dīmittō
Meaning
- to send away, send forth, send off, dismiss, let go
“Seu vōs Hesperiam magnam Sāturniaque arva, sīve Erycīs fīnīs rēgemque optātis Acestēn, auxiliō tūtōs dīmittam, opibusque iuvābō.” “Whatever your choices – great Hesperia and the fields of Saturn, or the land of Eryx and King Acestes – I shall send [you] forth with protective escorts, and help with supplies.” – Queen Dido
29 BCE – 19 BCE, Vergilius, Aeneis 1.569–571 - to renounce, give up, abandon, forego, forsake
audi fili mi disciplinam patris tui et ne dimittas legem matris tuae
My son, hear the instruction of thy father, and forsake not the law of thy mother.Late 4th century, Jerome [et al.], transl., edited by Roger Gryson, Biblia Sacra: Iuxta Vulgatam Versionem (Vulgate), 5th edition, Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, published 2007, →ISBN, Proverbiorum 1:8, page 958: - to pardon, forgive, condone
Iesus autem dicebat: Pater dimitte illis non enim sciunt quid faciunt
Jesus then said, “Father, forgive them, for they know not what they do.”Late 4th century, Jerome [et al.], transl., edited by Roger Gryson, Biblia Sacra: Iuxta Vulgatam Versionem (Vulgate), 5th edition, Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, published 2007, →ISBN, Lucam 23:34, page 1654:
Latīnē defined in Latin in our graded readers
ā mē mittō, īre iubeō; dominus servum dīmittit.in variās partēs mittōabīre sinōdīmissīs cōpiīs = cōpiās domum īre iubetChoosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Mittere · Legare · Amittere · Dimittere · Omittere
1. Mittere μεθεῖναι is the general expression, to send; legare (from λέγω) has a special political meaning, to delegate. The missus makes his appearance as a servant or messenger; the legatus, as a representative. 2. Amittere and dimittere mean to let go any thing already in one’s possession; amittere, against one’s will, as to lose; dimittere, after having used it, as to dismiss; whereas omittere means to let anything pass by, without taking possession of it; to speak with precision, Amittimus inviti et casu, omittimus volentes et sponte. Hence amittere occasionem means, to let slip an opportunity, so as not to be able to take advantage of it, from negligence; whereas omittere occasionem means, to renounce an opportunity, so as not to wish to take advantage of it, from attaching little value to it. Vitam amittere means, to lose one’s life; vitam omittere, to sacrifice it. (iii. 285.)
Conjugation conjugation 3
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | dīmittō | dīmittēbam | dīmittam | dīmīsī | dīmīseram | dīmīserō |
| 2nd sg. | dīmittis | dīmittēbās | dīmittēs | dīmīsistī | dīmīserās | dīmīseris |
| 3rd sg. | dīmittit | dīmittēbat | dīmittet | dīmīsit | dīmīserat | dīmīserit |
| 1st pl. | dīmittimus | dīmittēbāmus | dīmittēmus | dīmīsimus | dīmīserāmus | dīmīserimus |
| 2nd pl. | dīmittitis | dīmittēbātis | dīmittētis | dīmīsistis | dīmīserātis | dīmīseritis |
| 3rd pl. | dīmittunt | dīmittēbant | dīmittent | dīmīsērunt dīmīsēre | dīmīserant | dīmīserint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | dīmittam | dīmitterem | dīmīserim | dīmīsissem |
| 2nd sg. | dīmittās | dīmitterēs | dīmīserīs | dīmīsissēs |
| 3rd sg. | dīmittat | dīmitteret | dīmīserit | dīmīsisset |
| 1st pl. | dīmittāmus | dīmitterēmus | dīmīserīmus | dīmīsissēmus |
| 2nd pl. | dīmittātis | dīmitterētis | dīmīserītis | dīmīsissētis |
| 3rd pl. | dīmittant | dīmitterent | dīmīserint | dīmīsissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | dīmittor | dīmittēbar | dīmittar |
| 2nd sg. | dīmitteris dīmittere | dīmittēbāris dīmittēbāre | dīmittēris dīmittēre |
| 3rd sg. | dīmittitur | dīmittēbātur | dīmittētur |
| 1st pl. | dīmittimur | dīmittēbāmur | dīmittēmur |
| 2nd pl. | dīmittiminī | dīmittēbāminī | dīmittēminī |
| 3rd pl. | dīmittuntur | dīmittēbantur | dīmittentur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | dīmittar | dīmitterer |
| 2nd sg. | dīmittāris dīmittāre | dīmitterēris dīmitterēre |
| 3rd sg. | dīmittātur | dīmitterētur |
| 1st pl. | dīmittāmur | dīmitterēmur |
| 2nd pl. | dīmittāminī | dīmitterēminī |
| 3rd pl. | dīmittantur | dīmitterentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | dīmitte | dīmittere |
| pres. 2nd pl. | dīmittite | dīmittiminī |
| fut. 2nd sg. | dīmittitō | dīmittitor |
| fut. 3rd sg. | dīmittitō | dīmittitor |
| fut. 2nd pl. | dīmittitōte | — |
| fut. 3rd pl. | dīmittuntō | dīmittuntor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | dīmittere | dīmittī |
| perfect infinitive | dīmīsisse | dīmissum esse |
| future infinitive | dīmissūrum esse | dīmissum īrī |
| present participle | dīmittēns | — |
| perfect participle | — | dīmissus dīmissa, dīmissā, dīmissae, dīmissam, dīmissārum, dīmissās, dīmisse, dīmissī, dīmissīs, dīmissō, dīmissōrum, dīmissōs |
| future participle | dīmissūrus dīmissūra, dīmissūrā, dīmissūrae, dīmissūram, dīmissūrārum, dīmissūrās, dīmissūre, dīmissūrī, dīmissūrīs, dīmissūrō, dīmissūrōrum, dīmissūrōs, dīmissūrum | dīmittendus dīmittundus, dīmittunda, dīmittundā, dīmittundae, dīmittundam, dīmittundārum, dīmittundās, dīmittunde, dīmittundī, dīmittundīs, dīmittundō, dīmittundōrum, dīmittundōs, dīmittundum |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- dimittere senatum
- to dismiss the senate.
