noun · masculinethird declension
sacerdōs
sacerdōs m or f (genitive sacerdōtis)
Classical[saˈkɛr.doːs]Ecclesiastical[saˈt͡ʃɛr.dos]
№ 939 of the 1,000 commonest wordsMille Verba core vocabulary
Meaning
- priest, priestess, cleric
Latīnē defined in Latin in our graded readers
quī templum cūrat et deō servit.sacerdōs -ōtis m/f — in Mille Verba, Deī et Sacra
quī sacra facitsacerdōs -ōtis (m) — in Evangelium secundum Matthaeum, ch. 18
quī Deō sacra facitsacerdōs -ōtis (m) — in Evangelium secundum Marcum, ch. 3, 16
quī sacra deōrum cūratsacerdōs -ōtis (m/f) — in Metamorphoses I, ch. 4, 16
quī sacra prō populō facitsacerdōs -ōtis (m/f) — in Aeneis, ch. 5
priest
sacerdōs -ōtis — in Viri Romae Facillimi, ch. 1, 7, 8, 9, 10, 14, 18
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | sacerdōs | sacerdōtēs |
| genitive | sacerdōtis | sacerdōtum |
| dative | sacerdōtī | sacerdōtibus |
| accusative | sacerdōtem | sacerdōtēs |
| ablative | sacerdōte | sacerdōtibus |
| vocative | sacerdōs | sacerdōtēs |
săcerdos, ōtis, comm. (
I. fem. collat. form SACERDOTA, Inscr. Orell. 2184; cf. antistes init.; gen. plur. SACERDOTIVM, Inscr. Orell. 1942) [sacer], a priest; a priestess:
divis aliis alii sacerdotes, omnibus pontifices, singulis flamines sunto. . . sacerdotum duo genera sunto: unum quod praesit caerimoniis et sacris, alterum quod interpretetur fatidicorum et vatum effata incognita, etc., Cic. Leg. 2, 8, 20; cf. Liv. 1, 19; Suet. Tib. 26: in collegio sacerdotum, Cic. Brut. 33, 127: publici, Liv. 5, 40; 26, 23; 42, 28; Suet. Vit. 11: Phoebi, Verg. A. 3, 80: sacerdotes casti, id. ib. 6, 661: populi Romani, Gell. 10, 24, 9: Jovis, Suet. Galb. 9; cf. Dialis, id. Dom. 4: Dianae Ephesiae, Plaut. Bacch. 2, 3, 73: maximus (Syracusanorum), Cic. Verr. 2,2,52, § 128: tumuloque sacerdos additur Anchiseo, Verg. A. 5, 760.—In fem.: sacra Cereris per Graecas semper curata sunt sacerdotes, etc., Cic. Balb. 24, 55; Cic. Verr. 2, 4, 45, § 99: Veneris, Plaut. Rud. 2, 4, 17; cf. Veneria, id. ib. 2, 2, 23; 2, 3, 20; 3, 2, 30: hujus fani, id. ib. 1, 5, 27.—Absol., Plaut. Rud. 2, 3, 73; 2, 4, 27; 2, 5, 22 al.: Vestae, a Vestal, Ov. F. 5, 573; Cic. Font. 17, 47 (37): Vestalis, an old formula ap. Gell. 1, 12, 14: Troïa, i. e. Ilia, Hor. C. 3, 3, 32 et saep.; v. the inscriptions in Orell. 2160 sq.—In apposition: proximi nobilissimis ac sacerdotibus viris, Vell. 2, 124: in illo adultero sacerdote, Quint. 5, 10, 104: sacerdotem anum praecipem Reppulit, Plaut. Rud. 3, 3, 8; cf. regina (i. e. Rhea Silvia), Verg. A. 1, 273.— Transf., sarcastically: ille popularis, i. e. Clodius (on account of his smuggling himself in among the priestesses of the Bona Dea), Cic. Sest. 30, 66; of the same: stuprorum sacerdos, id. ib. 17, 39: tyranni sacerdos, id. Phil. 2, 43, 110.—In eccl. Lat., of Christ as a mediator between God and men, Vulg. Heb. 7, 15.Săcerdos, ōtis, m. 1. sacerdos,
I. a surname of frequent occurrence, esp. in the gens Licinia:
C. Sacerdos, a prœtor in Sicily before Verres, Cic. Verr. 1, 10, 27; id. Planc. 11, 27.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
sacerdōs ōtis, m and f
sacer+1 DA-, a priest, priestess : sacerdotum genera tria: sacerdotes suos cuique deorum praeficere, L.: sacerdotes casti, V.: tumuloque sacerdos additur Anchiseo, V.: has sacerdotes video Neapolitanas fuisse: Vestae, a Vestal , O.: Troica, i. e. Ilia , H.: regina sacerdos, i. e. Rhea Silvia, V.
Origins
According to De Vaan, probably from a combination of sacer (“sacred”) and dōs (“gift, endowment”), which formed a compound meaning "who has sacred endowments."
Descendants
- Catalansacerdot
- Italiansacerdote
- Sardiniansatzerdotefrom Italian sacerdote
- Sardiniansacerdotefrom Italian sacerdote
- Portuguesesacerdote
- Romaniansacerdot
- Spanishsacerdote
- Asturiansacerdote
- Chinese司鐸
- Chinese司铎
In English words that came into English from sacerdōs
- sacerdotalsacerdōtālis
- sacerdocysacerdotium