius, aperit limites, Vell. 2, 120.—3. In gen., any path, passage, road, way; also, by-street, by-road:
eo limite Athenienses signa extulerunt, Liv. 31, 39: profectus inde transversis limitibus, id. ib.: lato te limite ducam, Verg. A. 9, 323: acclivis, Ov. M. 2, 19: limite recto fugere, id. ib. 7, 782: transversi, by-roads, Liv. 22, 12, 2 Fabr.; 31, 39, 5; 41, 14 init.: limes Appiae, the line of the Appian street (for the street itself), id. 22, 15, 11: limite acto (i. e. facto), Tac. G. 29.— Of the channel of a stream: solito dum flumina currant Limite, Ov. M. 8, 558; Prop. 5, 9, 60.—Of the track of light left behind them by comets, fiery meteors, torches, etc.: flammiferumque trahens spatioso limite crinem, Stella micat, Ov. M. 15, 849: tum longo limite sulcus Dat lucem, Verg. A. 2, 697; Plin. 2, 26, 25, § 96: sectus in obliquo est lato curvamine limes, the zodiac, Ov. M. 2, 130: latum per agmen Ardens limitem agit ferro, Verg. A. 10, 514; cf. Sil. 4, 463; 9, 379; Stat. Th. 9, 182.—4. A line or vein in a precious stone:
nigram materiam distinguente limite albo, Plin. 37, 10, 69, § 184.— II. Trop.
A. A boundary, limit:
limes carminis, Stat. Th. 1, 16: aestuat infelix angusto limite mundi, Juv. 10, 169.—B. A distinction, difference:
judicium brevi limite falle tuum, Ov. R. Am. 325: quaedam perquam tenui limite dividuntur, Quint. 9, 1, 3.—C. A way, path:
si maledicitis vostro gradiar limite, Plaut. Poen. 3, 3, 18: bene meritis de patria quasi limes ad caeli aditum patet, Cic. Somn. Scip. 8; Sen. Ben. 1, 15, 2: eundem limitem agere, to go the same way, employ the same means, Ov. A. A. 3, 558.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
līmes itis, m
2 LAC-, a path, passage, road, way, track : eo limite signa extulerunt, L.: lato te limite ducam, V.: acclivis, O.: transversi, by-roads , L.: Appiae, the line of the Appian way , L.: solito dum flumina currant Limite, channel , O.: trahens spatioso limite crinem Stella, track , O.: Sectus in obliquo est lato curvamine limes, the zodiac , O.— A boundary, limit, land-mark (between two fields or estates): partiri limite campum, V.: effodit medio de limite saxum, Iu.: certi, H.— A fortified boundary-line, boundary-wall : limite acto, Ta.— Fig., a boundary, limit : angustus mundi, Iu.— A way, path : quasi limes ad caeli aditum: idem limes agendus erit, i. e. the same means , O.
Origins
From līmus (“askew”) + -es (“going”). See also līmen.
Borrowings
- GermanLimes
- Frenchlimitefrom Old French limite
- Englishlimitfrom Old French limite
- Portugueselimite
- Romanianlimită
- Spanishlímite
- Galicianlímite
- Esperantolimito
- Finnishlimes
- Hungarianlimesz
Italo-Romance
- Italianlimite
- Italianlemete
- Italiangliemito
- Neapolitanlemmeto
- Neapolitanjemmeto
- Neapolitanlimiti
- Sicilianlimitu
Ibero-Romance
- Portugueselinde
- Portugueselinda
- Spanishlinde
- Asturianllendefrom Old Leonese linde
- Asturianllindefrom Old Leonese linde
- Leonesellindefrom Old Leonese linde
- Falalindi
- Galicianlinde
Southern Gallo-Romance
- Catalanllinda
Sardinian
- Campidaneselimidi
- Logudoreselimide
Padanian
- Dalmatianlaindafrom Friulian linda
- Lombardlimat
- Lombardzlimat
- Piedmonteselümi
- Piedmonteselümmiu
- Piedmonteselimbiu
Northern Gallo-Romance
- Franco-Provençallẽda
- Franco-Provençalẽda
- Franco-Provençalnẽda
- Orléanaislindelle
Vulgar Latin
- Old Frenchlintelfrom Vulgar Latin *līmitellus