adjectivefirst/second-declension adjective
labōriōsus
labōriōsus (feminine labōriōsa, neuter labōriōsum, superlative labōriōsissimus, adverb labōriōsē)
Classical[ɫa.boː.riˈoː.sʊs]Ecclesiastical[la.bo.riˈɔː.s̬us]
Meaning
- adjectivelaborious, toilsome, demanding
Cui dōnō lepidum novum libellum āridō modo pūmice expolītum? Cornēlī, tibi: namque tū solēbās meās esse aliquid putāre nūgās jam tum, cum ausus es ūnus Ītalōrum omne aevum tribus explicāre cartīs
c. 84 BCE – 54 BCE, Catullus, Carmina 1.1–7 - adjectiveindustrious, hard-working
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | labōriōsus | labōriōsa | labōriōsum |
| genitive | labōriōsī | labōriōsae | labōriōsī |
| dative | labōriōsō | labōriōsae | labōriōsō |
| accusative | labōriōsum | labōriōsam | labōriōsum |
| ablative | labōriōsō | labōriōsā | labōriōsō |
| vocative | labōriōse | labōriōsa | labōriōsum |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | labōriōsī | labōriōsae | labōriōsa |
| genitive | labōriōsōrum | labōriōsārum | labōriōsōrum |
| dative | labōriōsīs | labōriōsīs | labōriōsīs |
| accusative | labōriōsōs | labōriōsās | labōriōsa |
| ablative | labōriōsīs | labōriōsīs | labōriōsīs |
| vocative | labōriōsī | labōriōsae | labōriōsa |
lăbōrĭōsus, a, um, adj. 2. labor,
I. full of labor, laborious.
I. Attended with much labor, laborious, toilsome, wearisome, difficult, troublesome (syn. operosus):
deambulatio, Ter. Heaut. 4, 6, 3: nihil laboriosius, Cic. Leg. 3, 8, 19: operum longe maximum ac laboriosissimum, Liv. 5, 19 fin.: si qua laboriosa est (fabula), ad me curritur, difficult to put on the stage, opp. lenis, Ter. Heaut. prol. 44.—II. Transf.
A. Inclined to labor, laborious, industrious, for the Gr. φιλόπονος (syn.:
impiger, industrius): homines, Cic. Tusc. 2, 15, 35: bos laboriosissimus hominis socius in agricultura, Col. 6 praef. § 7.—B. That undergoes much trouble and hardship, troubled, harassed:
quid enim nobis duobus laboriosius? Cic. Mil. 2, 5; id. Phil. 11, 4, 4.—Hence, adv.: lăbōrĭōsē, laboriously, wearisomely, with difficulty, Plaut. Merc. 3, 1, 9; Cels. 5, 17, 2; Cat. 38, 1.—Comp., Cic. Rosc. Com. 11, 31.—Sup.: laboriosissime, Cic. Div. in Caecil. 21, 71; Suet. Caes. 43 al.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
labōriōsus adj. with comp. and sup.
2 labor, full of labor, laborious, toilsome, wearisome, difficult, troublesome : deambulatio, T.: nihil laboriosius: operum laboriosissimum, L.: fabula, hard to enact , T.— Inclined to labor, laborious, industrious : aratores laboriosissimi: cohors Ulixei, H.— Troubled, harassed : quid enim nobis duobus laboriosius?
Origins
From labor (“work, exertion”) + -ōsus. However, the inserted -i- is enigmatic. It may be a result of analogy: cūra : cūriōsus = labor : ?
Descendants
- Englishlaborious
- Frenchlaborieux
- Italianlaborioso
- Portugueselaborioso
- Spanishlaborioso
In English words that came into English from labōriōsus
- laboriouslabōriōsus