verbfirst conjugation
retardō
retardō (present infinitive retardāre, perfect active retardāvī, supine retardātum)
Classical[rɛˈtar.doː]Ecclesiastical[reˈtar.do]
Meaning
- to hinder, delay, detain, impede or retard
...tamen impetus hostium repressos esse intellegunt ac retardatos.
...nevertheless, they understand the enemies' attacks were hindered and restrained69 BCE, Cicero, De Imperio Cn. Pompei 5, 13
Latīnē defined in Latin in our graded readers
Conjugation conjugation 1
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | retardō | retardābam | retardābō | retardāvī | retardāveram | retardāverō retardārō |
| 2nd sg. | retardās | retardābās | retardābis | retardāvistī retardāstī | retardāverās retardārās | retardāveris |
| 3rd sg. | retardat | retardābat | retardābit | retardāvit | retardāverat retardārat | retardāverit retardārit |
| 1st pl. | retardāmus | retardābāmus | retardābimus | retardāvimus | retardāverāmus | retardāverimus retardārimus |
| 2nd pl. | retardātis | retardābātis | retardābitis | retardāvistis retardāstis | retardāverātis retardārātis | retardāveritis retardāritis |
| 3rd pl. | retardant | retardābant | retardābunt | retardāvērunt retardāvēre, retardārunt | retardāverant retardārant | retardāverint retardārint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | retardem | retardārem | retardāverim retardārim | retardāvissem retardāssem |
| 2nd sg. | retardēs | retardārēs | retardāverīs | retardāvissēs retardāssēs |
| 3rd sg. | retardet | retardāret | retardāverit retardārit | retardāvisset retardāsset |
| 1st pl. | retardēmus | retardārēmus | retardāverīmus retardārīmus | retardāvissēmus retardāssēmus |
| 2nd pl. | retardētis | retardārētis | retardāverītis retardārītis | retardāvissētis retardāssētis |
| 3rd pl. | retardent | retardārent | retardāverint retardārint | retardāvissent retardāssent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | retardor | retardābar | retardābor |
| 2nd sg. | retardāris retardāre | retardābāris retardābāre | retardāberis retardābere |
| 3rd sg. | retardātur | retardābātur | retardābitur |
| 1st pl. | retardāmur | retardābāmur | retardābimur |
| 2nd pl. | retardāminī | retardābāminī | retardābiminī |
| 3rd pl. | retardantur | retardābantur | retardābuntur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | retarder | retardārer |
| 2nd sg. | retardēris retardēre | retardārēris retardārēre |
| 3rd sg. | retardētur | retardārētur |
| 1st pl. | retardēmur | retardārēmur |
| 2nd pl. | retardēminī | retardārēminī |
| 3rd pl. | retardentur | retardārentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | retardā | retardāre |
| pres. 2nd pl. | retardāte | retardāminī |
| fut. 2nd sg. | retardātō | retardātor |
| fut. 3rd sg. | retardātō | retardātor |
| fut. 2nd pl. | retardātōte | — |
| fut. 3rd pl. | retardantō | retardantor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | retardāre | retardārī |
| perfect infinitive | retardāvisse retardāsse | retardātum esse |
| future infinitive | retardātūrum esse | retardātum īrī |
| present participle | retardāns | — |
| perfect participle | — | retardātus retardāta, retardātā, retardātae, retardātam, retardātārum, retardātās, retardātī, retardātōrum, retardātōs |
| future participle | retardātūrus retardātūra, retardātūrā, retardātūrae, retardātūram, retardātūrārum, retardātūrās, retardātūre, retardātūrī, retardātūrīs, retardātūrō, retardātūrōrum, retardātūrōs, retardātūrum | retardandus retardanda, retardandā, retardandae, retardandam, retardandārum, retardandās, retardande, retardandīs, retardandōrum, retardandōs |
gerundretardandī, retardandō, retardandumsupineretardātum, retardātū
rĕ-tardo, āvi, ātum, 1, v. a. and n.
I. Act., to keep back, hinder, delay, detain, impede, retard (class.; a favorite word with Cic., esp. in the trop. signif.; syn. moror).
A. Lit.:
quarum (stellarum vagarum) motus tum incitantur, tum retardantur, saepe etiam insistunt, Cic. N. D. 2, 40, 103: aliquem in viā, id. Phil. 10, 5, 11: itinere devio per ignorantiam locorum retardati, Suet. Galb. 20: flumina retardant equos, Verg. G. 3, 253: boves retinere ac retardare, Col. 2, 2, 26: instantia ora retardat Cuspide praetentā, Ov. M. 3, 82: te metuunt nuper Virgines nuptae, tua ne retardet Aura maritos, Hor. C. 2, 8, 23: inundationibus Tiberis retardatus, Suet. Oth. 8: mulierum mensibus retardatis, Plin. 21, 21, 89, § 156. — Absol.: eae res, quae ceteros remorari solent, non retardarunt, Cic. Imp. Pomp. 14, 40; Suet. Caes. 34.— B. Trop.:
impetus hostium repressos esse intellegunt ac retardatos, Cic. Imp. Pomp. 5, 13: impetum, Auct. B. Afr. 68: illius animos atque impetus, Cic. Div. in Caecil. 11, 33: celeritatem persequendi, id. Imp. Pomp. 9, 22: loquacitatem, id. Vatin. 1, 2: animos testium, Cic. Verr. 2, 1, 6, § 17: consuetudinem, id. Sest. 31, 67: auxilium, id. Pis. 31, 77: aliquem a scribendo, id. Fam. 5, 17, 1; cf.: aliquem ab alicujus tempore aut commodo, id. Arch. 6. 12; Suet. Caes. 59: Tigranem Asiae minitantem, Cic. Imp. Pomp. 15, 45: ergo non aetas quemquam, non valetudo, non sexus retardavit, quominus, etc., Plin. Pan. 22, 2: mea te fortuna retardat, Ov. Tr. 3, 7, 21: incepta, Sil. 1, 478: invidia retardat sceptra, id. 11, 609.— Absol.: ad quem (agrum) fruendum non modo non retardat, verum etiam invitat atque allectat senectus, Cic. Sen. 16, 57.— * II. Neutr., to tarry, remain behind, delay:
in quo cursu (stella Saturni) multa mirabiliter efficiens, tum antecedendo, tum retardando, tum, etc., Cic. N. D. 2, 20, 52.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
re-tardō āvī, ātus, āre,
to keep back, hinder, delay, detain, impede, retard: (stellarum) motūs retardantur: equos retardant Flumina, V.: tua ne retardet Aura maritos, H.: in quo cursu, tum retardando, tum, etc., lagging behind.—Fig., to retard, repress, check, keep back, avert, hinder: ad quem (agrum) fruendum: impetūs hostium esse intellegunt retardatos: celeritatem persequendi: animos testium: auxilium: me a scribendo.
Origins
- Proto-Italic*wre-
- Latinretardō
Proto-Indo-European *tr̥h₂-d-o- Proto-Italic *tardo- Latin tardus Latin retardō From re- + tardus (“slow”).
Descendants
- Catalanretardar
- Englishretard
- Frenchretarder
- Italianritardare
- Portugueseretardar
- Romanianretarda
- Spanishretardar
- Galicianretardar
In English words that came into English from retardō
- retardretardō
- retardationretardātiō
- retardativeretardāre