LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
verbfirst conjugation

aspīrō

aspīrō (present infinitive aspīrāre, perfect active aspīrāvī, supine aspīrātum)
Classical[asˈpiː.roː]Ecclesiastical[asˈpiː.ro]

Meaning

  1. intransitiveto breathe or blow upon
  2. intransitiveto be favorable to, assist, favor, aid
    […] dī, coeptīs (nam vōs mūtāstis et illa) adspīrāte meīs prīmāque ab orīgine mundīO gods, favor my undertakings (for you have changed them too), and lead my uninterrupted song down from the first origin of the world to my times!8 CE, Ovidius, Metamorphoses 1.2–4
  3. intransitiveto aspire or desire (to); approach, come near (to)
  4. intransitivewith dativeto aspirate (follow a consonant with an audible puff of breath)
  5. transitiveto breathe or blow upon, infuse, instill
  6. transitiveto wash

Conjugation conjugation 1

active indicative
formpresentimperfectfutureperfectpluperfectfut. perfect
1st sg.aspīrōaspīrābamaspīrābōaspīrāvīaspīrāveramaspīrāverō
2nd sg.aspīrāsaspīrābāsaspīrābisaspīrāvistīaspīrāverāsaspīrāveris
3rd sg.aspīrataspīrābataspīrābitaspīrāvitaspīrāverataspīrāverit
1st pl.aspīrāmusaspīrābāmusaspīrābimusaspīrāvimusaspīrāverāmusaspīrāverimus
2nd pl.aspīrātisaspīrābātisaspīrābitisaspīrāvistisaspīrāverātisaspīrāveritis
3rd pl.aspīrantaspīrābantaspīrābuntaspīrāvērunt
aspīrāvēre
aspīrāverantaspīrāverint
active subjunctive
active subjunctive
formpresentimperfectperfectpluperfect
1st sg.aspīremaspīrāremaspīrāverimaspīrāvissem
2nd sg.aspīrēsaspīrārēsaspīrāverīsaspīrāvissēs
3rd sg.aspīretaspīrāretaspīrāveritaspīrāvisset
1st pl.aspīrēmusaspīrārēmusaspīrāverīmusaspīrāvissēmus
2nd pl.aspīrētisaspīrārētisaspīrāverītisaspīrāvissētis
3rd pl.aspīrentaspīrārentaspīrāverintaspīrāvissent
passive indicative
passive indicative
formpresentimperfectfuture
1st sg.aspīroraspīrābaraspīrābor
2nd sg.aspīrāris
aspīrāre
aspīrābāris
aspīrābāre
aspīrāberis
aspīrābere
3rd sg.aspīrāturaspīrābāturaspīrābitur
1st pl.aspīrāmuraspīrābāmuraspīrābimur
2nd pl.aspīrāminīaspīrābāminīaspīrābiminī
3rd pl.aspīranturaspīrābanturaspīrābuntur
passive subjunctive
passive subjunctive
formpresentimperfect
1st sg.aspīreraspīrārer
2nd sg.aspīrēris
aspīrēre
aspīrārēris
aspīrārēre
3rd sg.aspīrēturaspīrārētur
1st pl.aspīrēmuraspīrārēmur
2nd pl.aspīrēminīaspīrārēminī
3rd pl.aspīrenturaspīrārentur
imperative
imperative
formactivepassive
pres. 2nd sg.aspīrāaspīrāre
pres. 2nd pl.aspīrāteaspīrāminī
fut. 2nd sg.aspīrātōaspīrātor
fut. 3rd sg.aspīrātōaspīrātor
fut. 2nd pl.aspīrātōte—
fut. 3rd pl.aspīrantōaspīrantor
infinitives & participles
infinitives & participles
formactivepassive
present infinitiveaspīrāreaspīrārī
perfect infinitiveaspīrāvisseaspīrātum esse
future infinitiveaspīrātūrum esseaspīrātum īrī
present participleaspīrāns—
perfect participle—aspīrātus
future participleaspīrātūrusaspīrandus
gerundaspīrandī, aspīrandō, aspīrandumsupineaspīrātum, aspīrātū

