noun · masculinefourth declension
recessus
recessus m (genitive recessūs)
Classical[rɛˈkɛs.sʊs]Ecclesiastical[reˈt͡ʃɛs.sus]
Meaning
- masculinea going back, receding, retiring, retreat, departure
- masculinemetonymicallya distant, retired, secluded or secret spot; a nook, corner, retreat, recess
Est prope Cimmerios longo spelunca recessu,
Near the Cimmerians there is a cave with long recess, a hollow mountain, the home and sanctuary of sluggish Sleep.8 CE, Ovidius, Metamorphoses XI.593 - figurativelymasculineretreat, withdrawal
- New Latinmasculinerecess
recessus saccifōrmis
sacciform recess
Latīnē defined in Latin in our graded readers
locus remōtusrecessus -ūs (m) — in Metamorphoses I, ch. 7
Declension
| form | singular | plural |
|---|---|---|
| nominative | recessus | recessūs |
| genitive | recessūs | recessuum |
| dative | recessuī | recessibus |
| accusative | recessum | recessūs |
| ablative | recessū | recessibus |
| vocative | recessus | recessūs |
rĕcessus, a, um, Part. and P. a., v. recedo.
rĕcessus, ūs, m. recedo,
I. a going back, receding, retiring, retreat, departure; opp. accessus (class.; cf.
receptus): accessus ad res salutares, a pestiferis recessus, Cic. N. D. 2, 12, 34: ut luna accessu et recessu suo lumen accipiat, id. de Or. 3, 45, 178.— Of the ebb of the tide: quid de fretis aut de marinis aestibus plura dicam? quorum accessus et recessus lunae motu gubernantur, Cic. Div. 2, 14, 34; so Col. 8, 17, 9: recessum primis ultimi non dabant, i. e. means of retreat, * Caes. B. G. 5, 43; Cael. ap. Cic. Fam. 8, 10, 1: gemmae, its removal from the eye, Plin. 37, 6, 23, § 88: cum processui et recessui cani juberet, i. e. in going home, Treb. Gall. 17, 3; Amm. 20, 11, 8.— B. Meton. (abstr. pro concreto), a distant, retired, or secret spot, a nook, corner, retreat, recess (acc. to recedo, I. B. 2.;
syn.: secessus, secretum): mihi solitudo et recessus provincia est, Cic. Att. 12, 26, 2; cf.: nos terrarum ac libertatis extremos recessus ipse ac sinus famae in hunc diem defendit, our remote position itself and our distant renown, Tac. Agr. 30: nec, sicut aestivas aves, statim auctumno tecta ac recessum circumspicere, Liv. 5, 6, 2: cum vox quasi in recessu oris auditur, Quint. 1, 5, 32: hic spelunca fuit, vasto submota recessu, in a deep recess, Verg. A. 8, 193; cf. Ov. M. 3, 157; 10, 691; 11, 592: ubi marmoreo Superi sedere recessu, in the marble hall, id. ib. 1, 177: oculi in recessu cavo, Plin. 8, 33, 51, § 121.—In plur., Verg. A. 11, 527; Liv. 38, 45 (along with anguli); Vell. 2, 32, 4; Plin. 3, 1, 1, § 5; Quint. 11, 2, 18; Ov. M. 7, 670; 13, 902; id. F. 1, 555; Curt. 7, 2, 22.— II. Trop.:
tum accessus a te ad causam facti, tum recessus, advances and retreats, Cic. Fam. 9, 14, 7: habeat illa in dicendo admiratio ac summa laus umbram aliquam et recessum, quo magis id, quod erit illuminatum, extare atque eminere videatur, somewhat of shade and background, Cic. de Or. 3, 26, 101; cf.: haec professio plus habet in recessu quam fronte promittit, Quint. 1, 4, 2.—In plur.: vita hominum altos recessus magnasque latebras habet, Plin. Ep. 3, 3, 6: in animis hominum tantae latebrae sunt et tanti recessus, Cic. Marc. 7, 22: strenua ingenia, quo plus recessus sumunt, leisure, Val. Max. 3, 6, 1.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
recessus
P. of recedo.
recessus ūs, m
re-+CAD-, a going back, receding, retiring, retreat, departure : a pestiferis (rebus): ut luna accessu et recessu suo solis lumen accipiat: recessum primis ultimi non dabant, i. e. means of retreat , Cs.— A remote place, retired spot, nook, corner, retreat, recess : mihi solitudo et recessus provincia est: non recessus ipse defendit, our remote position , Ta.: auctumno tecta ac recessum circumspicere, L.: spelunca vasto submota recessu, in a deep recess , V.: Luminis exigui prope templa, inner chamber , O.: Phrygiae recessūs omnīs peragrasti, L.: pulchri, inner rooms , O.—Fig., a withdrawal : tum accessus a te ad causam fati, tum recessus, advance<*> and retreats : habere in dicendo umbram aliquam et recessum, shade and background : in animis hominum sunt recessūs.
Origins
- Proto-Italic*wre-
- Latinrecessus
Latin cēdō Latin recēdō Proto-Indo-European *-tus Proto-Italic *-tus Latin -tus Latin recessus From recēdō (“to go back, give ground, retire, withdraw”) + -tus (action noun suffix).
Descendants
- Englishrecess
- Frenchrecès
- Italianrecesso
- Portugueserecesso
- Spanishreceso