verbfirst conjugation, deponent
tūtor1
tūtor (present infinitive tūtārī or tūtārier, perfect active tūtātus sum)
Classical[ˈtuː.tɔr]Ecclesiastical[ˈtuː.tor]
Meaning
- deponentto guard, protect, defend
- deponentto ward off, avert
Conjugation conjugation 1 deponent
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | tūtor | tūtābar | tūtābor | — | — | — |
| 2nd sg. | tūtāris tūtāre | tūtābāris tūtābāre | tūtāberis tūtābere | — | — | — |
| 3rd sg. | tūtātur | tūtābātur | tūtābitur | — | — | — |
| 1st pl. | tūtāmur | tūtābāmur | tūtābimur | — | — | — |
| 2nd pl. | tūtāminī | tūtābāminī | tūtābiminī | — | — | — |
| 3rd pl. | tūtantur | tūtābantur | tūtābuntur | — | — | — |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | tūter | tūtārer | — | — |
| 2nd sg. | tūtēris tūtēre | tūtārēris tūtārēre | — | — |
| 3rd sg. | tūtētur | tūtārētur | — | — |
| 1st pl. | tūtēmur | tūtārēmur | — | — |
| 2nd pl. | tūtēminī | tūtārēminī | — | — |
| 3rd pl. | tūtentur | tūtārentur | — | — |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | tūtāre | — |
| pres. 2nd pl. | tūtāminī | — |
| fut. 2nd sg. | tūtātor | — |
| fut. 3rd sg. | tūtātor | — |
| fut. 3rd pl. | tūtantor | — |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | tūtārī tūtārier | — |
| perfect infinitive | tūtātum esse | — |
| future infinitive | tūtātūrum esse | — |
| present participle | tūtāns tūtante, tūtantem, tūtantēs, tūtantī, tūtantia, tūtantibus, tūtantis, tūtantīs, tūtantium | — |
| perfect participle | tūtātus | tūtāta tūtātā, tūtātae, tūtātam, tūtātārum, tūtātās, tūtāte, tūtātī, tūtātīs, tūtātō, tūtātōrum, tūtātōs |
| future participle | tūtātūrus tūtātūra, tūtātūrā, tūtātūrae, tūtātūram, tūtātūrārum, tūtātūrās, tūtātūre, tūtātūrī, tūtātūrīs, tūtātūrō, tūtātūrōrum, tūtātūrōs, tūtātūrum | tūtandus |
gerundtūtandī, tūtandō, tūtandumsupinetūtātum, tūtātū
tūtor, ātus (
I. inf. parag. tutarier, Plaut. Mil. 2, 3, 41), 1, v. dep. a. [tueor], to watch, guard, keep, protect, defend.
I. Lit. (class.;
syn. tueor): tutatus est domum, Plaut. Am. 1, 1, 196: rem eri (servus), id. Men. 5, 6, 4: rem parentum, id. Merc. 5, 1, 6: res Italas armis, Hor. Ep. 2, 1, 2: genae ab inferiore parte tutantur (oculos), Cic. N. D. 2, 57, 143: egregiis muris situque naturali urbem tutantes, Liv. 5, 2, 6: cum Volsci vallo se tutarentur, id. 3, 22, 5: religione sese tutabatur, Tac. A. 1, 39: rem publicam, Cic. Rep. 6, 13, 13; id. Phil. 4, 1, 2: provincias, id. Imp. Pomp. 6, 14: serves Tuterisque tuo fidentem praesidio, Hor. Ep. 1, 18, 81; 2, 1, 171: quas (spes) necesse est et virtute et innocentiā tutari, Sall. J. 85, 4: natura arbores cortice a frigoribus et calore tutata est, Plin. 7, praef. § 2: quibus (viribus) ab irā Romanorum vestra tutaremini, Liv. 6, 26, 1: a proximorum insidiis salutem, Val. Ant. ap. Gell. 3, 8, 3: locorum ingenio sese contra imbelles regis copias tutabatur, Tac. A. 6, 41: adversus multitudinem hostium, Liv. 21, 25, 14: ut suae quisque partis tutandae reus sit, responsible for its safety, id. 25, 30, 5.— * II. Transf., to ward off, avert an evil:
ipse praesentem inopiam quibus poterat subsidiis tutabatur, Caes. B. C. 1, 52.!*? Act. collat. form tūto, āre, to watch, defend, guard, etc.: tuos qui celsos terminos tutant, Naev. ap. Non. 476, 10; Pac. ib. 13; Pompon. ib. 12; Plaut. Merc. 5, 2, 24.— 2. tūtor, āri, in pass. signif.:
patria et prognati tutantur et servantur, Plaut. Am. 2, 2, 20: hunc per vos tutari conservarique cupiunt, Cic. Sull. 21, 61: tutata possessio, Symm. Ep. 9, 11.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
tūtor ātus, ārī, intens.
tueor, to watch, make safe, guard, keep, protect, defend : Res Italas armis, H.: genae ab inferiore parte tutantur (oculos): muris urbem, L.: serves Tuterisque tuo fidentem praesidio, H.: quas (spes) necesse est virtute et innocentiā tutari, S.: quibus (viribus) ab irā Romanorum vestra tutaremini, L.: se adversus multitudinem hostium, L.: ut suae quisque partis tutandae reus sit, responsible for the safety of , L.— To ward off, avert : inopiam subsidiis, Cs.: pericula, S.
Origins
From tueor + -tō, via the old past participle tūtus (later replaced by tuitus).
Southern Gallo-Romance
- Catalantudar
- Occitantuarfrom Old Occitan tudar
Insular Romance
- Sardiniantutare
Italo-Romance
- Italiantutare
Northern Gallo-Romance
- Franco-Provençaltuar
- Old Frenchtuer
Elsewhere
- Vulgar Latin*adtūtāre, *distūtāre,*extūtāre