recēns1
Meaning
- one terminationnew, recent, lately, newly, green, refreshed
- one terminationfresh, lively
Ipsi recentes defessis succederent
They themselves were substituting lively [soldiers] for the exhausted onesc. 52 BCE, Julius Caesar, Commentarii de bello Gallico VII.25 - one terminationyoung, just whelped
- one terminationvigorous, not exhausted
- one terminationjust (done, made, appeared, came to be), that has not long existed, newly devised
- one terminationmodern (said of writers)
Latīnē defined in Latin in our graded readers
novus, modo factus; pānis recēns adhūc calidus est.novus, nūper factusnovus, modo factusChoosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Novus · Recens · Novicius
1. Novus means new, as that which did not exist in former times, in opp. to antiquus, like νέος; whereas recens (from candere) new, as one that has not long been in existence, in opp. to vetus. Cic. Verr. ii. 2. Mur. 7. 16. Tusc. iv. 17. Tac. Ann. ii. 88. iv. 12. Colum. vi. 12; like καινός. 2. Novus denotes new, indifferently; novicius (from νέαξ) with the accessory notion of being a novice, who must accustom himself, or be instructed by others, before he is qualified for something, in opp. to vetustus? (iv. 95.)
Declension
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | recēns | recēns | recēns |
| genitive | recentis | recentis | recentis |
| dative | recentī | recentī | recentī |
| accusative | recentem | recentem | recēns |
| ablative | recentī recente | recentī recente | recentī recente |
| vocative | recēns | recēns | recēns |
| form | masculine | feminine | neuter |
|---|---|---|---|
| nominative | recentēs | recentēs | recentia |
| genitive | recentium | recentium | recentium |
| dative | recentibus | recentibus | recentibus |
| accusative | recentīs recentēs | recentīs recentēs | recentia |
| ablative | recentibus | recentibus | recentibus |
| vocative | recentēs | recentēs | recentia |
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- recentioris aetatis memoria
- modern history.
- recenti memoria tenere aliquid
- to have a vivid recollection of a thing.
- integri et recentes defatigatis succedunt
- fresh troops relieve the tired men.
recentum, Hor. C. 1, 10, 2; Sil. 15, 601), adj. re and cand-; cf.: candeo, candor; Gr. καινός, καίω, that has not long existed, fresh, young, recent (opp. vetus, and differing from novus; v. antiquus init. (freq. and class.): quod si veteris contumeliae oblivisci vellet: num etiam recentium injuriarum memoriam deponere posse? Caes. B. G. 1, 14; 5, 54: (Verres) cum e provinciā recens esset invidiāque et infamiā non recenti sed vetere ac diuturnā flagraret, Cic. Verr. 1, 2, 5: Regini quidam eo venerunt, Romā sane recentes, directly from Rome, id. Att. 16, 7, 1: omnis conglutinatio recens aegre, inveterata facile divellitur, id. Sen. 20, 72; cf. id. Tusc. 4, 17, 39: sed hanc ipsam recentem novam devoravit, id. Fam. 11, 21, 2; cf. Quint. 8, 3, 34: viri, Cic. Mur. 8, 17: (piscis) nequam est, nisi recens, Plaut. As. 1, 3, 26; cf. id. Ps. 4, 7, 25: catuli, just whelped, young, Varr. R. R. 3, 12, 4: tonsae (oves), newly shorn, id. ib. 2, 11, 7: caespites, Caes. B. C. 3, 96; cf. flores, Hor. C. 3, 27, 43; Ov. F. 4, 346: herbae, id. ib. 5, 123: serta, Verg. A. 1, 417: prata, fresh, green, id. ib. 6, 674 Serv.: sanguis, newly shed, Cat. 63, 7: sol, poet. for the rising sun, the east, Pers. 5, 54: proelium, Caes. B. G. 4, 13 fin.: victoria, id. ib. 1, 31 fin.; 5, 47: clades, Liv. 2, 22, 4 Drak. N. cr.: pollicitatio, Caes. B. C. 1, 57 fin.: arma, fresh, newly whetted, Ov. M. 8, 370: umbrae, of those newly deceased, id. ib. 4, 434: animae, id. ib. 8, 488; anima, id. ib. 15, 846 et saep.; cf.: non erit in te Deus recens, newly devised, and hence false, Vulg. Psa. 80, 9.