verbthird conjugation
prōmō
prōmō (present infinitive prōmere, perfect active prōmpsī, supine prōmptum)
Classical[ˈproː.moː]Ecclesiastical[ˈprɔː.mo]
Meaning
- to take or bring out or forth, produce, bring to light
Conjugation conjugation 3
| form | present | imperfect | future | perfect | pluperfect | fut. perfect |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | prōmō | prōmēbam | prōmam | prōmpsī | prōmpseram | prōmpserō |
| 2nd sg. | prōmis | prōmēbās | prōmēs | prōmpsistī | prōmpserās | prōmpseris |
| 3rd sg. | prōmit | prōmēbat | prōmet | prōmpsit | prōmpserat | prōmpserit |
| 1st pl. | prōmimus | prōmēbāmus | prōmēmus | prōmpsimus | prōmpserāmus | prōmpserimus |
| 2nd pl. | prōmitis | prōmēbātis | prōmētis | prōmpsistis | prōmpserātis | prōmpseritis |
| 3rd pl. | prōmunt | prōmēbant | prōment | prōmpsērunt prōmpsēre | prōmpserant | prōmpserint |
active subjunctive
| form | present | imperfect | perfect | pluperfect |
|---|---|---|---|---|
| 1st sg. | prōmam | prōmerem | prōmpserim | prōmpsissem |
| 2nd sg. | prōmās | prōmerēs | prōmpserīs | prōmpsissēs |
| 3rd sg. | prōmat | prōmeret | prōmpserit | prōmpsisset |
| 1st pl. | prōmāmus | prōmerēmus | prōmpserīmus | prōmpsissēmus |
| 2nd pl. | prōmātis | prōmerētis | prōmpserītis | prōmpsissētis |
| 3rd pl. | prōmant | prōmerent | prōmpserint | prōmpsissent |
passive indicative
| form | present | imperfect | future |
|---|---|---|---|
| 1st sg. | prōmor | prōmēbar | prōmar |
| 2nd sg. | prōmeris prōmere | prōmēbāris prōmēbāre | prōmēris prōmēre |
| 3rd sg. | prōmitur | prōmēbātur | prōmētur |
| 1st pl. | prōmimur | prōmēbāmur | prōmēmur |
| 2nd pl. | prōmiminī | prōmēbāminī | prōmēminī |
| 3rd pl. | prōmuntur | prōmēbantur | prōmentur |
passive subjunctive
| form | present | imperfect |
|---|---|---|
| 1st sg. | prōmar | prōmerer |
| 2nd sg. | prōmāris prōmāre | prōmerēris prōmerēre |
| 3rd sg. | prōmātur | prōmerētur |
| 1st pl. | prōmāmur | prōmerēmur |
| 2nd pl. | prōmāminī | prōmerēminī |
| 3rd pl. | prōmantur | prōmerentur |
imperative
| form | active | passive |
|---|---|---|
| pres. 2nd sg. | prōme | prōmere |
| pres. 2nd pl. | prōmite | prōmiminī |
| fut. 2nd sg. | prōmitō | prōmitor |
| fut. 3rd sg. | prōmitō | prōmitor |
| fut. 2nd pl. | prōmitōte | — |
| fut. 3rd pl. | prōmuntō | prōmuntor |
infinitives & participles
| form | active | passive |
|---|---|---|
| present infinitive | prōmere | prōmī |
| perfect infinitive | prōmpsisse | prōmptum esse |
| future infinitive | prōmptūrum esse | prōmptum īrī |
| present participle | prōmēns | — |
| perfect participle | — | prōmptus prōmpta, prōmptā, prōmptae, prōmptam, prōmptārum, prōmptās, prōmpte, prōmptī, prōmptīs, prōmptō, prōmptōrum, prōmptōs |
| future participle | prōmptūrus prōmptūra, prōmptūrā, prōmptūrae, prōmptūram, prōmptūrārum, prōmptūrās, prōmptūre, prōmptūrī, prōmptūrīs, prōmptūrō, prōmptūrōrum, prōmptūrōs, prōmptūrum | prōmendus prōmundus, prōmenda, prōmendā, prōmendae, prōmendam, prōmendārum, prōmendās, prōmende, prōmendīs, prōmendōrum, prōmendōs |
gerundprōmendī, prōmendō, prōmendumsupineprōmptum, prōmptū
Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book
- hoc in promptu est
- it is clear, evident.
- lingua promptum esse
- to have a ready tongue.
