LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
verbthird conjugation

irrumpō

irrumpō (present infinitive irrumpere, perfect active irrūpī, supine irruptum)
Classical[ɪrˈrʊm.poː]Ecclesiastical[irˈrum.po]

Meaning

  1. to intrude
  2. to storm, dash, or burst into
  3. to invade
  4. to impose oneself
  5. to infringe; violate; interrupt, break or rush in or upon

Latīnē defined in Latin in our graded readers

Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms

Irruere · Irrumpere · Ingruere · Invadere

Irruere (εἰσρεῦσαι) means to rush on hastily and inconsiderately; irrumpere, to force one’s way with violence; ingruere (ingravare) to press on with threats and importunity; invadere, to fall upon with boldness, and without regard to consequences. (vi. 180.)

Conjugation conjugation 3

active indicative
formpresentimperfectfutureperfectpluperfectfut. perfect
1st sg.irrumpōirrumpēbamirrumpamirrūpīirrūperamirrūperō
2nd sg.irrumpisirrumpēbāsirrumpēsirrūpistīirrūperāsirrūperis
3rd sg.irrumpitirrumpēbatirrumpetirrūpitirrūperatirrūperit
1st pl.irrumpimusirrumpēbāmusirrumpēmusirrūpimusirrūperāmusirrūperimus
2nd pl.irrumpitisirrumpēbātisirrumpētisirrūpistisirrūperātisirrūperitis
3rd pl.irrumpuntirrumpēbantirrumpentirrūpērunt
irrūpēre
irrūperantirrūperint
active subjunctive
active subjunctive
formpresentimperfectperfectpluperfect
1st sg.irrumpamirrumperemirrūperimirrūpissem
2nd sg.irrumpāsirrumperēsirrūperīsirrūpissēs
3rd sg.irrumpatirrumperetirrūperitirrūpisset
1st pl.irrumpāmusirrumperēmusirrūperīmusirrūpissēmus
2nd pl.irrumpātisirrumperētisirrūperītisirrūpissētis
3rd pl.irrumpantirrumperentirrūperintirrūpissent
passive indicative
passive indicative
formpresentimperfectfuture
1st sg.irrumporirrumpēbarirrumpar
2nd sg.irrumperis
irrumpere
irrumpēbāris
irrumpēbāre
irrumpēris
irrumpēre
3rd sg.irrumpiturirrumpēbāturirrumpētur
1st pl.irrumpimurirrumpēbāmurirrumpēmur
2nd pl.irrumpiminīirrumpēbāminīirrumpēminī
3rd pl.irrumpunturirrumpēbanturirrumpentur
passive subjunctive
passive subjunctive
formpresentimperfect
1st sg.irrumparirrumperer
2nd sg.irrumpāris
irrumpāre
irrumperēris
irrumperēre
3rd sg.irrumpāturirrumperētur
1st pl.irrumpāmurirrumperēmur
2nd pl.irrumpāminīirrumperēminī
3rd pl.irrumpanturirrumperentur
imperative
imperative
formactivepassive
pres. 2nd sg.irrumpeirrumpere
pres. 2nd pl.irrumpiteirrumpiminī
fut. 2nd sg.irrumpitōirrumpitor
fut. 3rd sg.irrumpitōirrumpitor
fut. 2nd pl.irrumpitōte—
fut. 3rd pl.irrumpuntōirrumpuntor
infinitives & participles
infinitives & participles
formactivepassive
present infinitiveirrumpereirrumpī
perfect infinitiveirrūpisseirruptum esse
future infinitiveirruptūrum esseirruptum īrī
present participleirrumpēns—
perfect participle—irruptus
irrupta, irruptā, irruptae, irruptam, irruptārum, irruptās, irrupte, irruptī, irruptīs, irruptō, irruptōrum, irruptōs
future participleirruptūrus
irruptūra, irruptūrā, irruptūrae, irruptūram, irruptūrārum, irruptūrās, irruptūre, irruptūrī, irruptūrīs, irruptūrō, irruptūrōrum, irruptūrōs, irruptūrum
irrumpendus
irrumpundus, irrumpenda, irrumpendā, irrumpendae, irrumpendam, irrumpendārum, irrumpendās, irrumpende, irrumpendīs, irrumpendōrum, irrumpendōs
gerundirrumpendī, irrumpendō, irrumpendumsupineirruptum, irruptū

Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book

in oppidum irrumpere
to break into the town.

