noun · masculinesecond declension
libellus
libellus m (genitive libellī)
Classical[lɪˈbɛl.lʊs]Ecclesiastical[liˈbɛl.lus]
Mille Verba core vocabulary
Meaning
- masculinethe inner bark of a tree used for writing tablets
- masculinea little book, booklet, pamphlet (esp. a book written in pages rather than long rolls)
Cui dōnō lepidum novum libellum
To whom do I give this elegant new booklet?c. 84 BCE – 54 BCE, Catullus, Carmina 1.1Cūr nōn mitto meōs tibi, Pontiliāne, libellōs?
Why do I not send my little books [of poetry] to you, Pontilianus? So that you, Pontilianus, don't send yours to me.86 CE – 103 CE, Martialis, Epigrammata 7.3 - in pluralmasculinepoetica bookseller's shop
te Campo quaesivimus minore,
You, little Camerius, I’ve looked for you, you, in the Circus, you, in the bookshops,c. 84 BCE – 54 BCE, Catullus, Carmina 55 - masculinea memorandum-book, notebook, journal, diary
si quid memoriae causa rettulit in libellum
supposing that he entered something in a notebook for the purpose of memory44 BCE – 43 BCE, Cicero, Philippicae 1.8.19 - masculinea memorial
non illi in libellis laudationum decreta miserunt
they did not send the decreed praises in little written memorials66 BCE, Cicero, Pro Cluentio 69.197 - masculinea petition
And it has been said: 'Whoever would dismiss his wife, let him give her a bill of divorce'. Vulgate, Mt 5, 31
Dictum est autem: Quicumque dimiserit uxorem suam, det ei libellum repudii. - masculinea note of invitation, notice, programme
qui ea tamquam gladiatorum libellos palam venditent.
who sell them openly as if they were gladiatorial programmes44 BCE – 43 BCE, Cicero, Philippicae 2.38.97nam et domum mutuatur et auditorium exstruit et subsellia conducit et libellos dispergit.
to get the loan of a house, to fit up a recitation-hall, to hire chairs, and to distribute programmes.c. 102 CE, Tacitus, Dialogus de oratoribus 9 - masculinea public notification, announcement, placard, handbill
et edebat per libellos circum tribum missos scriptura breui
And these he announced in brief notes like the following, circulated in each tribe121 CE, Suetonius, De vita Caesarum Vita divi Iuli 41 - masculinea letter
quin etiam libellum ipsius habeo
and moreover, I have his own letter68 BCE – 44 BCE, Cicero, Epistulae ad Atticum 6.5 - masculinepost Augustana libel, lampoon, pasquinade
Etiam sparsos de se in curia famosos libellos nec expavit et magna cura redarguit
He did not even dread the lampoons against him which were scattered in the senate house, but took great pains to refute them121 CE, Suetonius, De vita Caesarum Vita divi Augusti 55 - masculinepost Augustana written accusation or complaint
componunt ipsae per se formantque libellos
they compose and fashion the acussations themselvesc. 100 CE – c. 130 CE, Juvenalis, Saturae 6.244 - masculinea lawyer's brief
Dic igitur quid causidicis civilia praestent officia et magno comites in fasce libelli.
Then tell me what advocates earn from their services in the courts and from the huge bundle of briefs that keep them company.c. 100 CE – c. 130 CE, Juvenalis, Saturae 7.107 - masculineAn attestation, certificate
Latīnē defined in Latin in our graded readers
parvus liber.libellus -ī m — in Mille Verba, Artēs et Litterae
scrīptum sine nōmine accūsānslibellus fāmōsus — in IVLIANVS II: Imperium, ch. 8
parva scrīptūra, chartalibellus -ī (m) — in Evangelium secundum Marcum, ch. 15
parvus liberlibellus -ī (m) — in Epistulae, ch. 4
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | libellus | libellī |
| genitive | libellī | libellōrum |
| dative | libellō | libellīs |
| accusative | libellum | libellōs |
| ablative | libellō | libellīs |
| vocative | libelle | libellī |
lĭbellus, i, m. dim. 3. liber. *
I. The inner bark of a tree, used for writing-tablets: levis in aridulo malvae descripta libello (carmina), Cinna ap. Isid. Orig. 6, 12. —
II. Transf., a little book, pamphlet, esp. a book written in pages, and not in long rolls:
epistulae, quas primus videtur ad paginas et formam memorialis libelli convertisse (opp. transversa charta), Suet. Caes. 56. A. In gen.:
scripsi etiam illud quodam in libello, Cic. de Or. 1, 21, 94: in quodam joculari libello, Quint. 8, 6, 73; 2, 13, 15: quoi dono lepidum novum libellum, Cat. 1, 1: horribilis et sacer, id. 14, 12: quicquid hoc libelli est, id. 1, 8: libellis eum (Scipionem) palaestraeque operam dare, to books, Liv. 29, 19 fin.: nostri farrago libelli, Juv. 1, 86.—Of a single satire, Hor. S. 1, 10, 92.—2. In plur., poet., a bookseller's shop:
te (quaesivimus) in omnibus libellis, Cat. 55, 4 (dub.; al. labellis); Mart. 5, 20, 8.—B. In partic., a writing of any kind.
