disserō1
Meaning
- to examine, argue, discuss, treat
Haec ego cum ipsīs philosophīs [tum] Athēnīs disserēbam.
These points I used to argue at Athens with the philosophers in person.55 BCE, Cicero, De oratore 1.57 - to lecture, to speak at length
Latīnē defined in Latin in our graded readers
Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Disserere · Disputare
Disserere (διερεῖν) means to express an opinion in a didactic form, and at the same time to explain the grounds of that opinion; but disputare (διαπυθέσθαι) in a polemical form, and to take into consideration the arguments against it, and with one’s opponent, whether an imaginary person or actually present, to weigh argument against argument, and ascertain on which side the balance of truth lies. The disserens takes only a subjective view of the question; but the disputans would come at a result of objective validity. Disserere, moreover, denotes a freer, disputare a more methodical discussion of the subject. Cic. Rep. iii. 16 i. 24. Fin. i. 9, 31. Orat. ii. 3, 13. (iv. 19.)
Conjugation conjugation 3
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | disserō | disserēbam | disseram | disseruī dissēvī | disserueram dissēveram | disseruerō dissēverō |
| 2nd sg. | disseris | disserēbās | disserēs | disseruistī dissēvistī | disseruerās dissēverās | disserueris dissēveris |
| 3rd sg. | disserit | disserēbat | disseret | disseruit dissēvit | disseruerat dissēverat | disseruerit dissēverit |
| 1st pl. | disserimus | disserēbāmus | disserēmus | disseruimus dissēvimus | disseruerāmus dissēverāmus | disseruerimus dissēverimus |
| 2nd pl. | disseritis | disserēbātis | disserētis | disseruistis dissēvistis | disseruerātis dissēverātis | disserueritis dissēveritis |
| 3rd pl. | disserunt | disserēbant | disserent | disseruērunt disseruēre, dissēvēre, dissēvērunt | disseruerant dissēverant | disseruerint dissēverint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | disseram | dissererem | disseruerim dissēverim | disseruissem dissēvissem |
| 2nd sg. | disserās | dissererēs | disseruerīs dissēverīs | disseruissēs dissēvissēs |
| 3rd sg. | disserat | dissereret | disseruerit dissēverit | disseruisset dissēvisset |
| 1st pl. | disserāmus | dissererēmus | disseruerīmus dissēverīmus | disseruissēmus dissēvissēmus |
| 2nd pl. | disserātis | dissererētis | disseruerītis dissēverītis | disseruissētis dissēvissētis |
| 3rd pl. | disserant | dissererent | disseruerint dissēverint | disseruissent dissēvissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | disseror | disserēbar | disserar |
| 2nd sg. | dissereris disserere | disserēbāris disserēbāre | disserēris disserēre |
| 3rd sg. | disseritur | disserēbātur | disserētur |
| 1st pl. | disserimur | disserēbāmur | disserēmur |
| 2nd pl. | disseriminī | disserēbāminī | disserēminī |
| 3rd pl. | disseruntur | disserēbantur | disserentur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | disserar | dissererer |
| 2nd sg. | disserāris disserāre | dissererēris dissererēre |
| 3rd sg. | disserātur | dissererētur |
| 1st pl. | disserāmur | dissererēmur |
| 2nd pl. | disserāminī | dissererēminī |
| 3rd pl. | disserantur | dissererentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | dissere | disserere |
| pres. 2nd pl. | disserite | disseriminī |
| fut. 2nd sg. | disseritō | disseritor |
| fut. 3rd sg. | disseritō | disseritor |
| fut. 2nd pl. | disseritōte | — |
| fut. 3rd pl. | disseruntō | disseruntor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | disserere | disserī |
| perfect infinitive | disseruisse dissēvisse | dissertum esse |
| future infinitive | dissertūrum esse | dissertum īrī |
| present participle | disserēns | — |
| perfect participle | — | dissertus disserita, disseritā, disseritae, disseritam, disseritārum, disseritās, disseritī, disseritōrum, disseritōs, disseritum, disseritus, disserta, dissertā, dissertae, dissertam, dissertārum, dissertās, disserte, dissertī, dissertīs, dissertō, dissertōrum, dissertōs, dissita, dissitā, dissitae, dissitam, dissitārum, dissitās, dissite, dissitī, dissitīs, dissitō, dissitōrum, dissitōs, dissitum, dissitus |
| future participle | dissertūrus dissertūra, dissertūrā, dissertūrae, dissertūram, dissertūrārum, dissertūrās, dissertūre, dissertūrī, dissertūrīs, dissertūrō, dissertūrōrum, dissertūrōs, dissertūrum, dissitūra, dissitūrā, dissitūrae, dissitūram, dissitūrārum, dissitūrās, dissitūre, dissitūrī, dissitūrīs, dissitūrō, dissitūrōrum, dissitūrōs, dissitūrum, dissitūrus | disserendus disserundus, disserenda, disserendā, disserendae, disserendam, disserendārum, disserendās, disserende, disserendīs, disserendōrum, disserendōs |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- disserendi elegantia
- logical minuteness, precision.
- disserendi praecepta tradere
- to teach logic.
- disserendi peritus et artifex
- an accomplished dialectician.
- disserendi artem nullam habere
- to know nothing of logic.
- disserendi spinae (Fin. 4. 28. 79)
- subtleties of logic; dilemmas.
