verbthird conjugation
cōnsulō
cōnsulō (present infinitive cōnsulere, perfect active cōnsuluī, supine cōnsultum)
Classical[ˈkõː.sʊ.ɫoː]Ecclesiastical[ˈkɔn.su.lo]
№ 757 of the 1,000 commonest wordsMille Verba core vocabulary
Meaning
- transitiveto consult, seek counsel from, take counsel from
Cn. Fuluius Centumalus P. Sulpicius Galba consules cum idibus Martiis magistratum inissent, senatu in Capitolium uocato, de re publica, de administratione belli, de prouinciis exercitibusque patres consuluerunt.
When the consuls Gnaeus Fulvius Centumalus and Publius Sulpicius Galba took up the magistracy on the Ides of March, they summoned the senate to the Capitoline Hill and consulted the senators on issues regarding the state, the handling of the war, the provinces and the armies.27 BCE – 25 BCE, Titus Livius, Ab urbe condita 26.1 - to deliberate
- ambitransitiveto reflect upon, deliberate over, think (something) over
- to give thought to, have regard for
- transitiveto look after the interests of, take care of (someone)
Legati ad eum venissent oratum ut sibi ignosceret suaeque vitae consuleret
Ambassadors came to him to beg that he would pardon them and take care of their livesut suis fortunis consulat
in order that he might take care of their properties - transitiveto be mindful of, pay attention to (someone's safety, life; dignity, reputation, etc.)
Latīnē defined in Latin in our graded readers
cōnsilium petō; senātum cōnsulere.cōnsulō -ere — in Mille Verba, Urbs et Aedificia
suam salūtem cūrāreconsult; (+dat) look out for
cōnsulō -ere, -suluī — in De Bello Gallico III, ch. 11, 16
Conjugation conjugation 3
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | cōnsulō | cōnsulēbam | cōnsulam | cōnsuluī | cōnsulueram | cōnsuluerō |
| 2nd sg. | cōnsulis | cōnsulēbās | cōnsulēs | cōnsuluistī | cōnsuluerās | cōnsulueris |
| 3rd sg. | cōnsulit | cōnsulēbat | cōnsulet | cōnsuluit | cōnsuluerat | cōnsuluerit |
| 1st pl. | cōnsulimus | cōnsulēbāmus | cōnsulēmus | cōnsuluimus | cōnsuluerāmus | cōnsuluerimus |
| 2nd pl. | cōnsulitis | cōnsulēbātis | cōnsulētis | cōnsuluistis | cōnsuluerātis | cōnsulueritis |
| 3rd pl. | cōnsulunt | cōnsulēbant | cōnsulent | cōnsuluērunt cōnsuluēre | cōnsuluerant | cōnsuluerint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | cōnsulam | cōnsulerem | cōnsuluerim | cōnsuluissem |
| 2nd sg. | cōnsulās | cōnsulerēs | cōnsuluerīs | cōnsuluissēs |
| 3rd sg. | cōnsulat | cōnsuleret | cōnsuluerit | cōnsuluisset |
| 1st pl. | cōnsulāmus | cōnsulerēmus | cōnsuluerīmus | cōnsuluissēmus |
| 2nd pl. | cōnsulātis | cōnsulerētis | cōnsuluerītis | cōnsuluissētis |
| 3rd pl. | cōnsulant | cōnsulerent | cōnsuluerint | cōnsuluissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | cōnsulor | cōnsulēbar | cōnsular |
| 2nd sg. | cōnsuleris cōnsulere | cōnsulēbāris cōnsulēbāre | cōnsulēris cōnsulēre |