1. A memorandumbook, journal, diary:
si quid memoriae causā retulit in libellum, Cic. Phil. 1, 8, 19: in commentariolis et chirographis et libellis, id. ib. 1, 7, 16; Quint. 12, 8, 5; cf. id. 10, 7, 31; 11, 3, 142; 6, 2, 5.—2. A memorial:
non illi in libellis laudationum decreta miserunt, Cic. Clu. 69, 197.—3. A petition:
Atticus libellum composuit: eum mihi dedit, ut darem Caesari, Cic. Att. 16, 16, A, 4: libellum alicui porrigere, Suet. Aug. 53: supplices libelli, Mart. 8, 31, 3: vitem posce libello, Juv. 14, 193: libellos signare, subnotare, to answer petitions: libellos signare, Suet. Aug. 50: subnotare libellos, Plin. Ep. 1, 10, 9; so, ad libellum rescribere, Mos. et Rom. Leg. Coll. 3, 3, 5: libellos agere, to have the charge of answering petitions, Dig. 20, 5, 12: a libellis, the officer charged with receiving petitions: Epaphroditum a libellis capitali poena condemnavit, Suet. Dom. 14; Inscr. Grut. 587, 9: A LIBELLIS ADIVTOR, ib. 587, 7.—4. A note of invitation, to hear a lecture, see a play, etc., a notice, programme:
gladiatorum libellos venditare, Cic. Phil. 2, 38, 97: domum mutuatur et subsellia conducit et libellos dispergit, Tac. Or. 9: munerarius, the programme of a festival, Treb. Claud. 5.—5. A public notification, announcement, placard, handbill:
edere per libellos, Suet. Caes. 41: libellos Sex. Alfenus, procurator P. Quincti, deicit, tears down the auction handbills, Cic. Quint. 6, 27: suspensum amici bonis libellum, Sen. Ben. 4, 12: vestitur tota libellis porticus, Juv. 12, 100.—6. A letter:
(laetitias) in libello hoc opsignato quas tuli pausillulo, Plaut. Ps. 2, 4, 16 (cf. epistulam, id. ib. v. 26): libellum ipsius habeo in quo, etc., Cic. Att. 6, 1, 5: ut ex libellis ejus animadverti, Brut. ap. Cic. Fam. 11, 11, 1.— 7. A libel, lampoon, pasquinade (post-Aug.):
libellos aut carmina ad infamiam cujuspiam edere, Suet. Aug. 55; id. Caes. 80; id. Vit. 14: sparsos de se in Curia famosos libellos, id. Aug. 55: sive quis ad infamiam alicujus libellum aut carmen scripserit, Gai. Inst. 3, 220: injuriam patimur ... famosis libellis, Paul. Sent. 5, 4, 1.—8. A written accusalion or complaint (post-Aug.):
componunt ipsae per se formantque libellos, Juv. 6, 244; Dig. 48, 2, 3.—9. A lawyer's brief:
quid causidicis praestent magno comites in fasce libelli? Juv. 7, 107.—10. An attestation, certificate:
significent id libello manu sua subscripto, Dig. 39, 4, 4.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
libellus ī, m dim.
3 liber, a little book, pamphlet, manuscript, writing : scripsi illud quodam in libello: libellis operam dare, to books , L.: comīs garrire libellos, clever comedies , H.: nostri farrago libelli, Iu.: te quarere in libellis, i. e. in the booksellers' shops : meus (a satire), H.— A memorandum-book, journal, diary : si quid memoriae causā retulit in libellum.— A memorial, petition : libellam composuit: vitem posce libello, Iu.— A notice, programme, placard, handbill : gladiatorum libelli: libellos deicit, auction handbills : vestitur tota libellis Porticus, Iu.— A letter : libellum ipsius habeo in quo, etc.— A written accusation, indictment, complaint : Sulcius Ambulat cum libellis, H.: Componunt libellos, Iu.— A lawyer's brief : magno in fasce libelli, Iu.
Origins
Diminutive from liber (“book”) + -lus.
Descendants
- Catalanlibel
- Englishlibel
- Frenchlibelle
- Italianlibello
- Occitanlibèl
- Portugueselibelo
- Spanishlibelo
- Ancient Greekλίβελλος
- Galicianlibelo