noun · femininethird declension
vānitās
vānitās f (genitive vānitātis)
Classical[ˈwaː.nɪ.taːs]Ecclesiastical[ˈvaː.ni.tas]
Meaning
- emptiness, nothingness
vanitas vanitatum
vanity of vanities - falsity, falsehood, deception, untruth, untrustworthiness, fickleness
- vanity, vainglory
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | vānitās | vānitātēs |
| genitive | vānitātis | vānitātum |
| dative | vānitātī | vānitātibus |
| accusative | vānitātem | vānitātēs |
| ablative | vānitāte | vānitātibus |
| vocative | vānitās | vānitātēs |
vānĭtas, ātis, f. vanus.
I. Lit., emptiness, nothingness, nullity, want of reality: nulla in caelo nec fortuna, nec temeritas, nec erratio, nec vanitas inest;
contra omnis ordo, veritas, ratio, constantia, Cic. N. D. 2, 21, 56: ne vanitas itineris ludibrio esset, uselessness, purposelessness, Liv. 40, 22, 5: Romanis Gallici tumultus adsueti, etiam vanitates notae sunt, id. 38, 17, 5 Weissenb. —B. Esp., falsity, falsehood, deception, untruth, untrustworthiness, fickleness, etc.
1. Absol.:
non pudet Vanitatis? Ter. Phorm. 3, 2, 41: imbuimur erroribus, ut vanitati veritas cedat, Cic. Tusc. 3, 1, 2: mercatura ... multa undique apportans, multisque sine vanitate impertiens, etc., id. Off. 1, 42, 151: nec vero quicquam turpius est vanitate, id. ib. 1, 42, 150: quamvis blanda ista vanitas apud eos valeat, etc., id. Lael. 26, 99: cum ad vanitatem accessit auctoritas, id. ib. 25, 94.—Plur.: Magicae vanitates, Plin. 26, 4, 9, § 18; cf. id. 27, 8, 35, § 57.— 2. With gen.:
quid de iis existimandum est, qui orationis vanitatem adhibuerunt? Cic. Off. 3, 14, 58: opinionum vanitas, id. Leg. 1, 10, 29: suum imperium minui per vanitatem populi, fickleness, Liv. 44, 22, 10: multa circa hoc non Magorum solum vanitate, sed etiam Pythagoricorum, Plin. 22, 8, 9, § 20 Jan.—II. Trop., vanity, vainglory:
huic homini non minor vanitas inerat quam audacia, Sall. C. 23, 2; id. J. 38, 1: qui se propalam per vanitatem jactassent tamquam amicos Persei, Liv. 45, 31, 7: vanitas atque jactatio, Quint. 11, 2, 22: vanitas atque insolentia, Suet. Vit. 10: Quintius Atticus consul umbrā honoris et suāmet vanilate monstratus, Tac. H. 3, 73: nec Agricola prosperitate rerum in vanitatem usus, etc., id. Agr. 18 fin.: Statius veniam ... vanitate exitūs corrupit, id. A. 15, 71.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
vānitās ātis, f
vanus, emptiness, aimlessness, absence of purpose: nulla in caelo nec fortuna . . . nec vanitas inest: Romanis Gallici tumultūs ad sueti, etiam vanitates notae sunt, L.—Falsity, falsehood, deception, deceit, untruth, untrustworthiness, fickleness: ut vanitati veritas cedat: nec vero est quicquam turpius vanitate: orationis, i. e. deceitful speeches: populi, fickleness, L.—Fig., vanity, vainglory: non pudet Vanitatis? T.: tanta in te: prosperitate rerum in vanitatem usus, etc., Ta.
Origins
- Proto-Indo-European*h₁weh₂-
- Proto-Italic*wānos
- Latinvānitās
Proto-Indo-European *-teh₂ Proto-Indo-European *-ts Proto-Indo-European *-teh₂ts Proto-Italic *-tāts Latin -tās Latin vānitās From vānus + -tās.
Descendants
- Catalanvanitat
- Englishvanitas
- Englishvanityfrom Old French vanité
- Frenchvanitéfrom Old French vanité
- Italianvanità
- Portuguesevaidadefrom Old Galician-Portuguese vãydade
- Portuguesevanidade
- Romanianvântă
- Romanianvintă
- Romanianvanitate