radiō
Meaning
- activeto cause to radiate, irradiate
- to radiate, emit beams
Latīnē defined in Latin in our graded readers
ut sōl fulgeōChoosing the right word Döderlein's Latin Synonyms
Lucere · Fulgere · Splendere · Nitere · Renidere · Coruscare · Micare · Radiare
1. Lucere, fulgere, splendere, nitere, denote a steady and continued brightness; fulgere (φλογεῖν) through a glaring light, or a dazzling fiery color, like φλέγω, lucere (from λευκός) through a beneficial light, and a soft fiery color, like φαίνω, φέγγω; splendere (from φάλανθος) as the consequence of a clear and pure light, in opp. to sordere; Cic. Sext. 28. Sen. Ep. 5. Martial, Ep. ii. 36. Tac. A. i. 84. Suet. Aug. 35; like λάμπω; nitere (from νίζω) as the consequence of humidity, oiling or washing, to glisten, in opp. to squalere. Cic. Fin. iv. 3. Orat. 32. Sen. Q. N. i. 17. Quintil. ii. 5, 23; like στίλβω. 2. Whereas coruscare, micare, radiare, mean an unsteady, tremulous light; coruscare (from κορύσσω) to shine like forked lightning; micare, to sparkle, like metal placed in the sun; radiare, to beam, like the shooting rays of the sun. Cic. Cat. ii. 3. qui nitent unguentis, qui fulgent purpura. Auct. ad Herenn. iv. 33. Tantus erat in armis splendor, ut solis fulgor obscurior videretur. Plin. H. N. xxxvii. 2. Splendor murrhinis sine viribus: nitorque verius quam splendor; for splendor denotes brightness, with regard to its intensity; nitor, with regard to its beauty. Auct. ad Herenn. iv. 50. Gemmæ nitore et auri splendore: hence, figuratively, splendor denotes pomp; nitor, only neatness. (ii. 76.)
Conjugation conjugation 1
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | radiō | radiābam | radiābō | radiāvī | radiāveram | radiāverō radiārō |
| 2nd sg. | radiās | radiābās | radiābis | radiāvistī radiāstī | radiāverās radiārās | radiāveris |
| 3rd sg. | radiat | radiābat | radiābit | radiāvit | radiāverat radiārat | radiāverit radiārit |
| 1st pl. | radiāmus | radiābāmus | radiābimus | radiāvimus | radiāverāmus | radiāverimus radiārimus |
| 2nd pl. | radiātis | radiābātis | radiābitis | radiāvistis radiāstis | radiāverātis radiārātis | radiāveritis radiāritis |
| 3rd pl. | radiant | radiābant | radiābunt | radiāvērunt radiāvēre, radiārunt | radiāverant radiārant | radiāverint radiārint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | radiem | radiārem | radiāverim radiārim | radiāvissem radiāssem |
| 2nd sg. | radiēs | radiārēs | radiāverīs | radiāvissēs radiāssēs |
| 3rd sg. | radiet | radiāret | radiāverit radiārit | radiāvisset radiāsset |
| 1st pl. | radiēmus | radiārēmus | radiāverīmus radiārīmus | radiāvissēmus radiāssēmus |
| 2nd pl. | radiētis | radiārētis | radiāverītis radiārītis | radiāvissētis radiāssētis |
| 3rd pl. | radient | radiārent | radiāverint radiārint | radiāvissent radiāssent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | radior | radiābar | radiābor |
| 2nd sg. | radiāris radiāre | radiābāris radiābāre | radiāberis radiābere |
| 3rd sg. | radiātur | radiābātur | radiābitur |
| 1st pl. | radiāmur | radiābāmur | radiābimur |
| 2nd pl. | radiāminī | radiābāminī | radiābiminī |
| 3rd pl. | radiantur | radiābantur | radiābuntur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | radier | radiārer |
| 2nd sg. | radiēris radiēre | radiārēris radiārēre |
| 3rd sg. | radiētur | radiārētur |