- animo prompto esse ad iocandum
- to be humorously inclined.
prōmo, mpsi (msi), mptum (mtum), 3, v. a. pro-emo,
I. to take, give, or bring out or forth, to produce (freq. and class.; syn.: profero, effero)
I. Lit.:
si quid tibi opus erit promptu, promito, Plaut. Cist. 1, 1, 113: Pa. Prompsisti tu illi vinum? Lu. Non prompsi, id. Mil. 3, 2, 16: pecuniam ex aerario, Cic. Verr. 2, 3, 84, § 195: signa ex aerario prompta, Liv. 3, 69 fin.: medicamenta de narthecio, Cic. Fin. 2, 7, 22: aurum ex armario, id. Cael. 21, 52: libros inde, id. Fin. 3, 2, 7: vina dolio, Hor. Epod. 2, 47: promptum vagina pugionem, Tac. A. 15, 54 aliquid in usus, Col. 2, 10, 16: se, to come forth or out: laetique cavo se robore promunt, Verg. A. 2, 260: vites promunt se, put forth, shoot out, Col. 3, 12, 1.—II. Trop.
A. In gen., to bring, put, or draw forth est aliquid, quod non ex usu forensi...sit promendum et assumendum, Cic. de Or 1, 14, 59:
loci, e quibus argumenta promuntur, id. Top. 2, 7: nunc promenda tibi sunt consilia, id. Att. 9, 18, 2: promere et exercere justitiam, Plin. Ep. 1, 10, 10: nunc illas promite vires, Verg. A. 5, 191.— B. In partic., to bring to light, disclose, utter, tell, express, relate, etc.: percuntanti promere omnia. Plaut. As. 1, 1, 10:
rerum ordinem, Vell. 2, 48, 6: magnificam orationem de semet ipso prompsit, Tac. H. 2, 90. verba, quae sensum animi nostri optime promunt, Quint. 8 praef. § 32: animi voluntatem, id. 12, 10, 40: promere aliquid loquendo, id. 2, 16, 15: quid ipse sim secutus promam, id. 7, 1, 3: qui pueris utile carmen prompturus est, wishes to publish, App. Flor. p 358 med.; cf.: insignem attenuat deus, Obscura promens, raising into notice, Hor. C. 1, 34, 14.—Hence, promp-tus (promtus), a, um, P. a., prop. brought to light, exposed to view; hence, A. Visible, apparent, evident, manifest (rare but class.): inimicitiam atque amicitiam in frontem promptam gero, Enn. ap. Gell. 19, 8, 6 (Trag. v 8 Vahl.):
aliud clausum in pectore, aliud promptum in linguā habere, Sall. C. 10, 5: tametsi hoc minime latet, quod ita promptum et propositum est, ut, etc., Cic. Rosc. Am 40, 118 prompta et aperta, id. Fin. 1, 9, 30: eminentia et prompta, id. de Or. 3, 57, 215: consilia, locos, prompta, occulta noverat, Tac. A. 2, 20.—Sup.: nihil se tam clausum neque tam reconditum posse habere, quod non istius cupiditati apertissimum promptissimumque esset, Cic. Verr. 2, 4, 20, § 42.—B. Transf.
1. At hand, i. e. prepared, ready, quick, prompt, inclined or disposed to or for any thing = paratus, expeditus.
(a). Absol.:
laudat promptos, segniores castigat, Caes. B. C. 1, 3: promptissimus homo, Cic. Verr. 2, 4, 17, § 37: cetera, quae tibi a multis prompta esse certo scio, a me sunt paratissima, id. Fam. 4, 13, 6: fidem alicui promptam expositamque praebere, id. Caecin. 27, 78: quorum cognoverat promptam audaciam, Sall. C. 32, 2: quod cuique promptum, arma, equos, aurum offerentes, Tac. A. 1, 71: sagittae, Ov. M. 3, 188: prompta et profluens eloquentia, Tac. A. 13, 3.—Sup., Just. 22, 2, 12.—(b). With ad or in aliquid (rarely in aliquū re):
ad bella suscipienda Gallorum aiacer et promptus est animus, Caes. B. G. 3, 19 fin.: animus ad defendendam rem publicam, Cic Fam. 3, 11, 4. esse animo prompto ad jocandum, id. Q. Fr. 2, 13, 1: homines ad vim prompti, ad seditionem parati, id. Agr 2, 30, 82: paratior ad usum forensem promptiorque esse, id. Div. in Caecil. 13, 41: promptiores ad nostra pericula, id. Off. 1, 24, 83: promptus ad lacessendum certamen, Liv 44, 4, 2: ad injurias vicinorum, Just. 23, 1, 3: promptus in pavorem, Tac. A. 15, 25 fin.: in adulationes, id. ib. 15, 61: in latrocinia, Flor 4, 12, 10; cf. in comp.: promptior in spem, Tac. Agr. 35 fin.; and in sup.: Dalmatae in latrocinia promptissimi, Flor 4, 12, 10: celeritas prompta et parata in agendo, Cic. Brut. 42, 154: in rebus gerendis promptus, Nep. Them. 1, 4.—(g). With pro or adversus (very rare):
