noun · masculinefourth declension
cultus
cultus m (genitive cultūs)
Classical[ˈkʊɫ.tʊs]Ecclesiastical[ˈkul.tus]
Meaning
- masculinecultivation, tilling (the act of tilling or cultivating)
- masculinehonoring; worship, reverence, adoration, veneration; loyalty (the act of showing honor or giving worship to)
- masculinecult, sect (a religious group)
- masculinecivilization, culture, style; elegance, polish, refinement (care directed to the refinement of life, cultural pursuit)
- masculinestyle of dress, external appearance, clothing, attire; ornament, decoration, splendor
- masculinerarelabor, care, cultivation, culture
- masculineraretraining, education, culture
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | cultus | cultūs |
| genitive | cultūs | cultuum |
| dative | cultuī | cultibus |
| accusative | cultum | cultūs |
| ablative | cultū | cultibus |
| vocative | cultus | cultūs |
cultus, a, um, Part. and P. a., from 1. colo.
cultus, ūs, m. 1. colo.
I. Prop., a laboring at, labor, care, cultivation, culture (rare):
quod est tam asperum saxetum, in quo agricolarum cultus non elaboret? Cic. Agr. 2, 25, 66: agricolae, id. Leg. 1, 1, 1: agrorum, Liv. 4, 12, 7; Quint. prooem. § 26; cf. id. 8, 3, 75: (oves) neque sustentari neque ullum fructum edere ex se sine cultu hominum et curatione possent, Cic. N. D. 2, 63, 158; cf.: cultus et curatio corporis, id. ib. 1, 34, 94: omnis cultus fructusque Cereris in iis locis interisse, Cic. Verr. 2, 4, 51, § 114.—II. Trop.
A. In gen. (also rare), training, education, culture:
malo cultu corruptus, Cic. Part. Or. 26, 91: animi, mental discipline, id. Fin. 5, 19, 54; cf.: recti cultus pectora roborant, Hor. C. 4, 4, 34; id. Ep. 2, 2, 123: litterarum, Just. 9, 8, 18; Gell. 14, 6, 1: quos (barbaros reges) nulla eruditio, nullus litterarum cultus imbuerat, Sen. Ira, 3, 17, 1: quid tam dignum cultu atque labore ducamus (sc. quam vocem)? Quint. 2, 16, 17.—B. In partic.
1. An honoring, reverence, adoration, veneration:
philosophia nos primum ad deorum cultum erudivit, Cic. Tusc. 1, 26, 64; id. Inv. 2, 53, 161; Ov. M. 2, 425: exquisitus religionis cultus, Val. Max. 5, 2, 1; 4, 4, 4.— In plur.: justis ac piis, Lact. 4, 3: de adventu regis et cultu sui, Tac. A. 2, 58.— Far more freq. and class. in prose and poetry, 2. Care directed to the refinement of life (opp. to a state of nature), i. e. arrangements for living, style, manner of life, culture, cultivation, elegance, polish, civilization, refinement, etc.:
homines a ferā agrestique vitā ad humanum cultum civilemque deducere, Cic. de Or. 1, 8, 33; cf.: eadem mediocritas ad omnem usum cultumque vitae transferenda est. id. Off. 1, 39, 140: (Belgae) a cultu atque humanitate provinciae longissime absunt, Caes. B. G. 1, 1; cf. id. ib. 1, 31; Verg. A. 5, 730; and in plur.: cultusque artesque virorum, Ov. M. 7, 58: liberalis, Liv. 45, 28, 11: humilis, id. 1, 39, 3: agrestis et rusticus, id. 7, 4, 6; cf. feri, Hor. C. 1, 10, 2: multas (artes) ad animorum corporumque cultum ... invexit, Liv. 39, 8, 3: regio victu atque cultu aetatem agere, Sall. C. 37, 6; so with victus, Cic. Fam. 9, 3, 1; Caes. B. G. 6, 24; Nep. Alcib. 11, 4 al.; cf. of improvement, cultivation of mind: animi cultus ille erat ei quasi quidam humanitatis cibus, Cic. Fin. 5, 19, 54: non mores patrios solum, sed etiam cultum vestitumque mutavit, Nep. Paus. 3, 1. —In a bad sense, luxury, voluptuousness, wantonness: libido stupri, ganeae ceterique cultūs non minor incesserat, sensual indulgences, Sall. C. 13, 3; cf.: cultus ac desidia imperatoris, Liv. 29, 21, 13.—b. Transf., of ornaments of style:
in verbis effusiorem, ut ipsi vocant, cultum adfectaverunt, Quint. 3, 8, 58; so id. 2, 5, 23; 10, 1, 124 al.—3. Style of dress, external appearance, clothing, dress, garb, apparel, attire; esp. ornament, decoration, splendid dress, splendor (so most freq.):
aequato omnium cultu, Liv. 34, 4, 12: pastoralis, Vell. 1, 2: quam maxime miserabilis, Sall. J. 33, 1; Tert. Hab. Mul. 3: regius, Nep. Dat. 3, 1: militaris, Liv. 29, 19, 11: incinctus Gabino cultu, id. 10, 7, 3: justo mundior, id. 8, 15, 7: amoenior, id. 4, 44, 11 et saep.; Vell. 2, 40; Quint. 8, prooem. § 20; Suet. Caes. 44 et saep.; Hor. C. 1, 8, 16; 4, 9, 15; Ov. M. 3, 609 et saep.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
cultus adj. with comp. and sup.
P. of colo, cultivated, tilled: ager cultissimus: fundus, H.: materia: cultiora loca, Cu.—Fig., neat, tidy, well-dressed: bene puella, O.: femina cultissima, O. — Polished, elegant, cultivated: animi: cultiora tempora, Cu.: carmina, O.
cultus ūs, m
COL-, labor, care, cultivation, culture: agricolarum: agrorum, L.: fructum edere sine cultu hominum: corporis: frequens, constant, V.: praediscere patrios cultūs, traditional methods of husbandry, V.—Fig., training, education, culture: malo cultu corruptus: animi, mental discipline: pueritiae, means of education, S.: honestarum artium, Ta.: Recti cultūs, H.: Quīs neque mos neque cultus erat, civilization, V.—Style, care, way of life, cultivation, civilization, refinement, luxury: a cultu provinciae abesse, Cs.: humanus civilisque: (sequar) cultūs artīsque locorum, O.: lubido ganeae ceterique cultūs, dissipation, S.: in neutram partem cultūs miser, i. e. neither by gluttony nor by stinginess, H.—An honoring, reverence, adoration, veneration: deorum: cultu venerantur numina, O.: sui, Ta.: meus, for me, Ta.—Attire, dress, garb: miserabilis, S.: forma viri miseranda cultu, V.: virilis, H.: Dianae, O.: nulla cultūs iactatio, display in armor, Ta.: cultūs dotales, bridal array, Ta.
Origins
Descendants
- Catalanculte
- Frenchculte
- Englishcultfrom French culte
- Romaniancultfrom French culte
- GermanKultus
- GermanKult
- Italianculto
- Portugueseculto
- Spanishcucho
- Spanishculto
In English words that came into English from cultus
- culturecultūra
- cultcultus
- cultivatecultivātus
- cultuscultus
- cultigencultus
- incultincultus