irrumpo (inr-), rūpi, ruptum, 3, v. n. and a.
I. [in-rumpo], to break, burst, or rush in or into.
I. Lit.
(a). With advv. or prepp.: cesso huc intro inrumpere? Ter. Eun. 5, 6, 26: nec inrumpo, quo non licet ire, Ov. P. 1, 7, 23: quocunque, id. Tr. 2, 305: qua irrumpens oceanus, etc., Plin. 3 prooem. § 3: in castra, Cic. Div. 1, 24, 50; Caes. B. G. 4, 14; 6, 36: in eam partem hostium, id. ib. 5, 43: in medios hostes, id. ib. 7, 50: in castellum, id. B. C. 3, 67: cum telis ad aliquem, Sall. C. 50, 2: ad regem, Vulg. 4 Reg. 3, 26: mare in aversa Asiae, Plin. 6, 13, 15, § 36: intra tecta, Sen. Oct. 732: tellurem irrumpentem in sidera, Sil. 15, 167: se in curiam, Varr. ap. Non. 263, 21: irrumpentis in curiam turbae, Suet. Calig. 14: in Macedoniam, Just. 24, 6, 1: vacuos in agros, Luc. 2, 441.—
(b). With acc.: quin oppidum irrumperent, Caes. B. C. 2, 13. 4: domum alicujus, id. ib. 3, 111, 1: portam, Sall. J. 58, 1; 25, 9: castra, Just. 2, 11, 15: interiora domus irrumpit limina, Verg. A. 4, 645: moenia Romae, Sil. 13, 79: stationes hostium, Tac. H. 3, 9: Italiam, id. ib. 4, 13: Karthaginem, Plin. 35, 4, 7, § 23: cubiculum, Suet. Claud. 37: triclinium, id. Vesp. 5: vacuam arcem, Sil. 2, 692.—
(g). With dat.: thalamo, Verg. A. 6, 528: templo, Sil. 2, 378: trepidis, id. 9, 365: sacris muris, id. 10, 368: tectis, id. 13, 176.—
(d). Absol.: cum irrumpere nostri conarentur, Caes. B. C. 3, 67: ad primum gemitum, upon the first groan, Suet. Oth. 11: dixit et irrupit, Ov. F. 6, 453: cognoscit hostes pluribus agminibus inrupturos, Tac. Agr. 25.—
II. Trop., to break or rush in or upon; to intrude upon, invade, attack, interrupt: quo modo in Academiam irruperit, Cic. Ac. 2, 44, 136: imagines in animos per corpus irrumpunt, id. ib. 2, 40, 125: in alicujus patrimonium, id. de Or. 3, 27, 108: luxuries in domum irrupit, id. ib. 3, 42, 168: in nostrum fletum, id. Lig. 5, 13: calamitates, quae ad me irruperunt, Sen. Ep. 117: irrumpet adulatio, Tac. H. 1, 15: grammatici ad prosopopoeias usque ... irrumpunt, venture upon, i. e. presume to teach, Quint. 2, 1, 2: Deos, i. e. boldly inquire the will of the gods, Stat. Achill. 1, 508: Phoebe, hanc dignare irrumpere mentem, to enter, inspire, id. Th. 10, 341: animos populi, Luc. 1, 470; 5, 167: extremique fragor convexa irrupit Olympi, id. 7, 478.—
B. To break, violate: foedus, Lact. 1, 18, 17; Vulg. 2 Macc. 13, 25: institutum, Lact. de Ira Dei, 14, 6: legem, Tert. adv. Marc. 4, 20: pacem, Cassiod. Var. 5, 43.

Origins

  1. Proto-Indo-European*h₁én
  2. Proto-Italic*en
  3. Proto-Italic*en-
  4. Latinirrumpō

Proto-Indo-European *Hrew-? Proto-Indo-European *Hrewp- Proto-Indo-European *-né- Proto-Indo-European *Hrunépti Latin rumpō Latin irrumpō From in- (“in, into”) + rumpō (“to break”).

Descendants
  • Catalanirrompre
  • Englishirrupt
  • Frenchirrompre
  • Italianirrompere
  • Portugueseirromper
  • Romanianirumpe
  • Romanianirupe
  • Spanishirrumpir

In English words that came into English from irrumpō

  • irruptionirruptio
  • irruptirruptus

Quick answers

What does irrumpō mean in Latin?
irrumpō, a verb, means “to intrude; to storm, dash, or burst into; to invade”.
What are the principal parts of irrumpō?
irrumpō, irrumpere, irrūpī, irruptum (third conjugation).
How do you pronounce irrumpō?
In classical Latin, [ɪrˈrʊm.poː]; in ecclesiastical (church) Latin, [irˈrum.po].
Where does irrumpō come from?
Proto-Indo-European *h₁én → Proto-Italic *en → Proto-Italic *en- → Latin irrumpō.