- disserendi subtilitas (De Or. 1. 1. 68)
- dialectical nicety.
idonea mihi Laelii persona visa est, quae de amicitia ea ipsa dissereret, quae disputata ab eo meminisset Scaevola, Cic. Lael. 1, 4; cf. id. de Sen. 21, 78: nihil de ea re, Tac. A. 1, 6: seditiosa de aliqua re, id. ib. 3, 40: permulta de eloquentia cum Antonio, Cic. de Or. 2, 3, 13; cf.: haec cum ipsis philosophis, id. ib. 1, 13, 57: quae inter me et Scipionem de amicitia disserebantur, id. Lael. 10, 33: qui haec nuper disserere coeperunt, cum corporibus simul animos interire, id. ib. 4, 13: haec subtilius, id. ib. 5, 18: aliquid pluribus verbis in senatu, id. Fam. 12, 7; cf. Sall. J. 30 fin.: ea, quae disputavi, Cic. N. D. 3, 40, 95; cf. id. Fat. 5; id. Tusc. 1, 11, 23: ea lege, qua credo omnibus in rebus disserendis utendum esse, id. Rep. 1, 24: pauci bona libertatis incassum disserere, Tac. A. 1, 4; cf. id. ib. 6, 34; id. H. 3, 81: cujus negotii initium, ordinem, finem curatius disseram, id. A. 2, 27; cf. id. H. 2, 2 fin.: paucis instituta majorum domi militiaeque, quomodo rem publicam habuerint, etc., disserere, Sall. C. 5 fin. Kritz.; for the latter constr. with a rel. clause, cf. Quint. praef. § 22, and 1, 10, 22; and with acc. and inf.: malunt disserere, nihil esse in auspiciis, quam quid sit ediscere, Cic. Div. 1, 47, 105; id. Fin. 4, 1, 2 al.—Scipio triduum disseruit de re publica, Cic. Lael. 4, 14; so id. Rep. 1, 23 fin. et saep.; cf. also: consuetudo de omnibus rebus in contrarias partes disserendi, Cic. Tusc. 2, 3, 9: de Scripturis, Vulg. Act. 17, 2 et saep.—Pass. impers.: ut inter quos disseritur, conveniat, quid sit id, de quo disseratur, Cic. Fin. 2, 1 fin.—Less freq. for de, super aliqua re, Gell. 19, 1, 19.—ut memini Catonem anno ante quam est mortuus mecum et cum Scipione disserere, Cic. Lael. 3, 11; so, cum aliquo, id. Rep. 1, 21: ita disseruit: duas esse vias, etc., id. Tusc. 1, 30: in disserendo rudes, id. Rep. 1, 8; cf. id. ib. 3, 16; Quint. 12, 1, 35; 12, 2, 25 al.: causa disserendi, Cic. Tusc. 3, 3 fin.: ratio disserendi, id. Fat. 1; cf. id. Fin. 1, 7; id. Ac. 1, 8, 30; and: ars bene disserendi, id. de Or. 2, 38: adhibita disserendi elegantia, id. ib. 2, 2 fin.; cf.: disserendi subtilitas, id. de Or. 1, 15, 68 et saep. —Hence, dĭsertus, a, um (for dissertus. Cf.: difficultas laborque discendi disertam negligentiam reddidit. Malunt enim disserere, nihil esse in auspiciis, quam quid sit ediscere, Cic. Div. 1, 47, 105; and: disertus a disserendo dictus, Paul. ex Fest. p. 72, 15), P. a., skilful in speaking on a subject; clear, methodical in speaking; well-spoken, fluent (less than eloquens, eloquent: disertos cognosse me nonnullos, eloquentem adhuc neminem, etc., Cic. de Or. 1, 21; and id. Or. 5, 18; cf. also: facundus, loquax, dicax). disertorum oratione delenitus... utilitates non a sapientibus et fortibus viris sed a disertis et ornate dicentibus esse constitutae, Cic. de Or. 1, 9, 36; cf. id. Phil. 2, 39 fin.; id. Rep. 1, 3; Quint. 2, 3, 7 et saep.; Hor. Ep. 1, 5, 19; id. A. P. 370; Ov. M. 13, 228; id. Tr. 3, 11, 21; Mart. 9, 12, 16 et saep.—Cf. also, ora, Ov. Tr. 3, 11, 20; and poet., Arpi, because within its limits Cicero was born, Mart. 4, 55: leporum disertus puer, Cat. 12, 9: callidus et disertus homo, i. e. sagacious, shrewd, Ter. Eun. 5, 7, 10.—Comp., Cic. de Or. 3, 32, 129 (with eloquentior).—Sup., Cic. Phil. 2, 43, 111; id. de Or. 1, 54, 231; id. Brut. 91, 315; Cat. 49, 1.—illam orationem disertam sibi et oratoriam videri, fortem et virilem non videri, Cic. de Or. 1, 54, 231; cf. historia, id. Brut. 26: epilogus, id. Att. 4, 15, 4: verba, Ov. Pont. 3, 5, 8 al.; Quint. 1, 8, 4; cf. id. 2, 11, 5; 8 prooem. § 24; 8, 2, 21.—Comp.: sententia, Sen. Ep. 21.—Sup.: litterae, Cic. Att. 7, 2 fin.—Adv., clearly, expressly, distinctly; eloquently. Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
- Proto-Indo-European*dwóh₁
- Latindisserō
Proto-Indo-European *trísinflu. Proto-Indo-European *d(w)is- Proto-Italic *dis- Latin dis- Latin serō Latin disserō From dis- + serō (“to join, bind together”).
In English words that came into English from disserō
- dissertationdissertātiō
- dissertdissertus
- dissertatedissertātus