LATIN DICTIONARYLexicon Latīnum
adjectivefirst/second-declension adjective

patrius

patrius (feminine patria, neuter patrium, adverb patriē)
Classical[ˈpa.tri.ʊs]Ecclesiastical[ˈpaː.tri.us]

Meaning

  1. adjectivefather’s, fatherly, paternal
    Hoc patriumst, potius cōnsuēfacere fīlium / suā sponte rēctē facere quam aliēnō metū: / hoc pater ac dominus interest. That’s the fatherly [way], to get his son into the habit of doing right by his own accord rather than through fear of someone else: this is the difference between a father and a master. (patriumst = patrium + est.)160 BCE, Publius Terentius Afer, Adelphoe 74–76
  2. adjectivehereditary; ancestral

Choosing the right word Döderlein's Latin Synonyms

Paternus · Patrius

Paternus denotes, like πατρῷος, what belongs to a father, and is derived from him, like paternal; whereas patrius, what belongs to and is derived from one’s ancestors or native country, like πάτριος.

Declension

singular
formmasculinefeminineneuter
nominativepatriuspatriapatrium
genitivepatriīpatriaepatriī
dativepatriōpatriaepatriō
accusativepatriumpatriampatrium
ablativepatriōpatriāpatriō
vocativepatriepatriapatrium
plural
formmasculinefeminineneuter
nominativepatriīpatriaepatria
genitivepatriōrumpatriārumpatriōrum
dativepatriīspatriīspatriīs
accusativepatriōspatriāspatria
ablativepatriīspatriīspatriīs
vocativepatriīpatriaepatria

Phrases from Meissner's Latin Phrase-Book

sermo patrius (Fin. 1. 2. 4)
native tongue; vernacular.

