verbfirst conjugation
explānō
explānō (present infinitive explānāre, perfect active explānāvī, supine explānātum)
Classical[ɛkˈspɫaː.noː]Ecclesiastical[ekˈsplaː.no]
Meaning
- to flatten or spread out
- to explain
Latīnē defined in Latin in our graded readers
apertē expōnō, interpretorexplānō -āre — in Evangelium secundum Matthaeum, ch. 11, 15
Conjugation conjugation 1
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | explānō | explānābam | explānābō | explānāvī | explānāveram | explānāverō explānārō |
| 2nd sg. | explānās | explānābās | explānābis | explānāvistī explānāstī | explānāverās explānārās | explānāveris |
| 3rd sg. | explānat | explānābat | explānābit | explānāvit | explānāverat explānārat | explānāverit explānārit |
| 1st pl. | explānāmus | explānābāmus | explānābimus | explānāvimus | explānāverāmus | explānāverimus explānārimus |
| 2nd pl. | explānātis | explānābātis | explānābitis | explānāvistis explānāstis | explānāverātis explānārātis | explānāveritis explānāritis |
| 3rd pl. | explānant | explānābant | explānābunt | explānāvērunt explānāvēre, explānārunt | explānāverant explānārant | explānāverint explānārint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | explānem | explānārem | explānāverim explānārim | explānāvissem explānāssem |
| 2nd sg. | explānēs | explānārēs | explānāverīs | explānāvissēs explānāssēs |
| 3rd sg. | explānet | explānāret | explānāverit explānārit | explānāvisset explānāsset |
| 1st pl. | explānēmus | explānārēmus | explānāverīmus explānārīmus | explānāvissēmus explānāssēmus |
| 2nd pl. | explānētis | explānārētis | explānāverītis explānārītis | explānāvissētis explānāssētis |
| 3rd pl. | explānent | explānārent | explānāverint explānārint | explānāvissent explānāssent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | explānor | explānābar | explānābor |
| 2nd sg. | explānāris explānāre | explānābāris explānābāre | explānāberis explānābere |
| 3rd sg. | explānātur | explānābātur | explānābitur |
| 1st pl. | explānāmur | explānābāmur | explānābimur |
| 2nd pl. | explānāminī | explānābāminī | explānābiminī |
| 3rd pl. | explānantur | explānābantur | explānābuntur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | explāner | explānārer |
| 2nd sg. | explānēris explānēre | explānārēris explānārēre |
| 3rd sg. | explānētur | explānārētur |
| 1st pl. | explānēmur | explānārēmur |
| 2nd pl. | explānēminī | explānārēminī |
| 3rd pl. | explānentur | explānārentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | explānā | explānāre |
| pres. 2nd pl. | explānāte | explānāminī |
| fut. 2nd sg. | explānātō | explānātor |
| fut. 3rd sg. | explānātō | explānātor |
| fut. 2nd pl. | explānātōte | — |
| fut. 3rd pl. | explānantō | explānantor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | explānāre | explānārī |
| perfect infinitive | explānāvisse explānāsse | explānātum esse |
| future infinitive | explānātūrum esse | explānātum īrī |
| present participle | explānāns explānante, explānantem, explānantēs, explānantī, explānantia, explānantibus, explānantis, explānantīs, explānantium | — |
| perfect participle | — | explānātus explānāta, explānātā, explānātae, explānātam, explānātārum, explānātās, explānātī, explānātōrum, explānātōs |
| future participle | explānātūrus explānātūra, explānātūrā, explānātūrae, explānātūram, explānātūrārum, explānātūrās, explānātūre, explānātūrī, explānātūrīs, explānātūrō, explānātūrōrum, explānātūrōs, explānātūrum | explānandus explānanda, explānandā, explānandae, explānandam, explānandārum, explānandās, explānande, explānandīs, explānandōrum, explānandōs |
gerundexplānandī, explānandō, explānandumsupineexplānātum, explānātū
ex-plāno, āvi, ātum, 1, v. a. *
I. Lit., to flatten or spread out:
suberi cortex in denos pedes undique explanatus, Plin. 16, 8, 13, § 34.—II. Trop., of speech, to make plain or clear, to explain (class.:
syn.: explico, expono, interpretor): qualis differentia sit honesti et decori, facilius intelligi quam explanari potest, Cic. Off. 1, 27, 94; cf. Quint. 5, 10, 4: rem latentem explicare definiendo, obscuram explanare interpretando, etc., Cic. Brut. 42, 152: explanare apertiusque dicere aliquid, id. Fin. 2, 19, 60: docere et explanare, id. Off. 1, 28, 101: aliquid conjecturā, id. de Or. 2, 69, 280: rem, id. Or. 24, 80: quem amicum tuum ais fuisse istum, explana mihi, Ter. Ph. 2, 3, 33: de cujus hominis moribus pauca prius explananda sunt, quam initium narrandi faciam, Sall. C. 4, 5.—Pass. impers.: juxta quod flumen, aut ubi fuerit, non satis explanatur, Plin. 6, 23, 26, § 97.—2. To utter distinctly:
et ille juravit, expressit, explanavitque verba, quibus, etc., Plin. Pan. 64, 3.—Hence, explānātus, a, um, P. a. (acc. to II.), plain, distinct (rare): claritas in voce, in lingua etiam explanata vocum impressio, i. e. an articulate pronunciation, Cic. Ac. 1, 5, 19: parum explanatis vocibus sermo praeruptus, Sen. de Ira, 1, 1, 4.—Adv. ex-plānāte, plainly, clearly, distinctly: scriptum, Gell. 16, 8, 3.—Comp.: ut definire rem cum explanatius, tum etiam uberius (opp. presse et anguste), Cic. Or. 33, 117.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
explānō āvī, ātus, āre
ex + planus, to make plain, make clear, explain : qualis differentia sit, etc.: rem definiendo: de hominis moribus pauca, S.: carmen, L.
Origins
- Proto-Indo-European*h₁éǵʰs
- Proto-Italic*eks
- Latinexplānō
Latin ex- Proto-Indo-European *pleth₂-? Proto-Indo-European *pel-? Proto-Indo-European *pleh₂- Proto-Indo-European *-nós Proto-Indo-European *pl̥h₂nós Proto-Italic *plānos Latin plānus Proto-Indo-European *-h₂ Proto-Indo-European *-éh₂ Proto-Indo-European *-yéti Proto-Indo-European *-eh₂yéti Proto-Indo-European *-h₂tiinflu. Proto-Italic *-ājō Proto-Italic *-āō Latin -ō Latin explānō From ex- + plānus + -ō.
Elsewhere
- Catalanexplanar
- Englishexplainfrom Middle French esplaner
- Portugueseexplanar
- Spanishesplanar
- Spanishexplanar
- Interlinguaexplanar
Italo-Romance
- Italianspianare
- Sicilianschianari