Coniūrātiō Galliae

Quiētā Galliā — sīc enim vidēbātur — Caesar in Ītaliam ad conventūs agendōs proficīscitur. Ibi cognōscit dē caede Pūbliī Clōdiī: Rōmae ipsīus tumultus! Clōdius, homō turbulentissimus, in viā Appiā occīsus erat; urbs ārdēbat; senātus omnēs iūniōrēs Ītaliae coniūrāre iussit. Eae rēs in Galliam celeriter perferuntur — et Gallī, quod rēs poscere vidēbātur, addunt ipsī et affingunt rūmōribus: retinērī urbānō mōtū Caesarem, neque in tantīs dissēnsiōnibus ad exercitum venīre posse! Quid est affingere? Affingere est falsa vērīs adiungere, fingendō addere. Meministīne rūmōrem ē capitulō nōnō, lēctor — fāmam incertam quae per ōra hominum volat? Nunc vidē quid rūmor efficiat: bellum. Hāc impulsī occāsiōne, quī iam ante sē populī Rōmānī imperiō subiectōs dolēbant, līberius atque audācius dē bellō cōnsilia inīre incipiunt. Indictīs inter sē prīncipēs Galliae conciliīs silvestribus ac remōtīs locīs, queruntur dē Accōnis morte; posse hunc cāsum ad ipsōs recidere dēmōnstrant; miserantur commūnem Galliae fortūnam: omnibus pollicitātiōnibus ac praemiīs dēposcunt quī bellī initium faciant et suī capitis perīculō Galliam in lībertātem vindicent. In prīmīs ratiōnem esse habendam dīcunt, priusquam eōrum clandestīna cōnsilia efferantur, ut Caesar ab exercitū interclūdātur: neque enim legiōnēs, absente imperātōre, audēre ex hībernīs ēgredī, neque imperātōrem sine praesidiō ad legiōnēs pervenīre posse. Quid est clandestīnus? Clandestīnus est occultus, sēcrētō factus. Intellegisne cōnsilium? Caesar sine exercitū nihil est; exercitus sine Caesare nōn movētur: dīvide caput ā corpore! Postrēmō: in aciē praestāre interficī quam nōn veterem bellī glōriam lībertātemque quam ā maiōribus accēperint recuperāre. Haec verba tenē: nōn iam dē praedā, nōn dē iniūriīs singulīs — dē lībertāte tōtīus Galliae agitur. Ultimum bellum incipit.

affingō -ere falsa vērīs adiungō
clandestīnus -a -um occultus, nōn apertus
in lībertātem vindicāre līberum facere
suī capitis perīculō vītae suae perīculō
recuperāre (re + capiō) rūrsus suum facere
inīre (in + eō) incipere; cōnsilium inīre = cōnsilium capere