LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
noun · neutersecond declension

fūrtum

fūrtum n (genitive fūrtī)
Classical[ˈfuːr.tũː]Ecclesiastical[ˈfur.tum]

Meaning

  1. a theft, robbery
    Near-synonyms: latrocinium, raptum
    alicui fūrtum facereto rob someone
  2. thieving, the act of robbing
    Nobis quoque respondentibus [episcopis], quis ille sacerdus esset, cuius furti crimen inrogaretur, respondit rex: 'Vidistis enim species, quas nobis furtu abstulit'.574 CE – 593 CE, Gregorius Turonensis, Historia Francorum V.18. De Praetextato episcopo et interitu Merovechi
    Obsecro, quid pati debeat, siquis aliquid de ecclesia furtu abstulerit?[…]Addes etiam, quomodo ea, quae furtu de ecclesiis abstulerint, reddere debeant.c. 731 CE, Beda Presbyter, Historia ecclesiastica Liber Primus.27.III
  3. a stolen thing
    […]; Canuleius vero, qui in portu Syracusis operas dabat, furta quoque istius permulta nominatim ad socios perscripserat, ea quae sine portorio Syracusis erant exportata;[…]70 BCE, Cicero, In Verrem II.2.21
    Magna movet stomacho fastidia, seu puer unctis tractavit calicem manibus, dum furta ligurrit,c. 35 BCE, Horatius, Sermones 2.4.79
  4. an excuse or pretext
    […]sic tu, etiamsi, quod scribas, non habebis, scribito tamen, ne furtum cessationis quaesivisse videaris; valde enim mihi semper et vera et dulcia tuis epistulis nuntiantur.62 BCE – 43 BCE, Cicero, Epistulae ad familiares 16.26
  5. crafty deceit, trick, artifice, stratagem
    […]; obvius aduersoque occurrit seque viro uir29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 10.734–735
    Quo tamen haec Ithaco, qui clam, qui semper inermis8 CE, Ovidius, Metamorphoses 13.103–104
  6. in pluralstolen or secret love, intrigue
    Inter quas curam Clymene narrabat inanem Vulcani Martisque dolos et dulcia furta,[…]c. 37 BCE – 30 BCE, Vergilius, Georgicon 4.345–346
    Intereā mediōs Iūnō despexit in Argōs et noctis faciem nebulās fēcisse volūcrēs sub nitidō mīrāta diē, nōn flūminis illās esse, nec ūmentī sensit tellūre remittī; atque suus coniunx ubi sit circumspicit, ut quae8 CE, Ovidius, Metamorphoses 1.601–606

Latīnē defined in Latin in our graded readers

quod fūrtim ablātum est
furtum -ī (n) — in Aeneis, ch. 19

Declension

declension
formsingularplural
nominativefūrtumfūrta
genitivefūrtīfūrtōrum
dativefūrtōfūrtīs
accusativefūrtumfūrta
fūrtōs
ablativefūrtō
fūrtū
fūrtīs
vocativefūrtum
fūrte
fūrta