utemini nobis etiam promptioribus pro patriā, Liv. 22, 59, 11: promptus adversus insontes, Tac. A. 6, 48 fin.—(d). With abl.:
non promptus ingenio, Liv. 4, 3: linguā promptus, id. 2, 45 fin.; cf.: sermone promptus, Tac. H. 2, 86: promptus audaciā, id. A. 1, 57; 14, 40: promptus animo, id. ib. 14, 58.—Comp.: haud quisquam manu promptior erat, Liv. 2, 56: promptior linguā quam manu, Sall. J. 44, 1.—(ε) With gen.: promptus animi, Tac. H. 2, 23.—Sup.: belli promptissimos delegebant, Sall. Fragm. ap. Arus Mess. (H. 2, 13 Dietsch): Plato veritatis omnibus exhibendae promptissimus, Gell. 10, 22, 1.—(ζ) With dat. (rare except in Tacitus): promptus libertati aut ad mortem animus, Tac. A. 4, 46: seditioni, id. ib. 1, 48: cuicumque fiagitio, id. ib. 15, 45: ultioni, id. ib. 11, 32: nullam gentem promptiorem veniae dandae fuisse, Liv. 25, 16, 12. —(η) With inf. (poet.): promptus metuenda pati, Luc. 7, 105: scis ipse, quam promptae superos incessere Thebae, Stat. Th. 7, 209.—b. In gen., brave, courageous: maxime vellem, rem publicam in periculis a promptissumo quoque defendi, Sall. Or. Phil. cont. Lep. (H. 1, 48 Dietsch); Tac. Agr. 3; id. H. 2, 25; 3, 69.—
2. Easy, practicable:
facilis et prompta defensio, Cic. de Or. 1, 56, 237: moenia haudquaquam prompta oppugnanti, Liv. 23, 1 fin.: regnum, Just. 29, 2, 5: expugnatio, Tac. A. 1, 68: possessio, id. ib. 2, 5: aditus, obvia comitas, id. ib. 2, 2 fin.: promptissima mortis via, id. ib. 16, 17: promptum est, with inf., it is easy: sed nec mihi dicere promptum, Nec facere est illi, Ov M. 13, 10; Tac. A. 15, 41.—Hence, adv.: promptē (perh. not ante-Aug.). 1. Readily, quickly, without delay, willingly, promptly:
dare operam, Tac. A. 15, 52: distribuere pecuniam legatis, Val. Max. 4, 3, 9.—Comp.: promptius adversari, Tac. A. 2, 38: dirumpere imagines (opp. cunctanter), id. H. 1, 55.— Sup.: promptissime adesse alicui, Plin. Ep. 4, 17, 11.—2. Easily:
promptius expediam, Juv. 10, 220: victoria promptissime licentiam sumministrat, Val. Max. 6, 5, 1.Charlton Lewis's shorter dictionary for students: the same scholarship in plain, modern definitions.
prōmō prōmpsī, prōmptus, ere
pro+emo, to take out, give out, bring forth, produce : iubeo promi utrosque (scyphos): signa ex aerario prompta, L.: medicamenta de narthecio: vina dolio, H.: pugionem vaginā, Ta.: Sol, diem qui Promis et celas, H.: laetique cavo se robore promunt, come forth , V.—Fig., to bring forth, produce, bring forward, express : loci, e quibus argumenta promuntur: quae acta essent promendo, L.: Digna geri in scaenam, H.: nunc illas promite vires, V.: sententiam, Ta.: odium, let loose , Ta.: plura adversus alqm, Ta.— To bring to light, exalt : insignem attenuat deus, Obscura promens, H.
Origins
- Proto-Indo-European*per-der.?
- Proto-Indo-European*per-der.?
- Proto-Indo-European*pér
- Proto-Indo-European*pró
- Proto-Indo-European*pro-
- Proto-Italic*pro-
- Latinprōmō
Proto-Indo-European *h₁em- Proto-Indo-European *-eti Proto-Indo-European *h₁émeti Proto-Italic *emō Latin emō Latin prōmō From prō- (“forth, forward”) + emō (“to take, acquire, buy”).
Descendants
- Italianpromere