- e manibus dimittere
- to let go from one's hands.
- dimittere exercitum
- to disband an army.
- dimittere e manibus hostes
- to let the enemy escape.
- impunitum aliquem dimittere
- to let a person go scot-free.
- fortunam ex manibus dimittere
- to let success slip through one's fingers.
- victoriam exploratam dimittere
- to let a sure victory slip through one's hands.
- hostem e manibus non dimittere
- to not let the enemy escape.
2 more phrases
- concilium indicere, habere, dimittere
- to fix the day for, to hold, to dismiss a meeting.
- occasionem praetermittere, amittere (through carelessness), omittere (deliberately), dimittere (through indifference)
- to lose, let slip an opportunity.
Naevius pueros circum amicos dimittit, Cic. Quint. 6, 2: consules designatos circum provincias, Suet. Aug. 64: litteras circum municipia, Caes. B. C. 3, 22, 1; cf.: litteras circa praefectos, Liv. 42, 51: litteras per omnes provincias, Caes. B. C. 3, 79, 4; with which cf.: nuntios per agros, id. B. G. 6, 31, 2: librum per totam Italiam, Plin. Ep. 4, 7, 2: edicta per provincias, Suet. Galb. 10: certos per litora, Verg. A. 1, 577 et saep.: nuntios tota civitate Aeduorum, Caes. B. G. 7, 38, 9: nuntios in omnes partes, id. ib. 4, 19, 2; 4, 34, 5; cf. ib. 5, 49, 8; and poet.: aciem (i. e. oculos) in omnes partes, Ov. M. 3, 381: praefectos in finitimas civitates, Caes. B. G. 3, 7, 3; cf.: Manlium Faesulas, Sall. C. 27 et saep.: nuntios ad Centrones, etc., Caes. B. G. 5, 39, 1; so with ad, id. ib. 6, 34, 8; id. B. C. 1, 52 fin. al.: legatos quoquoversus, id. B. G. 3, 23, 2; 7, 4, 5; id. B. C. 1, 36, 2: dimissos equites pabulandi causa, id. ib. 1, 80, 3; cf. equitatum, id. B. G. 7, 71, 5: omnem ab se equitatum, id. ib. § 1.—Trop.: animum ignotas in artes, Ov. M. 8, 188, directs, applies (al. demittit).— dimisit circum omnes propinquas regiones, Caes. B. C. 3, 112, 6: per provincias, Liv. 29, 37: ad amicos, Cic. Tull. Fragm. § 22; cf.: in omnes partis, Caes. B. G. 6, 43, 1.—senatu dimisso, Cic. Lael. 3, 12: senatum, Cic. Verr. 2, 4, 65: concilium, id. Leg. 2, 12, 31; id. Vatin. 2, 5; Caes. B. G. 1, 18; 1, 31; id. B. C. 1, 32, 4 et saep.; cf. conventum, Sall. C. 21 fin.: exercitum (a standing military t. t.; cf. Vell. 2, 52, 4), Caes. B. C. 1, 2, 6; 1, 9, 5 et saep.: plures manus (with diducere, and opp. continere manipulos ad signa), Caes. B. G. 6, 34, 5: delectum, Plaut. Rud. 4, 8, 15: convivium, to break up, Liv. 36, 29; Tac. A. 15, 30 et saep.aliquem ab se et amandare in ultimas terras, Cic. Sull. 20, 57; so, aliquem ab se, id. Fam. 13, 63; Nep. Att. 4, 2: discedentem aliquem non sine magno dolore, id. ib. 12, 18 fin.: aliquos aequos placatosque, id. Or. 10, 34; so, aliquem incolumem, Caes. B. C. 1, 18, 4; 1, 23, 3: ex custodia, Liv. 23, 2, 14: e carcere, Just. 21, 1, 5: impunitum, Sall. C. 51, 5: saucium ac fugatum, Nep. Hann. 4: neminem nisi victum, id. ib. 3 et saep.; cf.: aliquem ludos pessumos, i. e. pessime ludificatum, Plaut. Rud. 3, 5, 12: uxorem, i. e. to put her away, repudiate her, Suet. Aug. 63 al.: Cossutia dimissa, quae desponsata fuerat, etc., id. Caes. 1: sponsam intactam, id. Aug. 62: cf. also: aliquam e matrimonio, Suet. Tib. 49; v. also under no. B.: creditorem, i. e. to pay him, Dig. 31, 72: debitorem, i. e. to forgive him the debt, ib. 50, 9, 4: equos, in order to fight on foot, Tac. Agr. 37 fin.; Verg. A. 10, 366; but also in order to flee, Caes. B. C. 3, 69 fin.: hostem ex manibus, id. ib. 1, 64, 2; 3, 49, 2; cf. also: Demosthenem (i. e. his orations) e manibus, to put out of one's hands, to lay down, Cic. Or. 30; cf.: istos sine ulla contumelia dimittamus, id. de Or. 3, 17, 64: milites, in oppidum, Caes. B. C. 1, 21, 2: a turpissima suspicione, to free, relieve, Petr. 13, 4.—Absol.: dimittam, ut te velle video, Plaut. Trin. 4, 2, 106; Cic. de Or. 1, 28; Quint. 11, 3, 86 al. —eum locum, quem ceperant, to abandon, desert, Caes. B. C. 1, 44, 4: Italiam, id. ib. 1, 25, 4: ripas, id. B. G. 5, 18 fin.: complura oppida, Hirt. B. G. 8, 5: provinciam, Liv. 40, 43: captam Trojam, Ov. M. 13, 226 et saep.: fortunas morte, Cic. Tusc. 1, 6, 12; cf. patrimonium, id. Caecin. 26 fin.: speratam praedam ex manibus, Caes. B. G. 6, 8, 1: signa ex metu, id. B. C. 3, 69 fin.; cf. arma, Sen. Ep. 66 fin.; Luc. 3, 367 et saep.— Esp.: dimissis manibus, with hands relaxed, i. e. in all haste: ibi odos dimissis manibus in caelum volat, Plaut. Ps. 3, 2, 52; cf.: dimissis pedibus, id. ib. v. 54: dimissis manibus fugere domum, id. Ep. 3, 1, 16.— ista philosophia, quae nunc prope dimissa revocatur, Cic. Ac. 2, 4, 11: rem saepius frustra tentatam, Caes. B. C. 1, 26 fin.: exploratam victoriam, id. B. G. 7, 52, 2: oppugnationem, id. ib. 7, 17, 4; id. B. C. 3, 73, 1: occasionem rei bene gerendae, id. B. G. 5, 57, 1; cf. id. B. C. 1, 72, 4; 3, 25, 4: rei gerendae facultatem, id. ib. 1, 28, 2; 3, 97, 1: omnem rei frumentariae spem, id. ib. 1, 73, 1: condiciones pacis, id. ib. 1, 26, 2: principatum, id. B. G. 6, 12, 6: tempus, id. ib. 2, 21 fin.; Cic. de Or. 2, 21, 89: suum jus (opp. retinere), id. Balb. 13, 31: vim suam, id. Fam. 9, 12: libertatem; id. Planc. 34 fin.: amicitias, id. Lael. 21: commemorationem nominis nostri, id. Arch. 11 fin.: quaestionem, Cic. Verr. 2, 2, 30: curam, id. Att. 14, 11; Tac. Or. 3: praeterita, instantia, futura pari oblivione, id. H. 3, 36: matrimonia, Suet. Calig. 25: fugam, Verg. A. 11, 706: coeptum iter, Ov. M. 2, 598: cursus, id. ib. 11, 446 et saep.: tantam fortunam ex manibus, Caes. B. G. 6, 37 fin.: studium et iracundiam suam rei publicae dimittere, i. q. condonare, to sacrifice to the good of the state, id. B. C. 3, 69, 3; cf.: tributa alicui, i. e. to remit, Tac. H. 3, 55: laudibus nomen alicujus in longum aevum, to transmit, Luc. 1, 448: dimissum quod nescitur, non amittitur, is foregone, not lost, Pub. Syr. 138 (Rib.).Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
- Proto-Indo-European*dwóh₁
- Latindīmittō
Proto-Indo-European *trísinflu. Proto-Indo-European *d(w)is- Proto-Italic *dis- Latin dī- Proto-Indo-European *mey-? Proto-Indo-European *meyth₂- Proto-Indo-European *-eti Proto-Indo-European *méyth₂eti Proto-Italic *meitō Old Latin mītō Latin mittō Latin dīmittō From dī- + mittō (“to cause to go, let go, send, send off, despatch”).
- Catalandimitir
- Catalandemetre
- Englishdismiss
- Frenchdémettre
- Italiandimettere
- Portuguesedemitir
- Spanishdimitir
- Galiciandimitir
- Piedmontesedimëtte