| 1st pl. | radiēmur | radiārēmur |
| 2nd pl. | radiēminī | radiārēminī |
| 3rd pl. | radientur | radiārentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | radiā | radiāre |
| pres. 2nd pl. | radiāte | radiāminī |
| fut. 2nd sg. | radiātō | radiātor |
| fut. 3rd sg. | radiātō | radiātor |
| fut. 2nd pl. | radiātōte | — |
| fut. 3rd pl. | radiantō | radiantor |
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | radiāre | radiārī |
| perfect infinitive | radiāvisse radiāsse | radiātum esse |
| future infinitive | radiātūrum esse | radiātum īrī |
| present participle | radiāns radiante, radiantem, radiantēs, radiantī, radiantia, radiantibus, radiantis, radiantīs, radiantium | — |
| perfect participle | — | radiātus radiāta, radiātā, radiātae, radiātam, radiātārum, radiātās, radiātī, radiātōrum, radiātōs |
| future participle | radiātūrus radiātūra, radiātūrā, radiātūrae, radiātūram, radiātūrārum, radiātūrās, radiātūre, radiātūrī, radiātūrīs, radiātūrō, radiātūrōrum, radiātūrōs, radiātūrum | radiandus radianda, radiandā, radiandae, radiandam, radiandārum, radiandās, radiande, radiandīs, radiandōrum, radiandōs |
rota radiata, Varr. R. R. 3, 5, 15.— galeae gemmis radientur et auro, Ov. P. 3, 4, 103. — Esp. freq. in the part. perf. and P. a.: rădĭātus, a, um, furnished with rays, irradiated, shining: miles ut adverso Phoebi radiatus ab ictu, irradiated, Luc. 7, 214: rubent radiati lumina solis, shining, Lucr. 5, 462: sol, Cic. Ac. 2, 41, 126; cf. also: orbis flammeus solis, Att. ap. Cic. Div. 1, 22, 44: lumen (solis), Poët. ap. Cic. de Or. 3, 40, 162; Ov. M. 4, 193: insigne diei (i. e. sol), Lucr. 5, 699: caput, surrounded with a halo or nimbus (the attribute of deities and deified personages), Plin. Pan. 52; cf. corona, Suet. Aug. 94 med.: splendor radiatus lampade solis, Sil. 7, 143.— felium in tenebris fulgent radiantque oculi, Plin. 11, 37, 55, § 150; cf. Ov. Am. 3, 3, 9; id. M. 2, 4: miles radiabat in armis, Prop. 4 (5), 1, 27. Sil. 8, 468: radiabunt tempora nati (of the halo of deified personages, v. supra, A.), Sil. 3, 629; 2, 586. — Freq. in part. pres.: rădĭans, beaming, shining: lumina solis, Ov. Tr. 2, 325: sidera, Lucr. 4, 214; Ov. M. 7, 325; 9, 272: Aquarius, Cic. Arat. 172: luna, Verg. A. 8, 23: aurum, Ov. M. 4, 636; cf.: galea claro ab auro, id. ib. 13, 105: templa auro, id. A. A. 3, 451: arma, Verg. A. 8, 616: carbunculi pinnato fulgore, Plin. 37, 7, 25, § 93. — quasi de industriă prospera ejus (fortuna) adversis radiaret, Flor. 4, 2, 30 Halm. (Duker, radiarentur): ipsi inter medios roseā radiante juventā, Val. Fl. 8, 257: constitutio, quae inter imperiales radiat sanctiones, Just. Inst. 1, 5, 3: radiantia signa, asterisks, Hier. praef. in Psa.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
Origins
Proto-Indo-European *-h₂ Proto-Indo-European *-éh₂ Proto-Indo-European *-yéti Proto-Indo-European *-eh₂yéti Proto-Indo-European *-h₂tiinflu. Proto-Italic *-ājō Proto-Italic *-āō Latin -ō Latin radiō From radius (“spoke of a wheel”) + -ō.
- Catalanrajar
- Catalanradiar
- Englishradiate
- Frenchrayer
- Frenchradier
- Romanianradiafrom French radier
- Italianraggiare
- Italianradiare
- Portugueseraiar
- Portugueseradiar
In English words that came into English from radiō
- radiantradiāns
- radiationradiatio
- radiateradiātus
- irradiateirradiātus