Lewis & Short A Latin Dictionary, 1879

a-spīro (adsp-, Baiter, Rib., Merk., K. and H.; asp-, Kayser, Halm, Müller), āvi, ātum, 1, v. n. and a.
I.
I. Neutr.
A. To breathe or blow upon; constr. with ad, the dat., or absol.: ad quae (granaria) nulla aura umida ex propinquis locis adspiret, Varr. R. R. 1, 57: ut ne ad eum frigus adspiret, Cels. 2, 17: pulmones se contrahunt adspirantes, exhaling, Cic. N. D. 2, 55, 136: Lenius aspirans aură, Cat. 68, 64: amaracus illum Floribus et dulci adspirans complectitur umbrā, Verg. A. 1, 694: adspirant aurae in noctem, rise at or toward night, id. ib. 7, 8: si minuma adspirat aura, Plin. 13, 22, 43, § 124: tibia adspirat choro, accompanies, Hor. A. P. 204 al.—
2. Trop.: alicui, to be favorable to, to favor, assist (the figure taken from a fair breeze): aspira mihi, Tib. 2, 1, 35: quibus aspirabat Amor, id. 2, 3, 71: adspirat primo fortuna labori, Verg. A. 2, 385: adspirate canenti, id. ib. 9, 525: di, coeptis adspirate meis, Ov. M. 1, 3.—Also absol.: magno se praedicat auxilio fuisse, quia paululum in rebus difficillimis aspiravit, Auct. ad Her. 4, 34 (cf. afflo).—
B. To aspire to a person or thing, to desire to reach or obtain, i. e. to approach, come near (esp. with the access. idea of striving to attain to); constr. with ad, in with acc., the dat., a local adv., or absol. (class.; freq. in Cic.): qui prope ad ostium adspiraverint, Lucil. ap. Non. p. 4, 142: quid enim quisquam ad meam pecuniam me invito aspirat? quid accedit? Cic. Verr. 2, 1, 54 fin.; so id. Div. in Caecil. 5 fin.: tu ad eum Ciceronem numquam aspirasti, id. Pis. 5 fin.; so id. Fam. 7, 10: omnes aditus tuos interclusi, ut ad me adspirare non posses, id. Tusc. 5, 9, 27: aspirare in curiam, Cic. Verr. 2, 2, 31: in campum, id. Sull. 18, 52: ne non modo intrare, verum etiam adspicere aut aspirare possim, id. Caecin. 14; Col. 8, 14, 9: nec equis adspirat Achillis, Verg. A. 12, 352: sed non incendia Colchis adspirare sinit, Val. Fl. 7, 584.— Trop.: sed haec ad eam laudem, quam volumus, aspirare non possunt, arrive at, attain to, Cic. Or. 41, 140: bellicā laude aspirare ad Africanum nemo potest, id. Brut. 21, 84: haec etiam in equuleum coniciuntur, quo vita non adspirat beata, id. Tusc. 5, 5, 13; Gell. 14, 3, 10.—
C. In gram., to give the h sound, to aspirate (cf. aspiratio, II. B.): consonantibus, Quint. 1, 5, 20: Graeci aspirare solent, id. 1, 4, 14; Nigid. ap. Gell. 13, 6, 3.—
II. Act.
A. To breathe or blow upon, to infuse, instil; lit. and trop. (poet. or in post-Aug. prose): Juno ventos adspirat eunti, sends favoring winds, Verg. A. 5, 607: adspiravit auram quandam salutis fortuna, Amm. 19, 6: dictis divinum amorem, Verg. A. 8, 373: novam pectoribus fidem, Claud. Fesc. 14, 16: nobis tantum ingenii aspiret, Quint. 4 prooem. § 4.— *
B. To breathe or blow upon; trop. of the sea, to wash: insula adspiratur freto Gallico, is washed, Sol. 22.

Origins

  1. Proto-Indo-European*h₂éd
  2. Proto-Italic*ad
  3. Proto-Italic*ad-
  4. Latinaspīrō

Proto-Indo-European *(s)peys-der.? Latin spīrō Latin aspīrō From ad- + spīrō (“breathe”).

Descendants
  • Englishaspirate
  • Englishaspire
  • Frenchaspirer
  • Germanaspirieren
  • Italianaspirare
  • Occitanaspirar
  • Portugueseaspirar
  • Romanianaspira
  • Spanishaspirar
  • Danishaspirere