| 3rd sg. | cōnsulitur | cōnsulēbātur | cōnsulētur |
| 1st pl. | cōnsulimur | cōnsulēbāmur | cōnsulēmur |
| 2nd pl. | cōnsuliminī | cōnsulēbāminī | cōnsulēminī |
| 3rd pl. | cōnsuluntur | cōnsulēbantur | cōnsulentur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | cōnsular | cōnsulerer |
| 2nd sg. | cōnsulāris cōnsulāre | cōnsulerēris cōnsulerēre |
| 3rd sg. | cōnsulātur | cōnsulerētur |
| 1st pl. | cōnsulāmur | cōnsulerēmur |
| 2nd pl. | cōnsulāminī | cōnsulerēminī |
| 3rd pl. | cōnsulantur | cōnsulerentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | cōnsule | cōnsulere |
| pres. 2nd pl. | cōnsulite | cōnsuliminī |
| fut. 2nd sg. | cōnsulitō | cōnsulitor |
| fut. 3rd sg. | cōnsulitō | cōnsulitor |
| fut. 2nd pl. | cōnsulitōte | — |
| fut. 3rd pl. | cōnsuluntō | cōnsuluntor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | cōnsulere | cōnsulī |
| perfect infinitive | cōnsuluisse | cōnsultum esse |
| future infinitive | cōnsultūrum esse | cōnsultum īrī |
| present participle | cōnsulēns | — |
| perfect participle | — | cōnsultus cōnsulta, cōnsultā, cōnsultae, cōnsultam, cōnsultārum, cōnsultās, cōnsulte, cōnsultī, cōnsultīs, cōnsultō, cōnsultōrum, cōnsultōs |
| future participle | cōnsultūrus cōnsultūra, cōnsultūrā, cōnsultūrae, cōnsultūram, cōnsultūrārum, cōnsultūrās, cōnsultūre, cōnsultūrī, cōnsultūrīs, cōnsultūrō, cōnsultūrōrum, cōnsultūrōs, cōnsultūrum | cōnsulendus cōnsulundus |
gerundcōnsulendī, cōnsulendō, cōnsulendumsupinecōnsultum, cōnsultū
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- aetas consularis
- the consular age (43 years).
- oraculum consulere
- to consult an oracle.
- famae servire, consulere
- to have regard for one's good name.
- mittere Delphos consultum
- to send and consult the oracle at Delphi.
- suis rebus or sibi consulere
- to take measures for one's safety; to look after one's own interests.
- valetudini consulere, operam dare
- to take care of one's health.
- saluti suae consulere, prospicere
- to take measures for one's safety; to look after one's own interests.
- dignitati suae servire, consulere
- to be careful of one's dignity.
6 more phrases
- senatus consultum fit (Att. 2. 24. 3)
- a resolution of the senate (not opposed by a tribunicial veto) was made.
- graviter consulere in aliquem (Liv. 8. 13)
- to deal severely with a person.
- libros Sibyllinos adire, consulere, inspicere
- to consult the Sibylline books.
- patres (senatum) consulere de aliqua re (Sall. Iug. 28)
- to consult the senators on a matter.
- rei publicae rationibus or simply rei publicae consulere
- to further the public interests.
- rationibus alicuius prospicere or consulere (opp. officere, obstare, adversari)
- to look after, guard a person's interests, welfare.
consŭlo, lŭi, ltum, 3, v. n. and a.
