adjectivefirst/second-declension adjective
tumultuārius
tumultuārius (feminine tumultuāria, neuter tumultuārium)
Classical[tʊ.mʊɫ.tuˈaː.ri.ʊs]Ecclesiastical[tu.mul.tuˈaː.ri.us]
Meaning
- adjectiveraised to deal with a sudden emergency
- adjectiveimprovised
- adjectiveunplanned, haphazard
Latīnē defined in Latin in our graded readers
raptus, sine ōrdine parātustumultuārius -a -um — in IVLIANVS I: Gallia, ch. 16
raptim, sine ōrdine factustumultuārius -a -um — in IVLIANVS III: Persia, ch. 21
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | tumultuārius | tumultuāria | tumultuārium |
| genitive | tumultuāriī | tumultuāriae | tumultuāriī |
| dative | tumultuāriō | tumultuāriae | tumultuāriō |
| accusative | tumultuārium | tumultuāriam | tumultuārium |
| ablative | tumultuāriō | tumultuāriā | tumultuāriō |
| vocative | tumultuārie | tumultuāria | tumultuārium |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | tumultuāriī | tumultuāriae | tumultuāria |
| genitive | tumultuāriōrum | tumultuāriārum | tumultuāriōrum |
| dative | tumultuāriīs | tumultuāriīs | tumultuāriīs |
| accusative | tumultuāriōs | tumultuāriās | tumultuāria |
| ablative | tumultuāriīs | tumultuāriīs | tumultuāriīs |
| vocative | tumultuāriī | tumultuāriae | tumultuāria |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- milites tumultuarii (opp. exercitus iustus) (Liv. 35. 2)
- soldiers collected in haste; irregulars.
tŭmultŭārĭus, a, um, adj. tumultus,
I. of or belonging to bustle, hurry, or tumult; in milit. lang., of troops brought hurriedly together, raised hastily or suddenly (not ante-Aug., but esp. freq. in Livy).
I. Lit.:
tumultuario exercitu raptim ducto, Liv. 5, 37, 7; so, milites, id. 35, 2, 7; 35, 23, 8; Auct. B. Alex. 34, 5: manus, Curt. 4, 16, 24: militia, Gell. 16, 10, 13.—II. Transf., that is done or happens in a hurry, hurried, hasty, sudden, confused, irregular, disorderly, tumultuary:
pugna, Liv. 21, 8, 7: opus, id. 6, 29, 4: ex opere tumultuario suspicari, Quint. 7, 3, 34: rogus, Suet. Calig. 59: repentinā et quasi tumultuariā doctrinā praeditus, Gell. 11, 7, 3: tumultuariae et inconditae exercitationes linguae, id. 6, 16, 1: carmen, i. e. unpremeditated, improvised, Sid. Ep. 2, 10.—Adv.: tŭmultŭārĭē, tumultuously, hastily, hurriedly: his raptim ac tumultuarie actis, Amm. 24, 2, 18; Aur. Vict. Caes. 40; 17; Spart. Carac. 6.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
tumultuārius adj.
tumultus, bustling, hurried, confused, irregular, disorderly : pugna (opp. iusta), L.: opus, L.—Of troops, raised irregularly, volunteer : exercitus, L.: manūs, Cu.
In English words that came into English from tumultuārius
- tumultuarytumultuārius