Vercingetorīx Dēditur

Posterō diē Vercingetorīx, conciliō convocātō, ultimam ōrātiōnem habet — brevem, sine lacrimīs, sine querēlā: id bellum sē suscēpisse nōn suārum necessitātium, sed commūnis lībertātis causā; et quoniam sit fortūnae cēdendum, ad utramque rem sē illīs offerre: seu morte suā Rōmānīs satisfacere seu vīvum trādere velint. Quid est necessitās? Necessitās est rēs quae cōgit, cui resistī nōn potest. Pondera singula verba, lēctor. Nōn suārum necessitātium: nōn ego mihi — vōbīs. Fortūnae cēdendum: nōn Caesarī cēdō — fortūnae. Ad utramque rem mē offerō: occīdite mē vōs, sī id Rōmānōs plācat; aut vīvum trādite. Rēx quī herī octōgintā mīlibus imperābat hodiē corpus suum conciliō dōnat, ut cīvēs eō ūtantur quasi pecūniā ultimā. Nūlla in tōtā historiā dēditiō nōbilior est verbīs — et nūlla brevior erit factīs. Mittuntur dē hīs rēbus ad Caesarem lēgātī. Iubet arma trādī, prīncipēs prōdūcī.

• necessitās -ātis (f) rēs quae cōgit
• fortūnae cēdendum fortūnae pārendum
• morte satisfacere mortem prō poenā dare
• ad utramque rem sē offerre parātum esse ad utrumque