I. [from con and root sal-; cf. consul and consilium].
I. To consider, reflect, deliberate, take counsel, reflect upon, consult.
A. Neutr.
1. In gen.
(a). Absol.: quid nunc? etiam consulis? do you still deliberate, i. e. hesitate? Plaut. Trin. 2, 4, 171; cf. id. Truc. 2, 4, 75 Speng.: ne quid in consulendo adversi eveniat, Cato ap. Gell. 7, 3, 14:
consulto opus est, there is need of deliberation, Sall. C. 1, 6: dum tempus consulendi est, Ter. Hec. 5, 1, 19: satis facere consulentibus, Cic. Or. 42, 143: ut omnium rerum vobis ad consulendum potestas esset, Liv. 8, 13, 18: ut tot uno tempore motibus animi turbati trepidarent magis quam consulerent, id. 21, 16, 2: praesidium consulenti curiae, Hor. C. 2, 1, 14 et saep.—(b). With in and acc.:
consulere in longitudinem, to take thought for the future, Ter. Heaut. 5, 2, 10: in commune, for the common good, id. And. 3, 3, 16; Liv. 32, 21, 1; Tac. A. 12, 5; id. Agr. 12; Curt. 5, 9, 14; and in the same sense: in medium, Verg. A. 11, 335; Liv. 24, 22, 15; Tac. H. 2, 5; Luc. 5, 46: in unum, Tac. H. 1, 68; 4, 70: in publicum (opp. suscipere proprias simultates), Plin. Ep. 9, 13, 21; Tac. A. 1, 24.—(g). With de and abl.:
bello confecto de Rhodiis consultum est, Sall. C. 51, 5; so, de communibus negotiis, id. J. 105, 1: de salute suorum, Cic. Sull. 22, 63: omnibus de rebus, Tac. A. 4, 40.—(d). With ut or ne:
consulere vivi ac prospicere debemus, ut illorum (liberorum) solitudo munita sit, Cic. Verr. 2, 1, 58, § 153: tu ne qua manus se attollere nobis A tergo possit, custodi et consule longe, Verg. A. 9, 322.—Impers.: ut urbi ... satis esset praesidii, consultum atque provisum est, Cic. Cat. 2, 12, 26: ne deficerent, consulendum esse, Cels. 3, 4, 31.— 2. Esp., consulere alicui or alicui rei, to take care for some person or thing, to be mindful of, take care of, look to, have regard for, to counsel or consult for:
tuae rei bene consulere cupio, Plaut. Trin. 3, 2, 9: quid me fiat, parvi pendis, dum illi consulas, Ter. Heaut. 4, 3, 37: qui parti civium consulunt, partem neglegunt, Cic. Off. 1, 25, 85: consulere eorum commodis et utilitati salutique servire, id. Q. Fr. 1, 1, 9, § 27; so, famae, pudicitiae tuae, id. Phil. 2, 2, 3: dignitati meae, id. Fam. 11, 29, 1: suae vitae, Caes. B. G. 7, 12: receptui sibi, id. B. C. 3, 69: reipublicae juxta ac sibi, Sall. C. 37, 8; id. J. 58, 2; Hor. Ep. 1, 17, 1: timori magis quam religioni, Caes. B. C. 1, 67; cf.: magis irae quam famae, Sall. C. 51, 7: qui mi consultum optime velit esse, Ter. Phorm. 1, 3, 1: mi ires consultum male? to counsel evil or badly, Plaut. Bacch. 3, 6, 36; so, male patriae, Nep. Epam. 10, 1; id. Phoc. 2, 2.—With si: melius consulet (sibi), si, etc., Cels. 1, 3, 55.—B. Act.
1. Consulere aliquem (or aliquid), to consult with one, to ask his opinion or advice, to ask counsel of, to consult, question (for the sake of advice).
a. In gen.:
cum te consuluissem, quid mihi faciendum esse censeres, Cic. Fam. 11, 29, 1: te, qui philosophum audis, id. ib. 9, 26, 1: Apellem tragoedum, uter, etc., Suet. Calig. 33 al.—Of inanim. objects: speculum suum, Ov. A. A. 3, 136; cf.: spectatas undas, quid se deceat, id. M. 4, 312: nares, an olerent aera Corinthōn, Mart. 9, 60, 11: diem de gemmis, etc., Ov. A. A. 1, 251 sq.: animum nostrum, Quint. 4, 2, 52: aures meas, id. 9, 4, 93: suas vires, id. 10, 2, 18 al.—With two accs.: ibo et consulam hanc rem amicos, quid faciundum censeant, Plaut. Men. 4, 3, 26: nec te id consulo, Cic. Att. 7, 20, 2: consulere prudentiorem coepi aetates tabularum, Petr. 88.—Freq., b. Esp. as t. t.
