Fāma Crēscit

Fābula Gallica fīnīta est. Sed antequam librum claudimus, audiāmus iūdicium ipsīus Ammiānī dē iuvene suō. Nam scrīptor noster, antequam rēs Gallicās nārrāre incēpit, prooemium scrīpsit — id est praefātiōnem, verba ante opus — in quō dē Iūliānō apertē loquitur. Tum, cum illa scrībēbat, lēctōrēs eī crēdere dēbēbant; tū autem, quī iam omnia vīdistī — Argentorātum, glaciem, tabulās tribūtōrum, rēgēs genibus flexīs — tū iūdicāre potes utrum vēra scrīpserit. Prīmum autem ipse cōnfitētur rem mīram: “quicquid nārrābitur,” inquit, “ad laudātīvam paene māteriam pertinēbit” — paene laudātiō vidēbitur! Sed statim addit: nōn falsitās haec ōrnat, sed “fidēs integra rērum, documentīs ēvidentibus fulta” — fidēs incorrupta, probātiōnibus apertīs firmāta. Quasi dīcat: sciō mē laudāre vidērī; sed nihil fingō — rēs ipsae tālēs fuērunt. Sīc historicus honestus scrībit: nōn vītat laudem vēram, nōn addit falsam.

• prooemium -ī (n) praefātiō operis
• cōnfiteor -ērī apertē fateor
• laudātīvus -a -um ad laudem pertinēns
• falsitās -ātis (f) id quod falsum est
• fulciō -īre, fultus sustineō, firmō
• probātiō -ōnis (f) documentum quod probat