adjectivefirst/second-declension adjective
cruciārius1
cruciārius (feminine cruciāria, neuter cruciārium)
Classical[krʊ.kiˈaː.ri.ʊs]Ecclesiastical[kru.t͡ʃiˈaː.ri.us]
Meaning
- adjectiveobsoleterareof or pertaining to the cross or torture
Febrem denique inter ceteros mortiferos et cruciarios exitus erogando homini deputatam neque quia est miramur, est enim, neque quia erogat hominem, ad hoc enim est.
c. 160 CE – c. 225 CE, Tertullianus, De praescriptionibus hereticorum 2.1mos est remeaturis decimum quemque captorum per aequales et cruciarias poenas[…]ritu necare
c. 430 CE – c. 489 CE, Sidonius Apollinaris, Epistulae 8.6
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | cruciārius | cruciāria | cruciārium |
| genitive | cruciāriī | cruciāriae | cruciāriī |
| dative | cruciāriō | cruciāriae | cruciāriō |
| accusative | cruciārium | cruciāriam | cruciārium |
| ablative | cruciāriō | cruciāriā | cruciāriō |
| vocative | cruciārie | cruciāria | cruciārium |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | cruciāriī | cruciāriae | cruciāria |
| genitive | cruciāriōrum | cruciāriārum | cruciāriōrum |
| dative | cruciāriīs | cruciāriīs | cruciāriīs |
| accusative | cruciāriōs | cruciāriās | cruciāria |
| ablative | cruciāriīs | cruciāriīs | cruciāriīs |
| vocative | cruciāriī | cruciāriae | cruciāria |
crŭcĭārĭus, a, um, adj. crux,
I. of or pertaining to the cross, or, in gen., to torture.
I. Adj.:
exitus, full of torture, Tert. Praescr. Haeret. 2 dub. (al. cruciatorios): poenae, Sid. Ep. 8, 6.—II. Subst., one who is crucified, Petr. 112; Sen. Contr. 3, 21.—Hence,
B. As a term of reproach, one fit for the gallows, a gallows-bird, App. M. 10, p. 242:
longum est quae cruciarius ille conflavit, Amm. 29, 2, 9.Origins
- Proto-Indo-European*(s)ker-der.?
- Proto-Italic *kruks/*krukis
- Latincruciārius
Latin -ārius Latin cruciārius From crux (“cross”) + -ārius.