(a). In the lang. of religion, to consult a deity, an oracle, omens, etc.:
Apollinem de re, Cic. Leg. 2, 16, 40: deum consuluit auguriis, quae suscipienda essent, Liv. 1, 20, 7: deos hominum fibris, Tac. A. 14, 30 fin.: Phoebi oracula, Ov. M. 3, 9; Suet. Vesp. 5: Tiresiam conjectorem, Plaut. Am. 5, 1, 76: haruspicem, Cic. Div. 2, 4, 11; Suet. Tib. 63; Cato, R. R. 5, 4: vates nunc extis, nunc per aves, Liv. 2, 42, 10: Cumaeam anum, Ov. F. 4, 158: avem primum visam augur, id. ib. 1, 180: spirantia exta, Verg. A. 4, 64; so, trepidantia exta, Ov. M. 15, 576: sacras sortes, id. ib. 11, 412: Etrusci haruspices male consulentes, Gell. 4, 5, 5.—Pass. impers.: si publice consuletur ... sin privatim, Tac. G. 10. —With dependent question: senatus pontificum collegium consuli jussit, num omne id aurum in ludos consumi necessum esset, Liv. 39, 5, 9: consulti per ludibrium pontifices, an concepto necdum edito partu rite nuberet, Tac. A. 1, 10.—(b). In judic. lang., to ask advice of a lawyer, to consult, etc.:
quam inanes domus eorum omnium, qui de jure civili consuli solent, Cic. Verr. 2, 1, 46, § 120: consuli quidem te a Caesare scribis: sed ego tibi ab illo consuli mallem, id. Fam. 7, 11, 2: si jus consuleres, peritissimus, Liv. 39, 40, 6: munus hoc eorum qui consuluntur, i. e. who are skilled in the law, Cic. Leg. 1, 4, 14; so id. Quint. 16, 53.— With dependent question: consulens eum, an seni jam testato suaderet ordinare suprema judicia, Quint. 6, 3, 92.—The formula usual in asking advice was, licet consulere? Cic. Mur. 13, 28; cf. Hor. S. 2, 3, 192.— (g). In publicists' lang., to take counsel with the competent authorities, to consult:
Quirites, utrum, etc., Liv. 31, 7, 2; so, senatum, Sall. J. 28, 2: senatum de foedere, id. ib. 39, 2; 62, 10: populum de ejus morte, Cic. Mil. 7, 16: plebem in omnia (tribuni), Liv. 6, 39, 2 al.—2. Aliquid.
a. To take counsel or deliberate upon something, to consider:
est consulere quiddam quod tecum volo, Plaut. Most. 5, 1, 53; id. Pers. 5, 2, 63: rem delatam consulere ordine non licuit, Liv. 2, 28, 2; so, consulere et explorare rem, Cic. Att. 2, 16, 4: consulis rem nulli obscuram, Verg. A. 11, 344 al.: bis repulsi Galli quid agant consulunt, Caes. B. G. 7, 83.—b. To advise something, to give advice:
tun' consulis quicquam? Ter. Ad. 1, 2, 47; id. Phorm. 1, 3, 22.—Absol.: ab re consulit blandiloquentulus, advises to his hurt, Plaut. Trin. 2, 1, 17.II. Sometimes meton. (causa pro effectu).
A. To take a resolution, resolve, conclude, determine.
1. Neutr.; constr. absol. or with de aliquo or in aliquem:
de nullis quam de vobis infestius aut inimicius consuluerunt, Liv. 28, 29, 8; so, de perfugis gravius quam de fugitivis, id. 30, 43, 13: in humiliores libidinose crudeliterque consulebatur, id. 3, 36, 7; so, crudeliter in deditos victosque, id. 8, 13, 15; cf. Tac. Agr. 16. —2. Act.:
quid in concilio consuluistis? Plaut. Bacch. 1, 1, 6: animum ego inducam tamen, ut illud, quod tuam in rem bene conducat, consulam, id. Cist. 3, 4: ne quid gravius de salute tuā consulas, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 16, 1: pessime istuc in te atque in illum consulis, Ter. Heaut. 3, 1, 28: quae reges irā inpulsi male consuluerint, Sall. C. 51, 4: nisi quod de uxore potuit honestius consuli, id. J. 95, 3.—Pass. impers.: aliter mihi de illis ac de me ipso consulendum est, Cic. Att. 7, 13, 3.—B. With the access. idea of judging, in the connection boni, optimi aliquid consulere, to excuse, take in good part, interpret favorably; be contented, pleased, or satisfied with:
sit consul a consulendo vel a judicando: nam et hoc consulere veteres vocaverunt, unde adhuc remanet illud Rogat boni consulas, id est bonum judices, Quint. 1, 6, 32; cf. Paul. ex Fest. p. 41, 8 Müll.: nemo hoc rex ausus est facere, eane fieri bonis, bono genere gnatis boni consulitis? Cato ap. Gell. 10, 3, 17: boni consulendum, Varr. L. L. 7, § 40 Müll.: tu haec quaeso consule missa boni, Ov. P. 3, 8, 24; cf. id. Tr. 4, 1, 106; so, nostrum laborem, Quint. 6, prooem. § 16; Plin. Ep. 7, 12, 3: hoc munus, Sen. Ben. 1, 1, 8; id. Prov. 2, 4; id. Ep. 9, 20; 17, 9; 88, 17: quaerebat argentum avaritia: boni consuluit interim invenisse minium, Plin. 33, prooem. 2. § 4; 8, 16, 17, § 44: boni et optimi consulere, App. M. 8, p. 205, 28.— Hence, 1. consultus, a, um, P. a.
