verbfirst conjugation
damnō
damnō (present infinitive damnāre, perfect active damnāvī, supine damnātum)
Classical[ˈdam.noː]Ecclesiastical[ˈdam.no]
№ 751 of the 1,000 commonest wordsMille Verba core vocabulary
Meaning
- to discredit, find fault, disapprove, reject
- to bind, oblige
- to sentence someone to a punishment, declare guilty, condemn, damn, doom, convict, judge
Damnabuntur ineternum cum suis magistris, qui per literas veniarum securos sese credunt de sua salute.
Those who believe that they can be certain of their salvation because they have indulgence letters will be damned eternally, along with their teachers.1517, Martin Luther, Disputatio pro declaratione virtutis indulgentiarum: - to condemn, censure
Augustinus
God does not love to condemn, but to save.
Latīnē defined in Latin in our graded readers
iūdex eum quī malum fēcit pūnit et damnat.damnō -āre — in Mille Verba, Urbs et Aedificia
nocentem prōnūntiōdamnō -āre — in IVLIANVS II: Imperium, ch. 1
reum iūdicō, morte condemnōdamnō -āre — in Evangelium secundum Matthaeum, ch. 25
ad poenam addīcōdamnō -āre — in Evangelium secundum Marcum, ch. 16, 20
Conjugation conjugation 1
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | damnō | damnābam | damnābō | damnāvī | damnāveram damnāram | damnāverō damnārō |
| 2nd sg. | damnās | damnābās | damnābis | damnāvistī damnāstī | damnāverās damnārās | damnāveris damnāris |
| 3rd sg. | damnat | damnābat | damnābit | damnāvit damnāt | damnāverat damnārat | damnāverit damnārit |
| 1st pl. | damnāmus | damnābāmus | damnābimus | damnāvimus damnāmus | damnāverāmus damnārāmus | damnāverimus damnārimus |
| 2nd pl. | damnātis | damnābātis | damnābitis | damnāvistis damnāstis | damnāverātis damnārātis | damnāveritis damnāritis |
| 3rd pl. | damnant | damnābant | damnābunt | damnāvērunt damnārunt, damnāvēre | damnāverant damnārant | damnāverint damnārint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | damnem | damnārem | damnāverim damnārim | damnāvissem damnāssem |
| 2nd sg. | damnēs | damnārēs | damnāverīs damnārīs | damnāvissēs damnāssēs |
| 3rd sg. | damnet | damnāret | damnāverit damnārit | damnāvisset damnāsset |
| 1st pl. | damnēmus | damnārēmus | damnāverīmus damnārīmus | damnāvissēmus damnāssēmus |
| 2nd pl. | damnētis | damnārētis | damnāverītis damnārītis | damnāvissētis damnāssētis |
| 3rd pl. | damnent | damnārent | damnāverint damnārint | damnāvissent damnāssent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | damnor | damnābar | damnābor |
| 2nd sg. | damnāris damnāre | damnābāris damnābāre | damnāberis damnābere |
| 3rd sg. | damnātur | damnābātur | damnābitur |
| 1st pl. | damnāmur | damnābāmur | damnābimur |
| 2nd pl. | damnāminī | damnābāminī | damnābiminī |
| 3rd pl. | damnantur | damnābantur | damnābuntur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | damner | damnārer |
| 2nd sg. | damnēris damnēre | damnārēris damnārēre |
| 3rd sg. | damnētur | damnārētur |
| 1st pl. | damnēmur | damnārēmur |
| 2nd pl. | damnēminī | damnārēminī |
| 3rd pl. | damnentur | damnārentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | damnā | damnāre |
| pres. 2nd pl. | damnāte | damnāminī |
| fut. 2nd sg. | damnātō | damnātor |
| fut. 3rd sg. | damnātō | damnātor |
| fut. 2nd pl. | damnātōte | — |
| fut. 3rd pl. | damnantō | damnantor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | damnāre | damnārī |
| perfect infinitive | damnāvisse damnāsse | damnātum esse |
| future infinitive | damnātūrum esse | damnātum īrī |
| present participle | damnāns | — |
| perfect participle | — | damnātus damnāta, damnātā, damnātae, damnātam, damnātārum, damnātās, damnātī, damnātōrum, damnātōs |
| future participle | damnātūrus damnātūra, damnātūrā, damnātūrae, damnātūram, damnātūrārum, damnātūrās, damnātūre, damnātūrī, damnātūrīs, damnātūrō, damnātūrōrum, damnātūrōs, damnātūrum | damnandus damnanda, damnandā, damnandae, damnandam, damnandārum, damnandās, damnande, damnandīs, damnandōrum, damnandōs |
gerunddamnandī, damnandō, damnandumsupinedamnātum, damnātū
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- damno affici
- to suffer loss, harm, damage.