furtum, i, n. fur,
I. theft, robbery (class. and freq.; syn.: latrocinium, raptum).
I. Lit.: fures privatorum furtorum in nervo atque in compedibus aetatem agunt: fures publici in auro atque in purpura, Cato ap. Gell. 11, 18, 18: SI NOX FVRTVM FACTVM SIT, SI IM OCCISIT IVRE CAESVS ESTO, Fragm. XII. Tab. ap. Macr. S. 1, 4: verba sunt Sabini ... Qui alienam rem adtrectavit, cum id se invito domino facere judicare deberet, furti tenetur. Item alio capite: Qui alienum tacens lucri faciendi causa sustulit, furti obstringitur, sive scit cujus sit, sive nescit, Gell. 11, 18, 20 sq.; cf. Gai Inst. 3, 195; 197; Just. Inst. 4, 1, 1: furtum facere (alicui), Plaut. Rud. 4, 3, 15; 18: Strato domi furtum fecit, Cic. Clu. 64, 179; Quint. 3, 6, 49; 5, 10, 16; Dig. 47, 2, 69 et saep.: furti se et illum astringere, Plaut. Rud. 4, 7, 34; cf.: furti se alligare, Ter. Eun. 4, 7, 39: in furto comprehensus, Caes. B. G. 6, 16 fin.: furti teneri, Dig. 47, 2, 78: furti agere, ib.: furti condemnare, Gell. 11, 18, 24: furti reus, Quint. 4, 2, 51; 7, 2, 29 et saep.: furtum erat apertum: cujus rei furtum factum erat? Cic. Rosc. Com. 9, 26 sq.: ubi oves furto periere, Hor. Ep. 1, 7, 86: callidum (Mercurium), quicquid placuit, jocoso Condere furto, id. C. 1, 10, 8.—
II. Transf.
A. Concr., a stolen thing: quae (furta) sine portorio Syracusis erant exportata, Cic. Verr. 2, 2, 70, § 171: quid est turpius ingenuo quam in conventu maximo cogi furtum reddere, id. ib. 2, 2, 24, § 58: dum (puer) furta ligurrit, Hor. S. 2, 4, 79.—
B. A secret action, crafty deceit, trick, artifice, stratagem (mostly poet. and in post-Aug. prose).
1. In gen.: etiam si, quid scribas, non habebis, scribito tamen, ne furtum cessationis quaesivisse videaris, a secret excuse, pretext, Q. Cic. ap. Cic. Fam. 16, 26, 2: nec obsides, pignus futuros furto et fraude agendae rei, posceret, Liv. 43, 10, 3; cf.: haud furto melior, sed fortibus armis, Verg. A. 10, 735: furto, non proelio opus esse, Curt. 4, 13; 4, 4, 15; cf. also: furtum armorum, Sil. 17, 91: (fugam) abscondere furto, Verg. A. 4, 337: furto laetatus inani, id. ib. 6, 568: nec semel ergo mihi furtum fecisse licebit? i. e. to eat in secret, Mart. 5, 50, 5.— In plur.: furtis incautum decipit hostem, Ov. M. 13, 104: furta belli, Sall. Fragm. ap. Serv. Verg. A. 11, 515; and ap. Non. 310, 15 (Hist. 1, 86 Dietsch); Verg. A. 11, 515.— Hence,
b. furtō, adv., i. q. furtim, by stealth, secretly, = λάθρα: non ego sum furto tibi cognita, Ov. H. 6, 43: obsides Porsenae dedistis; furto eos subduxistis, Liv. 9, 11, 6: (hyaenae) gravidae latebras petunt et parere furto cupiunt, Plin. 8, 30, 46, § 108.
2. In partic., stolen or secret love, intrigue (mostly in plur.): plurima furta Jovis, Cat. 68, 136 and 140; so in plur., Tib. 1, 2, 34; Prop. 2, 30 (3, 28), 28; Verg. G. 4, 346; Ov. M. 1, 606; 3, 7; 9, 558 al.: hoc certe conjux furtum mea nesciat, Ov. M. 2, 423; so in sing., id. ib. 1, 623; 3, 266; Verg. A. 6, 24; Sil. 7, 487; 13, 615 al.

Origins

  1. Proto-Indo-European*bʰer-
  2. Proto-Indo-European*bʰṓr
  3. Proto-Italic*fōr
  4. Latinfūrtum

Proto-Indo-European *-tós Proto-Italic *-tos Latin -tus Latin furtum From fūr (“thief”) + -tus (forming participles), literally “a stolen thing”, as if built on a genuine verb, compare other fūr derivatives as well as those of ūber.

Descendants
  • Catalanfurt
  • Italianfurto
  • Occitanfurt
  • Portuguesefurto
  • Romanianfurt
  • Spanishhurtofrom Old Spanish furto
  • Aromanianfurtu
  • Galicianfurto
  • Sicilianfurtu

In English words that came into English from fūrtum

  • furtivefūrtīvus

In the Academy Smith's classical dictionaries

Quick answers

What does fūrtum mean in Latin?
fūrtum, a noun, means “a theft, robbery; thieving, the act of robbing; a stolen thing”.
What is the genitive of fūrtum?
The genitive singular is fūrtī. fūrtum is neuter, second declension.
How do you pronounce fūrtum?
In classical Latin, [ˈfuːr.tũː]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈfur.tum].
Where does fūrtum come from?
Proto-Indo-European *bʰer- → Proto-Indo-European *bʰṓr → Proto-Italic *fōr → Latin fūrtum.