religiōsus
Meaning
- adjectivepious, devout, religious
- adjectivescrupulous
- adjectivesacred, taboo
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | religiōsus | religiōsa relligiōsa | religiōsum relligiōsum |
| genitive | religiōsī relligiōsī | religiōsae relligiōsae | religiōsī relligiōsī |
| dative | religiōsō relligiōsō | religiōsae relligiōsae | religiōsō relligiōsō |
| accusative | religiōsum relligiōsum | religiōsam relligiōsam | religiōsum relligiōsum |
| ablative | religiōsō relligiōsō | religiōsā relligiōsā | religiōsō relligiōsō |
| vocative | religiōse relligiōse | religiōsa relligiōsa | religiōsum relligiōsum |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | religiōsī relligiōsī | religiōsae relligiōsae | religiōsa relligiōsa |
| genitive | religiōsōrum relligiōsōrum | religiōsārum relligiōsārum | religiōsōrum relligiōsōrum |
| dative | religiōsīs relligiōsīs | religiōsīs relligiōsīs | religiōsīs relligiōsīs |
| accusative | religiōsōs relligiōsōs | religiōsās relligiōsās | religiōsa relligiōsa |
| ablative | religiōsīs relligiōsīs | religiōsīs relligiōsīs | religiōsīs relligiōsīs |
| vocative | religiōsī relligiōsī | religiōsae relligiōsae | religiōsa relligiōsa |
qui omnia quae ad cultum deorum pertinerent, diligenter retractarent et tamquam relegerent, sunt dicti religiosi ex relegendo, etc., Cic. N. D. 2, 28, 72 (cf. religio init.): religiosi dicuntur, qui faciendarum praetermittendarumque rerum divinarum secundum morem civitatis delectum habent, nec se superstitionibus implicant, Fest. p. 289, 15 Müll.: naturā sancti et religiosi, Cic. Rosc. Com. 15, 44: asotos ita non religiosos ut edant de patellā, id. Fin. 2, 7, 22: si magis religiosa fuerit, Plaut. As. 4, 1, 37: nostri majores, religiosissimi mortales, Sall. C. 12, 3: mortuis religiosa jura tribuere, religious rites, Cic. Lael. 4, 13: mores justi, integri, religiosi, id. de Or. 2, 43, 184: amicitiae religiosā quādam necessitudine imbutae, quint. 1, 2, 20: hominem occidere religiosissimum erat, was a thing exceedingly pious or pleasing to the gods, Plin. 30, 1, 4, § 13; cf.: aliqui nomine quoque consalutare religiosius putant, etc., id. 28, 2, 5, § 23: Judaei, viri religiosi, Vulg. Act. 2, 5.—civitas religiosa, in principiis maxime novorum bellorum . . . ne quid praetermitteretur, quod aliquando factum esset. ludos Jovi donumque vovere consulem jussit, Liv. 31, 9: per hos quoque dies abstinent terrenis operibus religiosiores agricolae, Col. 11, 2, 98; 11, 3, 62: quem campi fructum quia religiosum erat consumere, was a matter of religious scruple, Liv. 2, 5; 3, 22; 5, 52; 6, 27; cf.: religiosum est, quod jurati legibus judicarunt, Cic. Inv. 1, 30, 48.—ecquis incultior, religiosior, desertior? Cato ap. Fest. s. v. repulsior, p. 236: ut stultae et miserae sumus Religiosae, Ter. Heaut. 4, 1, 37.—religiosus est non modo deorum sanctitatem magni aestimans, sed etiam officiosus adversus homines, Fest. p. 278 Müll.: quod et in re misericordem se praebuerit et in testimoniis religiosum, Cic. Caecin. 10, 26: testis religiosissimus, id. Vatin. 1, 1: natio minime in testimoniis dicendis religiosa, id. Fl. 10, 23: judex, Quint. 4, 1, 9: quem rerum Romanarum auctorem laudare possum religiosissimum, Cic. Brut. 11, 44: ad Atticorum aures teretes et religiosas qui se accommodant, id. Or. 9, 27: ephorus vero non est religiosissimae fidei, Sen. Q. N. 7, 16, 2: religiosissimis verbis jurare, Petr. 21. — templum sane sanctum et religiosum, Cic. Verr. 2, 4, 43, § 94; cf. id. Imp. Pomp. 22, 65: signum sacrum ac religiosum, Cic. Verr. 2, 4, 57, § 127; and so with sacer, id. Leg. 3, 13, 31: dies, Suet. Tib. 61: ex Aesculapi religiosissimo fano, Cic. Verr. 2, 4, 43, § 93: Ceres antiquissima, religiosissima, id. ib. 2, 4, 49, § 109; cf.: religiosissimum simulacrum Jovis Imperatoris, id. ib. 2, 4, 57, § 128: altaria, id. Planc. 35, 68: deorum limina, Verg. A. 2, 365: loca, Cic. Rab. Perd. 2, 7: sacra religiosissima, Vell. 2, 45, 1; Suet. Aug. 7: vestes, id. Tib. 36; id. Oth. 12: simulacra, Sedul. 1, 227: divini juris sunt veluti res sacrae et religiosae . . . (sunt res) religiosae quae diis manibus relictae sunt, Gai. Inst. 2, 3 sq.—religiosius deos colere, Liv. 10, 7; cf.: templum religiosissime colere, Cic. Inv. 2, 1, 1: natalem religiosius celebrare, Plin. Ep. 3, 7, 8.— testimonium dicere, Cic. Cael. 22, 55; cf. Plin. Pan. 65, 2: commendare, Cic. Fam. 13, 17 fin.: nihil religiose administrabat, Col. 3, 10, 7; cf. id. 8, 5, 11: quicquid rogabatur, religiose promittebat, considerately, cautiously, Nep. Att. 15: religiosius rem rusticam colere, Col. 11, 2, 95: poëticen religiosissime veneror, Plin. Ep. 3, 15, 2.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
- Proto-Italic*wre-
- Latinreligiōsus
Proto-Indo-European *leǵ- Proto-Indo-European *-eti Proto-Indo-European *léǵeti Proto-Italic *legō Latin legō Latin relegōder.? ▲ Latin re- Proto-Indo-European *leyǵ-der. Latin ligō Latin religōder.? Proto-Indo-European *-ōder. Proto-Indo-European *-Hōder.? Latin -ō Latin -iō Latin religiō Proto-Indo-European *h₃ed- Proto-Indo-European *-os Proto-Indo-European *h₃édosder.? Proto-Italic *-ŏ̄dsos? Old Latin -ōssus Latin -ōsus Latin religiōsus From religiō (“conscientiousness, sense of right, moral obligation, duty; religion”) + -ōsus (“-full; -ous”).
- Catalanreligiós
- Italianreligioso
- Occitanreligiós
- Englishreligiousfrom Old French religieus
- Frenchreligieuxfrom Old French religieus
- Germanreligiösfrom Old French religieus
- Romanianreligiosfrom Old French religieus
- Portuguesereligioso
- Spanishreligioso
- Asturianrelixosu
In English words that came into English from religiōsus
- religiousreligiōsus
- irreligiousirreligiōsus
- religiosityreligiositas