- decem milibus aeris damnari
- to be fined 10,000 asses.
- voti damnari, compotem fieri
- to have to pay a vow; to obtain one's wish.
- capitis or capite damnare aliquem
- to condemn some one to death.
- lege Plautia damnari (Sall. Cat. 31. 4)
- to be condemned under the Lex Plautia.
damno (in vulg. lang. and late Lat. sometimes dampno), āvi, ātum, 1, v. a. damnum.
I. Gen., to occasion loss or damage to, to harm, damage = damno afficere:
pauperibus parcere, divites damnare atque domare, Plaut. Trin. 4, 1, 10.— II. Esp. [cf. damnum, II.] a judicial t. t., to condemn, doom, sentence one to any punishment = condemno, v. Cic. Or. 49, 166 (opp. to absolvere, liberare, dimittere; cf. also condemno, culpo, improbo; common and classical).—Constr. with acc. of person, either alone or with gen., abl., de, in, ad, etc., of the crime and punishment: damnatur aliquis crimine vel judicio, sed sceleris, parricidii, etc., Lachm. ad Lucr. 2, p. 273 sq.; cf. Munro, ad Lucr. 4, 1183: Zumpt, Gr. § 446 sq.; Roby, Gr. § 1199 sq.
(a). With acc. pers. alone:
ergo ille damnatus est: neque solum primis sententiis, quibus tantum statuebant judices, damnarent an absolverent, sed etiam illis, etc., Cic. de Or. 1, 54, 231; id. Rosc. Am. 39, 114: censoris judicium nihil fere damnato nisi ruborem affert, id. Rep. 4, 6 (fragm. ap. Non. 24, 9): ego accusavi, vos damnastis, Dom. Afer ap. Quint. 5, 10, 79 et saep. —Transf., of things: causa judicata atque damnata, Cic. Rab. perd. 4; id. Clu. 3.—(b). With acc. pers. and gen. (criminis or poenae):
ambitus damnati, Caes. B. C. 3, 1, 4; Cic. Brut. 48 fin.: furti, id. Flacc. 18, 43: injuriarum, Cic. Verr. 2, 5, 41 fin.: majestatis, id. Phil. 1, 9, 23: peculatus, Cic. Verr. 1, 13, 39: rei capitalis, id. de Sen. 12, 42; sceleris conjurationisque, Cic. Verr. 2, 5, 5 Zumpt N. cr., et saep.: capitis, Caes. B. C. 3, 83, 4; 3, 110, 4: octupli, Cic. Verr. 2, 3, 11, § 28: absentem capitalis poenae, Liv. 42, 43, 9; cf.: crimine falso damnari mortis, Verg. A. 6, 430.—(g). With abl.:
ut is eo crimine damnaretur, Cic. Verr. 2, 4, 45; so, capite, id. Tusc. 1, 22 al.: morte, Sen. Herc. Oet. 888: tertiā parte agri, Liv. 10, 1, 3: pecuniā, Just. 8, 1, 7; cf.: Milo Clodio interfecto eo nomine erat damnatus, on that account, Caes. B. C. 3, 21, 4; morti (abl.) damnare, Liv. 4, 37, 6, v. Weissenb. ad loc.—(d). With de:
de majestate damnatus, Cic. Verr. 1, 13, 39: de vi et de majestate, id. Phil. 1, 9: de vi publica, Tac. A. 4, 13 al.; cf. quibus de causis damnati, Val. Max. 8, 1 init.—(ε) With in or ad: nec in metallum damnabuntur, nec in opus publicum, vel ad bestias, Dig. 49, 18, 3: ad mortem, Tac. A. 16, 21; ad extremum supplicium, id. ib. 6, 38: Suet. Cal. 27; id. Ner. 31.— (ζ) With ut, Tac. A. 2, 67.—(η) With quod: Athenienses Socratem damnaverunt quod novam religionem introducere videbatur, Val. Max. 1, 1, 7, ext. 7: Baebius est damnatus, quod milites praebuisset, etc., Liv. 45, 31, 2.—(θ) With cur: damnabantur cur jocati essent, Spart. Sev. 14, § 13.B. Transf.