A. Well considered or weighed, deliberated upon, maturely pondered:
bene consultum consilium surripitur saepissume, si minus, etc., Plaut. Mil. 3, 1, 5 sq.: ipsi omnia, quorum negotium est, consulta ad nos et exquisita deferunt, Cic. de Or. 1, 58, 250: neque eam usquam invenio, neque quo eam, neque quā quaeram consultum'st, I know neither, etc., Plaut. Rud. 1, 4, 6: operā consultā, with mature reflection, Gell. 7 (6), 17, 3; in the same sense, consulto consilio, Paul. Sent. 1, 9, 6: consultius est huic poenalem quoque stipulationem subjungere, it is better. more advantageous, Dig. 2, 15, 15.—B. (Acc. to I. B. 1.) Knowing, skilful, experienced, practised, esp. in law; skilled or learned in the law:
non ille magis juris consultus quam justitiae fuit, Cic. Phil. 9, 5, 10: juris atque eloquentiae, Liv. 10, 22, 7: consultissimus vir omnis divini atque humani juris, id. 1, 18, 1; cf. Gell. 1, 13, 10: insanientis sapientiae, Hor. C. 1, 34, 3: universae disciplinae, Col. 11, 1, 12.—Hence, subst.: consultus, i, m., a lawyer: tu consultus modo rusticus, Hor. S. 1, 1, 17; id. Ep 2, 2, 87; 2, 2, 159; Ov. A. A. 1, 83.— Esp. with juris, often written as one word, jūrisconsultus, i, m., v. h. v.—Absol.: ut natura non disciplinā consultus esse videatur, Cic. Caecin. 27, 78: consultorum alterum disertissimum, disertorum alterum consultissimum fuisse, id. Brut. 40, 148: consultiores sibimet videntur Deo, Tert. adv. Marc. 2, 2.—2. Subst.: consultum, i, n.
A. (Acc. to I. B. 1. b.) A consultation, inquiry of a deity:
Sostratus (sacerdos) ubi laeta et congruentia exta magnisque consultis annuere deam videt, etc., Tac. H. 2, 4.—B. (Acc. to II.) A decree, decision, resolution, plan; so first, Senatus consultum, or in one word, Senatusconsul-tum, a decree of the Senate (most freq. in all periods; the senatus consulta were not, like the plebiscita, the supreme law of the republic; but under the emperors, all new laws took this form, v. esp. Sandars, Introd., Just. Inst. § 15;
1, 2, 5), Sall. C. 42, 3; Cic. Verr. 2, 4, 66, § 149: senatus consultum est quod senatus jubet atque constituit, nam cum auctus esset populus Romanus ... aequum visum est senatum vice populi consuli, Just. Inst. 1, 2, 5; for which, consulta Patrum, Hor. Ep. 1, 16, 41. —Of a decree of the Sicilian council: ne senatus consultum Siculi homines facere possent, Cic. Verr. 2, 4, 65, § 146.—Also in other connections: facta et consulta fortium et sapientium, Cic. Leg. 1, 24, 62; cf.: facta consultaque Alexandri, Sall. H. 3, 7 Dietsch: consulta et decreta, id. J. 11, 5: consulta sese omnia cum illo integra habere, all objects of consultation, plans, id. ib. 108, 2; cf.: ab occultis cavendum hominibus consultisque, plans, Liv. 25, 16, 4; and: approbare collegam consulta, id. 10, 39, 10 : dum consulta petis, responses, oracles, divinations, Verg. A. 6, 151: tua magna, decisions, id. ib. 11, 410; so, mollia, Tac. A. 1, 40: mala, id. ib. 6, 6: ex consulto factum, purposely, voluntarily, Auct. Her. 2, 30, 49.—Hence, adv., considerately, deliberately, designedly, on purpose. (a). Form consultō (class. in prose and poetry):
