adjectivethird-declension one-termination adjective
sagāx
sagāx (genitive sagācis, superlative sagācissimus, adverb sagāciter)
Classical[ˈsa.ɡaːks]Ecclesiastical[ˈsaː.ɡaks]
Meaning
- one terminationof quick perception, having acute senses; keen-scented
- one terminationintellectually quick, keen, acute, shrewd, sagacious
- one terminationraremagical
Latīnē defined in Latin in our graded readers
ācer nāribussagāx -ācis — in Metamorphoses I, ch. 7, 23
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | sagāx | sagāx | sagāx |
| genitive | sagācis | sagācis | sagācis |
| dative | sagācī | sagācī | sagācī |
| accusative | sagācem | sagācem | sagāx |
| ablative | sagācī sagāce | sagācī sagāce | sagācī sagāce |
| vocative | sagāx | sagāx | sagāx |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | sagācēs | sagācēs | sagācia |
| genitive | sagācium | sagācium | sagācium |
| dative | sagācibus | sagācibus | sagācibus |
| accusative | sagācīs sagācēs | sagācīs sagācēs | sagācia |
| ablative | sagācibus | sagācibus | sagācibus |
| vocative | sagācēs | sagācēs | sagācia |
săgax, ācis, adj. sagio; cf. salax, from salio,
I. of quick perception, whose senses are acute, sagacious (class.).
I. Lit.
A. Chiefly of the acute sense of smelling in dogs, keen-scented:
sagax Nasum habet, Plaut. Curc. 1, 2, 17: canes, Cic. Div. 1, 31, 65; Ov. M. 3, 207: catulus, id. R. Am. 201. —With gen.: naris sagax, Luc. 7, 829.— Poet.: virtus venandi, Ov. Hal. 76.—B. Of other senses:
sollicitive canes canibusve sagacior anser, Ov. M. 11, 599: palatum in gustu sagacissimum, Plin. 8, 37, 35, § 132. —II. Trop., intellectually quick, keen, acute, shrewd, sagacious (syn.: sollers, perspicax, acutus, subtilis).
(a). Absol.:
(homo) animal hoc providum, sagax, multiplex, acutum, memor, plenum rationis et consilii, Cic. Leg. 1, 7, 22; cf. id. Fin. 2, 14, 45: mens, id. Tusc. 5, 23, 67; Lucr. 5, 420; 1, 1021: animus, id. 2, 840; 4, 913: ratio, id. 1, 131; 1, 369: homo sagax et astutus, Mart. 12, 87, 4: modo circumspectus et sagax, modo inconsultus ac praeceps, considerate, Suet. Claud. 15: mire sagaces fallere hospites, Hor. C. 2, 5, 22: curae, id. ib. 4, 4, 75.—Of a soothsayer, knowing the future, Ov. M. 8, 316.—(b). Ad aliquid (class.):
ad suspicandum sagacissimus, Cic. Cat. 1, 8, 19: ad haec pericula perspicienda, Plancus ap. Cic. Fam. 10, 23, 4.—(g). With gen. (poet. and in post-Aug. prose):
utilium sagax rerum et divina futuri, Hor. A. P. 218: fibrarum et pennae divinarumque flammarum, skilled in, Sil. 3, 344; cf. in sup.: prodigiorum (Joseph), Just. 36, 2, 8; and: rerum naturae, Col. praef., § 22 (with non ignarus). —(d). With in or simple abl. (post-Aug.):
vir in conjecturis sagacissimus, Just. 1, 9, 14: civitas rimandis offensis sagax, Tac. H. 4, 11.—(ρ) Inf.: sagax quondam ventura videre, Ov. M. 5, 146.—Hence, adv.: să-gācĭter. a. Quickly, sharply, keenly, with quickness of scent, with a fine sense of smell:
canes si advenientem sagaciter odorantur, Col. 7, 12, 7.—Comp., Cic. Att. 6, 4, 3: vultures sagacius odorantur, Plin. 10, 69, 88, § 191; Hor. Epod. 12, 4.—Sup., Cic. de Or. 2, 44, 186; Plin. 11, 37, 50, § 137.— b. Trop., acutely, shrewdly, accurately, sagaciously:
sagaciter pervestigare, Cic. de Or. 1, 51, 223: intueri, Quint. 2, 8, 4; Liv. 27, 28: perspicere naturam alicujus, Suet. Tib. 57 al.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
sagāx ācis, adj. with comp. and sup.
SAG-, of quick perception, of acute senses, sagacious, keenscented : canes: catulus, O.: virtus venandi, O.: canibus sagacior anser, of keener ear , O.—Fig., intellectually quick, keen, acute, shrewd, sagacious . animal: mens, quae causas rerum videat: hospites, H.: Ampycides, prophetic , O.: ad suspicandum sagacissimus: Utilium sagax rerum, H.: ventura videre, O.: rimandis offensis, Ta.
Origins
From sāgiō (“to perceive”) + -āx (“inclined to”).
Descendants
- Catalansagaç
- Frenchsagace
- Italiansagace
- Portuguesesagaz
- Romaniansagace
- Spanishsagaz
- Galiciansagaz
In English words that came into English from sagāx
- sagacioussagāx
- sagacitysagācitās