—Comp.: epistula recentior, Cic. Fam. 3, 11, 1: recentiore memoriā, id. N. D. 2, 2, 6: unus ex amicis recentioribus, Quint. 6, 3, 92.—Sup.: recentissima tua est epistula Kal. data, Cic. Att. 8, 15, 3: recentissima quaeque sunt correcta et emendata maxime, id. Ac. 1. 4, 13: Senones recentissimi advenarum, Liv. 5, 35.—pullum asininum a partu recentem subiciunt equae, newly foaled, Varr. R. R. 2, 8, 2: Homerus, qui recens ab illorum aetate fuit, Cic. N. D. 3, 5: recens a vulnere Dido, i. e. with her wound still fresh, Verg. A. 6, 450: Poenum recentem ab excidio opulentissimae urbis Iberum transire, Liv. 21, 16 fin.: alti spiritus viros, ut ita dicam, a diis recentes, Sen. Ep. 90, 44: haec vox, a quā recens sum: sonat adhuc et vibrat in auribus meis, id. Prov. 3, 3.—alius alio recentior sit in dolore, Auct. Her. 2, 7, 10: quod comitatum Agrippinae longo maerore fessum obvii et recentes in dolore anteibant, yet fresh in grief, whose grief was still fresh, Tac. A. 3, 1 fin.: quaedam (verba) in usu perquam recentia, Quint. 8, 3, 34: ut erat recens dolore et irā, Tac. A. 1, 41 fin.; so, recens praeturā, id. ib. 4, 52: stipendiis, ib. ib. 15, 59: caede, id. H. 3, 19: victoriā, id. ib. 3, 77.—recentes sumus ad id quod incipimus, Quint. 1, 12, 5.— quid si recenti re aedes pultem, Plaut. Poen. 3, 4, 18: re recenti, id. Trin. 4, 3, 8; Cic. Verr. 2, 1, 53, § 139; for which also, recenti negotio, id. ib. 2, 1, 39, § 101; and, in recenti, Dig. 48, 19, 25.— attulisti aliud humanius horum recentiorum, modern writers, Cic. Fin. 2, 26, 82; Plin. 12, 17, 37, § 74; also, Graeci recentiores, modern, id. 4, 16, 30, § 103.—ut integri et recentes defatigatis succederent, Caes. B. G. 5, 16 fin.; so, integer et recens (opp.: fusus et saucius), Flor. 3, 1, 13; and in the order: recentes atque integri (opp. defatigati), Caes. B. G. 7, 48 fin.; and, opp. defessi, id. B. C. 3, 94; id. B. G. 7, 25: equitatus, id. ib. 7, 9: recens animus (consulis), Liv. 21, 52: equi, id. 29, 34 (along with integrae vires); 38, 25 (opp. fessi); Ov. M. 2, 63: clamor, Plin. Pan. 23, 5.—Comp.: sauciis ac defatigatis integros recentioribusque viribus subministrare, Auct. B. Afr. 78, 6. — Hence, advv.: recens and recenter, lately, freshly, newly, just, recently, etc. puerum recens natum, Plaut. Cist. 1, 2, 17: captum hominem, id. Capt. 3, 5, 60: scaena perfusa croco, Lucr. 2, 416: exstinctum lumen, id. 6, 792: coria recens detracta, Sall. H. 4, 2 Dietsch: inter recens domitos, id. ib. 3, 53: portentum conflatum est recens, Bass. ap. Gell. 15, 4, 3: beluae recens captae, Liv. 38, 17, 15; 2, 22, 4: acceptum vulnus, Tac. A. 2, 21: perdomita Hispania, id. ib. 4, 5: cognita, id. ib. 4, 69 et saep.: condita Roma, Suet. Tib. 1.—capti turdi, Pall. 1, 26, 2: lecta poma, id. 5, 4 fin.— quam recentissime stercorato solo, Plin. 18, 23, 53, § 192; so, res gestae, Just. 30, 4, 8.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
re- + Proto-Indo-European *ken- (“new, fresh”), with a semantic development to "rise freshly, come up, begin", also seen in cognates such as Old Irish cinim (“to rise”) and Old Church Slavonic начѧти (načęti, “to begin”), въчѧти (vŭčęti, “to begin”). Classical cognates include Ancient Greek καινός (kainós, “new”) (whence the prefix caeno- or ceno-) and Sanskrit कनीन (kanī́na, “young, youthful”).