1. To bind or oblige one's heir by last will and testament to the performance of any act.—Constr. with ut, ne, or the inf.:
si damnaverit heredem suum, ut, etc., Dig. 12, 6, 26; with ne, ib. 8, 4, 16; with inf.: heredem dare, etc., ib. 30, 12: Hor. S. 2, 3, 86.2. In a non-legal sense, to condemn, censure, judge: (with acc. pers. and gen. or abl.) aliquem summae stultitiae, Cic. Part. 38, 134:
damnatus longi Sisyphus laboris, Hor. Od. 2, 14, 19: stultitiaeque ibi se damnet (amator), Lucr. 4, 1179: damnare aliquem voti (poet. and late Lat., voto, votis), to condemn one to fulfil his vow, i. e. by granting his prayer (not in Cic.): damnabis tu quoque votis, Verg. E. 5, 80, Serv. and Heyne: voto, Sisenn. ap. Non. 277, 11: voti, Liv. 10, 37 fin.; 27, 45: voto damnatus, Hyg. Astr. 2, 24; Lact. Fab. 10, 8 (cf.: voti, Titin. and Turpil. ap. Non. 277, 6 and 10; Titin. Fr. 153; Turpil. Fr. 128 Ribb.): morti, Lucr. 6, 1231; cf.: Stygio caput damnaverat Orco, Verg. A. 4, 699: damnati turis acervi, devoted to the gods below, Stat. S. 2, 21 et saep.; cf. also: quem damnet (sc. leto) labor, Verg. A. 12, 727 Heyne: damnare eum Senecam et invisum quoque habere, to condemn, censure, disapprove, Quint. 10, 1, 125: videntur magnopere damnandi, qui, etc., id. 5, 1, 2: debitori suo creditor saepe damnatur, Sen. Ben. 6, 4, 4.—Of inanimate objects, to condemn, reject: ne damnent quae non intelligunt, id. 10, 1, 26; cf. id. 10, 4, 2; 11, 3, 70 et saep.—Part. fut. pass. as subst.: quem non puduisset damnanda committere, Plin. Ep. 3, 9, 5.II. Of the plaintiff, to seek or effect a person's condemnation (rare): quem ad recuperatores modo damnavit Plesidippus, Plaut. Rud. 5, 1, 2; Varr. R. R. 2, 2, 6:
Verrem, quem M. Cicero damnaverat, Plin. 34, 2, 3, § 6; Liv. 7, 16, 9; cf. condemno, no. II., and condemnator, no. II.—Hence,damnātus, a, um, P. a. I. Prop., condemned:
dicet damnatas ignea testa manus, Prop. 5, 7, 38.—II. Meton. (effectus pro causa), reprobate, criminal:
quis te miserior? quis te damnatior? Cic. Pis. 40: damnati lingua vocem habet, vim non habet, Pub. Syr. 142 (Ribb.).—B. Hateful, wretched:
damnatae noctes, Prop. 4, 12 (5, 11 M.), 15.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
damnō āvī, ātus, āre
damnum, to adjudge guilty, condemn, convict : reum: damnarent an absolverent: delicta mariti, i. e. believe him guilty , O.: causa damnata, decided unfavorably : contra edictum fecisse damnari: ambitūs damnatus, Cs.: furti: eo crimine damnari: Clodio interfecto, eo nomine erat damnatus, Cs.: existimatione damnatus, by public opinion : de maiestate damnatus: damnatus, quod praebuisset, etc., L.: ducent damnatum domum, will condemn and drag home (as a fraudulent debtor), T.: damnatum poenam sequi oportebat, if convicted , Cs. — To sentence, doom : capitis, Cs.: octupli damnari, mulcted : absentem capitalis poenae, L.: falso damnati crimine mortis, V.: longi laboris, H.: tertiā parte agri, L.: morti, L.: a Popilio decem milibus aeris, i. e. prosecuted by P., and fined , L.: gladiatorum dare centum Damnati paria, i. e. bound by the will , H.— To condemn, blame, disapprove, reject : nimios amores, O.: facto damnandus in uno, O.: sua lumina, the evidence of , O.: consilium, Cu.— To consecrate, devote, condemn as a sacrifice : caput Orco, V.: Quem damnet labor (sc. leto), V.—With voti (poet. also votis ), to grant one's prayer (and thus exact fulfilment of a vow): dixit nunc demum se voti esse damnatum, N.: ut damnarentur ipsi votorum, L.: damnabis tu quoque votis (agricolas), V.
Origins
- Proto-Indo-European*deh₂-
- Latindamnō
Proto-Indo-European *deh₂p-der. Proto-Indo-European *dh₂pnóm Proto-Italic *dapnom Latin damnum Proto-Indo-European *-h₂ Proto-Indo-European *-éh₂ Proto-Indo-European *-yéti Proto-Indo-European *-eh₂yéti Proto-Indo-European *-h₂tiinflu. Proto-Italic *-ājō Proto-Italic *-āō Latin -ō Latin damnō From damnum (“damage, injury”) + -ō.
Descendants
- Catalandanyar
- Englishdamn
- Italiandannare
- Occitandamnar
- Portuguesedanarfrom Old Galician-Portuguese danar
- Spanishdañarfrom Old Spanish dannar
- Romaniandăuna
- Frenchdamner
- Romaniandamnafrom French damner
- Asturiandañar