pā^trĭus, a, um, adj. pater,
I. of or belonging to a father, fatherly, paternal (for syn. v paternus).
I. Lit.
A. In gen.: esse exitio rei patriae suae, Plaut. Bacch. 4, 9, 23: rem patriam et gloriam majorum foedare, id. Trin. 3, 2, 30: animus patrius, Ter. Hec. 2, 2, 2; Cic. Rosc. Am. 16, 46; Liv. 2, 5, 8: res patria atque avita, Cic. Verr. 1, 5, 13: potestas, id. Inv. 2, 17, 52; Sen. Clem. 1, 14, 2: jus et potestas, Cic. Phil. 2, 18, 46; Liv. 1, 26, 9: majestas, id. 4, 45, 8; 8, 7, 15: auctoritas, Cic. Cael. 16, 37: amor, id. Fin. 1, 7, 23: benevolentia, Tac. A. 4, 4: maeror, Cic. Fl. 42, 106; id. Imp. Pomp. 9, 22: acerbitas, Liv. 7, 5, 7: monumentum, Ter. Eun. prol. 13: amor, Verg. A. 1, 643: arae. i. e. of Father Apollo, Ov. M. 15, 723: patrium mimae donare fundum laremque, Hor S. 1, 2, 56: dolor pedum, hereditary, Plin. Ep. 1, 12: ucerbitas, i. e. of his father, Liv 7, 5, 7: di patrii, of one's forefathers. like θεοι πατρῷοι, family gods, household gods, penates, Cic. Phil. 2, 20, 75, Tib. 2, 1, 17; Hyg. ap. Macr S. 3, 4 fin.: hoc patrium est, potius consuefacere filium Suā sponte recte facere quam alieno metu, Ter Ad. 1, 1, 49.—Rarely, like paternus. = patris. patriā virtute praeditus filius, Cic. Sest. 21, 48 sepulchrum patrium, id. Rosc. Am. 9, 24: poenas patrias persequi, id. Phil. 13, 20, 4: corpus patrium. Plaut. Merc. 1, 1, 74; Tac. A. 5, 28: patrio instituto deditus studio litterarum, Cic. Brut. 20, 79; 59, 213: mos patrius et disciplina, id. Sen. 11, 37: regnum patrium atque avitum, id. Imp. Pomp. 8, 21.—
B. In partic., in gram.: patrius casus, the genitive, Gell. 4, 16, 1; cf. patricus and paternus.—
II. Transf., in gen.
A. Handed down from one's forefathers, old-established, old, ancient (very rare): mos. hereditary, old-established custom, Cic. de Or. 1, 18, 84: leges. Vulg. 2 Macc. 7, 2.—
B. Hereditary, innate, peculiar (poet.): praediscere patrios cultusque habitusque locorum, Verg. G. 1, 52: patrius hic (pedum dolor) illi, the gout, Plin. Ep. 1, 12, 4. pavor genti, Sil 15, 722: adde, cruentis Quod patriura saevire Dahis, Val. Fl. 2, 157.—Hence,
C. Subst.
1. pā^trĭa, ae (old gen. patrial, Lucr. 1, 41), f (sc. terra)
a. One's fatherland, native land or country, native place: erilis patria, salve, Plaut. Stich. 5, 2, 2: eram imperator in patriā meā, id. Ps. 4, 7, 75: patria, quae communis est omnium nostrum parens. Cic. Cat. 1, 7, 17: omnes omnium caritates patria una complexa est., id. Off. 1, 17, 57: o pater, o patria, o Priami domus, Enn. ap. Cic. Tusc. 3, 19, 44 (Trag. v. 118 Vahl.); cf.: o patria, o divum domus Ilium, Poët. ap. Serv. Verg. A. 2, 241; imitated by Verg. l. l.: o Romule, Romule die, Qualem te patriae custodem di genuerunt, Enn. ap. Cic. Rep. 1, 41, 64 (Ann. v. 116 Vahl.): patriā Atheniensis an Lacedaemonius, Cic. Inv. 1, 24, 35: Hispaniam sibi antiquam patriam esse, Sall. Fragm. ap. Serv. Verg. A. 1, 380.—
b. A dwelling-place, home: habuit alteram loci patriam, alteram juris, Cic. Leg. 2, 2, 5: Italiam quaero patriam, Verg. A. 1, 380; cf. id. ib. 11, 25: exuere patriam, Tac. H. 5, 5; cf. id. Agr 32: patria major = μητρόπολις, the mother-city of colonists, Curt. 4, 15, 5.—Hence, prov.: patria est, ubicumque est bene, Poët. (prob. Pacuv.) ap. Cic. Tusc. 5, 37, 108: quia propheta in suā patriā honorem non habet, Vulg. Johan. 4, 44; id. Marc. 6, 4; id. Luc. 4, 24.—Poet. of things; Nilus, Qui patriam tantae tam bene celat aquae, the home, i. e. the source, Ov. Am. 3, 6, 40: nimborum in patriam, Verg. A. 1, 51: divisae arboribus patriae, id. G. 2, 116; cf.: una atque eadem est vini patria atque magistri, Juv. 11, 161. —*
2. pā^trĭum, ĭi, n. (sc. nomen), i. q. patronymicum, a patronymic, Quint. 1, 5, 45.—*
D. Adv.: pā^trĭē, paternally: patrie monere, Quint. 11, 1, 68.
pā^trĭus, a, um, adj. patria.
I. In gen., of or belonging to one's native country or home, native: patrius sermo, Cic. Fin. 1, 2, 4; Hor. A. P. 57: mos, Cic. Par. 4, 1, 27: ritus, id. Leg. 2, 9, 21: carmen patrium canere, a national song, Curt. 3, 3, 9: Mycenae, i. e. their home, Verg. A. 2, 180: palaestrae, id. ib. 3, 281: vox, Vulg. 2 Macc. 7, 8.—
II. In partic., in gram.: nomen patrium, a gentile noun (like Romanus, Atheniensis, etc.), Prisc. p. 580 P.

Origins

Derived from pater, patris (“father”) + -ius (adjective-forming suffix).

Descendants
  • Catalanpatri
  • Italianpatrio
  • Portuguesepátrio
  • Spanishpatrio
  • Galicianpatrio
  • Middle Frenchpatrie

Quick answers

What does patrius mean in Latin?
patrius, a adjective, means “father’s, fatherly, paternal; hereditary; ancestral”.
How do you pronounce patrius?
In classical Latin, [ˈpa.tri.ʊs]; in ecclesiastical (church) Latin, [ˈpaː.tri.us].