noun · femininethird declension
vacātiō
vacātiō f (genitive vacātiōnis)
Classical[waˈkaː.ti.oː]Ecclesiastical[vaˈkat.t͡si.o]
Meaning
- freedom, exemption, immunity (from service)
- privilege
Latīnē defined in Latin in our graded readers
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | vacātiō | vacātiōnēs |
| genitive | vacātiōnis | vacātiōnum |
| dative | vacātiōnī | vacātiōnibus |
| accusative | vacātiōnem | vacātiōnēs |
| ablative | vacātiōne | vacātiōnibus |
| vocative | vacātiō | vacātiōnēs |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- militiae vacationem habere
- to be excused military duty.
văcātĭo, ōnis, f. vaco,
I. a being free from a duty, service, etc.; freedom, exemption, immunity; a freeing, exempting, dispensation (class.; syn. immunitas).
I. Lit.
A. In gen.
(a). With gen. obj.:
vacatio omnium munerum, Cic. N. D. 1, 20, 53: publici muneris, id. Fam. 9, 6, 5: sumptus, laboris, militiae, rerum denique omnium, Cic. Verr. 2, 4, 10, § 23: militiae, Caes. B. G. 6, 14; Cic. Phil. 5, 19, 53; Just. 1, 9, 12: quinquennii militiae vacatio, Liv. 23, 20, 2; 42, 33, 4: rerum omnium, Cic. Verr. 2, 5, 22, § 58: malorum, Sen. Ep. 85, 5.—(b). With ab:
a causis vacatio, Cic. Leg. 1, 4, 11: ab belli administratione, Liv. 23, 32, 15: ab opere, Col. 6, 14, 3: a sacerdotio, Gell. 1, 12, 7.—(g). With quominus:
vacationem augures, quominus judiciis operam darent, non habere, Cic. Brut. 31, 117.—(d). Absol.:
falsum est, ob vacationem pretium datum, Cic. Font. 4, 7: cum sacerdotes deorum vacationem habeant, quanto est aequius habere ipsos deos, id. Ac. 2, 38, 121: deprecari vacationem adulescentiae, id. Cael. 12, 30: rerum gestarum, id. Sull. 9, 26: aetatis, Nep. Att. 7, 1.—B. In partic.
1. (Sc. militiae.) Exemption from military service:
P. Vatinius ... et agro a senatu et vacatione donatus est, Cic. N. D. 2, 2, 6: delectum habere sublatis vacationibus, id. Phil. 5, 12, 31: senatus decrevit, ut ... dilectus haberetur, vacationes ne valerent, id. Att. 1, 19, 2: scribere exercitum sine ullā vacationis veniā, Liv. 8, 20, 3; 7, 28, 3; 27, 38, 3: locupletissimus quisque miles labore fatigari, donec vacationem emeret, Tac. H. 1, 46.—2. (Sc. culpae.) Neque ei suam vacationem eripio, quā ille apud omnis utitur, ut nihil malitiose fecisse videntur, freedom from blame, Cic. Verr. 2, 7, 68, § 164 B. and K. (dub.; al. purgationem; al. culpae vacationem).—
II. Transf., a sum paid for exemption from military service:
vacationes annuas exsolvere, Tac. H. 1, 46: vacationes centurionibus ex fisco numerat, id. ib. 1, 58.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
vacātiō ōnis, f
vaco, freedom, exemption, immunity, dispensation: cum sacerdotes deorum vacationem habeant: adulescentiae, i. e. the license of youth: rerum gestarum, i. e. immunity earned by service: neque ei suam vacationem eripio, i. e. his peculiar license: omnium munerum: publici muneris: militiae, from military service, Cs.: a causis: a belli administratione, L.: vacationem, quo minus iudiciis operam darent, habere.—Exemption from military service (sc. militiae): P. Vatinius . . . et agro a senatu et vacatione donatus est: scribere exercitum sine ullā vacationis veniā, L.—A sum paid for exemption from military service: vacationes centurionibus ex fisco numerat, Ta.: vacationes annuae, Ta.
Origins
Proto-Indo-European *-tis Proto-Indo-European *-Hō Proto-Indo-European *-tiHō Proto-Italic *-tiō Latin -tiō Latin vacātiō From vacō (“to be free”) + -tiō.
Descendants
- Englishvacation
- Frenchvacation
- Italianvacazione
- Portuguesevacação
- Romanianvacație
- Spanishvacación
- Hungarianvakáció