utrum perturbatione aliquā animi an consulto et cogitata fiat injuria, Cic. Off. 1, 8, 27; Plaut. Poen. 3, 5, 43; Cic. N. D. 1, 31, 85; id. Leg. 1, 8, 25; Caes. B. G. 5, 16; 5, 37; Sall. J. 60, 5; 64, 5; Quint. 8, 4, 19; Tac. A. 4, 16; Suet. Caes. 56; * Hor. S. 1, 10, 14 al. —(b). Form consultē (mostly ante- and post-class.):
qui consulte, docte atque astute cavet, Plaut. Rud. 4, 7, 14: caute atque consulte gesta, Liv. 22, 38, 11; Spart. Had. 2.—Comp., Liv. 22, 24, 3; Tac. H. 2, 24. —Sup., Capitol. Pert. 7.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
cōnsulō luī, ltum, ere
com-+2 SAL-, to meet and consider, reflect, deliberate, take counsel, consult, take care, have regard, look out, be mindful: tempus consulendi, T.: ad consulendum potestas, L.: ut animi trepidarent magis quam consulerent, L.: praesidium consulenti curiae, H.: inpensius, V.: in longitudinem, to take thought for the future, T.: in commune, for the common good, T.: in medium, V.: de salute suorum: ut illorum solitudo munita sit: custodi et consule longe (with ne), V.: ut urbi satis esset praesidii, consultum est: famae tuae: receptui suo, Cs.: rei p., S.: timori magis quam religioni, Cs.: mi consultum optime esse, T.: rerum summae, O.: male patriae, N. — To take a resolution, resolve, conclude, determine: de uxore, S.: de nullis quam vobis infestius, L.: gravius in eum, S.: in humiliores libidinose, L.: in deditos durius, Ta.—To consult, inquire of, ask for advice, counsel with, apply to, question: spectatas undas, quid se deceat, O.: pro te hos: si publice consuletur, Ta.: collegium consuli iussit, num, etc., L.: consulta, qualem Optet habere virum, asked, O.: te id, ask your opinion of it. — Supin. acc.: ut esset, quo consultum plebes veniret, L.— To consult (a god, an oracle, etc.): Apollinem de re: deum auguriis, L.: Phoebi oracula, O.: de se ter sortibus consultum, utrum, etc., Cs.: spirantia exta, V.: numen nunc extis nunc per aves, L.: consultus vates, V.—To take counsel (of a lawyer), ask advice: de iure civili consuli: qui consuluntur, i. e. skilled in the law: licet consulere? (a formula of asking advice): consulere licebit? Consule, H.—To refer to (an authority, a legislative body, etc.), consult: senatum, S.: senatum de foedere, Cs.: populum de eius morte: plebem in omnia (tribuni), L. — To deliberate upon, consider: rem ordine, L.: consulere et explorare rem: quid agant, Cs. — To advise, counsel, recommend: tun consulis quicquam? T. — To resolve upon, determine, decide: potestas consulendi quid velis, T.: pessime istuc in te, T.: suae vitae durius, i. e. commit suicide, Cs.: quae reges male consuluerint, S. —In the phrase, boni consulere, to regard favorably, take in good part: tu haec consule missa boni, O.
Origins
From con- + *sulo, a derivation of Proto-Indo-European *selh₁- (“to take, grab”). Compare with cōnsul and cōnsilium. Cognate with English sell, sale.